Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi
Öz
Tarım kesiminde çalışan işçilerin durağan veya hareketli çalışma şekillerinin incelenmesi, analiz edilmesi, bedensel rahatsızlıklarına yol açan çalışma pozisyonlarının düzeltilmesi için değişik alternatifler sunulması çok önemlidir. Çalışanların duruş bozuklukları, sağlığını doğrudan etkilerken, dolaylı olarak da işletmenin çalışma verimliliğini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, elma tarımının yapıldığı bir işletmede makine yardımıyla elma toplamada çalışan tarım işçilerinin, çalışma esnasındaki vücut duruş pozisyonları, izinleri alınarak, kamera ile kayıt altına alınmış ve bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Analizlerde, ergonomik risk değerlendirmesi yöntemlerinden REBA (Rapid Entire Body Assessment) yöntemi kullanılmıştır. REBA, çalışma esnasında çalışanların vücut kısımlarına gelen yüklere göre, farklı skorlar belirleyerek, bedenin tüm kısımlarının analiz edilmesine imkân veren bir yöntemdir. Çalışmada işçilerin; makine üst ve alt seviyesi ile makine yanında olmak üzere 3 farklı konumda elma topladıkları belirlenmiştir. Her işçinin değişik konumlarda ve değişik vücut yüklenmelerine maruz kaldığı, makine yanında çalışan kişilerin ise, diğer konumda çalışanlara göre daha fazla bedensel yüklemelerin etkisinde kaldığı görülmüştür. Bu çalışmada çalışanlardan tesadüfî olarak seçilen birinin risk analizi yapılmıştır. Bu kişinin her konumdaki duruşu ayrı ayrı ele alınmış ve REBA skoru hesaplanmıştır. Böylece; çalışanın, çalışma durumuna göre bulunan REBA skoru, risk seviyesi ve aralığı değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, makine yardımı ile elma hasat işçiliği için REBA skoru 3 (düşük risk seviyesi) olarak belirlenmiştir. Risklerin azaltılması için; molaların arttırılması, ıslah çalışmaları ile tam bodur elma tarımına geçilmesi ve şekilsel budama ile ağaç boylarının kısaltılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akalp, H.G., Saklangıç, U. ve Çırakoğlu, S. 2021. Zeytin Tarımında Çalışan İşçilerin Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi İle Analizi. Ergonomi Dergisi, 4(2), 88-96. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.961369.
- Aygün, İ., Çakmak, B., & Alayunt, F. N. (2018). Narenciye Hasadının Ergonomik Açıdan İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6:312- 318.
- Atıcı, H., Gönen, D., & Ali, O. (2015). Çalışanlarda Zorlanmaya Neden Olan Duruşların REBA Yöntemi İle Ergonomik Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 239-244.
- Baş, H., Sönmez, H.A., Öztürk, H. ve Yapıcı, F. 2018. Çalışma Duruşunun Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Etkileri ve Örnek Uygulama. Ergonomi Dergisi, 1(2), 103-107. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.481341.
- Erdemir, F. ve Eldem, C. 2020. Bir Döküm Atölyesindeki Çalışma Duruşlarının Dijital İnsan Modelleme Tabanlı REBA Yöntemi ile Ergonomik Analizi. Politeknik Dergisi, 23(2), 435-443. DOI: https://doi.org/10.2339/politeknik.534877.
- Hignett, S. and McAtamney L., 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics. 31:201- 205. DOI: https://doi.org/10.1016/S0003-6870(99)00039-3.
- Kara, Y., Atasagun, Y., & Peker, A. (2014). Montaj hatlarında çalışma duruşlarının reba yöntemi ile analizi ve ergonomik risk değerlendirmesi, 7. Uluslararası İş Sağlığı Ve Güvenliği Konferansı, İstanbul-Türkiye, 5(7).
- McAtamney, L. and Corlett, E. N., 1993. RULA: A Survey Method for the Investigation of Work-Related Upper Limb Disorders. Applied Ergonomics. (2), 91-99.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
30 Nisan 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
19 Ağustos 2022
Kabul Tarihi
27 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 19 Sayı: 1
APA
Dılay, Y., & Özkan, A. (2023). Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 19(1), 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE
AMA
1.Dılay Y, Özkan A. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. JAMS. 2023;19(1):75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE
Chicago
Dılay, Yusuf, ve Adem Özkan. 2023. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19 (1): 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE.
EndNote
Dılay Y, Özkan A (01 Nisan 2023) Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19 1 75–92.
IEEE
[1]Y. Dılay ve A. Özkan, “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”, JAMS, c. 19, sy 1, ss. 75–92, Nis. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72UH46GE
ISNAD
Dılay, Yusuf - Özkan, Adem. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19/1 (01 Nisan 2023): 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE.
JAMA
1.Dılay Y, Özkan A. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. JAMS. 2023;19:75–92.
MLA
Dılay, Yusuf, ve Adem Özkan. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, c. 19, sy 1, Nisan 2023, ss. 75-92, https://izlik.org/JA72UH46GE.
Vancouver
1.Yusuf Dılay, Adem Özkan. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. JAMS [Internet]. 01 Nisan 2023;19(1):75-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72UH46GE