Araştırma Makalesi

Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini

Cilt: 10 Sayı: 1 22 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini

Öz

Küresel ısınma ve kuraklık ile suyun önemi artmaktadır. Suyun etkin kullanımı için teknolojik gelişmeler takip edilerek gelecek senaryolar ve tahminler dikkate alınmalıdır. Günümüzde her alanında var olan algoritmalar, teknolojik gelişmeler ile birlikte yaşantımızın merkezi haline gelmiştir. Tarımsal alandaki yeni gelişmelerle ile birlikte makine öğrenme algoritmalarının kullanımları araştırılmaktadır. Bu çalışmada; farklı arazi kullanım türleri üzerindeki (orman, mera ve tarım arazisi) toprakların, sınırlandırılmış su aralığı (SSA) içeriklerinin belirlenmesi sonucu alandaki sıkışma ve havalanma problemleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, SSA’nın farklı makine öğrenme algoritmaları (rastgele orman, yapay sinir ağları ve destek vektör makinaları) ile tahmin edilebilirliği dağılım haritaları ile ortaya konmuştur.Tarım yapılan toprakların SSA içerikleri oldukça geniş olup 0.03-0.21 cm3cm-3 aralıklarında değişim göstermiştir. Çalışma alanında incelenen mera topraklarının %43.63’ünde optimum koşullar, % 36’sında havalanma, %14.54’ünde sıkışma, %5.45’inde hem havalanma hem sıkışma problemleri tespit edilmiştir. Orman örtüsü altında toprakların %37.03’ünde optimum koşullar yani yarayışlı su içeriği SSA ya eşit olarak tespit edilmiştir. İncelenen algoritmalar arasında en başarılı tahmin rastgele orman (RO) algoritmasıyla elde edilmiştir. RO algoritması ile SSA’nın tahmin edilmesinde RMSE değeri 0.039 cm3 cm-3, olarak belirlenmiştir. RO ile SSA’nın tahmininde kum ve kil en iyi tahmin edici parametre olarak tespit edilmiştir. Elde edilen gerçek ve tahmin değerlerinin dağılım haritalarında en düşük RMSE Simple Kriging yöntemi ile SSA için Spherical ve RO için ise Exponential model olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda RO algoritması ile SSA ‘nın düşük hata oranı ile tahmin edilebileceği ve dağılım haritalarının oluşturulabileceği ortaya konmuştur. Ayrıca tarım üretimde özellikle fındık arazilerinde dağılım gösteren topraklarda, mera ve orman topraklarına göre daha fazla sıkışma ve havalanma problemlerinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TAGEM

Proje Numarası

TAGEM/TSKAD/18/A9/P5/355

Teşekkür

Bu çalışma TAGEM tarafından desteklenen TAGEM/TSKAD/18/A9/P5/355 No’lu proje kapsamında gerçekleştirilmiştir. Katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akar Ö, Güngör Ö. 2013. Classification of multispectral images using random forest algorithm. Journal of Geodesy and Geoinformation 1(2):139-146.
  2. Alaboz P, Demir S, Dengiz O. 2020. Determination of spatial distribution of soil moisture constant using different ınterpolation model case study, Isparta Atabey plain. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty 17(3): 432-444.
  3. Alaboz P, Başkan O, Dengiz O. 2021. Computational intelligence applied to the least limiting water range to estimate soil water content using GIS and geostatistical approaches in alluvial lands. Irrigation and Drainage 70(5): 1129-1144.
  4. Alaboz P, Demir S, Işıldar A A, Başayiğit L. 2021a. Elma tarım alanlarında yüzey toprakların sınırlandırılmış su aralığının belirlenmesi. Toprak Su Dergisi 10(1): 13-22.
  5. Arslan E, Çaycı G, Dengiz O, Yüksel M, Atikman Çiçek N. 2018. Toprakların bazı makro besin elementi içeriklerinin farklı tarımsal arazi kullanımları altında konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Toprak Su Dergisi, 7(2): 28-37.
  6. Ballabio C. 2009. Spatial prediction of soil properties in temperate mountain regions using support vector regression. Geoderma 151: 338–350. https://doi.org/10.1016/ j.geoderma.2009.04.022.
  7. Breiman L. 2001. Random Forests,Machine learning, Kluwer Academic Publishers 45(1): 5-32.
  8. Burt R. 2014. Soil survey field and laboratory methods manual. United States Department of Agriculture. Natural Resources Conservation Service. National Soil Survey Center. Natural Resources Conservation Service. Kellog Soil Survey Laboratory.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2022

Kabul Tarihi

1 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Alaboz, P., Dengiz, O., & İç, S. (2022). Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 10(1), 69-81. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1110496
AMA
1.Alaboz P, Dengiz O, İç S. Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini. tbbbd. 2022;10(1):69-81. doi:10.33409/tbbbd.1110496
Chicago
Alaboz, Pelin, Orhan Dengiz, ve Sekan İç. 2022. “Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 10 (1): 69-81. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1110496.
EndNote
Alaboz P, Dengiz O, İç S (01 Haziran 2022) Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 10 1 69–81.
IEEE
[1]P. Alaboz, O. Dengiz, ve S. İç, “Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini”, tbbbd, c. 10, sy 1, ss. 69–81, Haz. 2022, doi: 10.33409/tbbbd.1110496.
ISNAD
Alaboz, Pelin - Dengiz, Orhan - İç, Sekan. “Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 10/1 (01 Haziran 2022): 69-81. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1110496.
JAMA
1.Alaboz P, Dengiz O, İç S. Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini. tbbbd. 2022;10:69–81.
MLA
Alaboz, Pelin, vd. “Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2022, ss. 69-81, doi:10.33409/tbbbd.1110496.
Vancouver
1.Pelin Alaboz, Orhan Dengiz, Sekan İç. Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini. tbbbd. 01 Haziran 2022;10(1):69-81. doi:10.33409/tbbbd.1110496