Farklı sıcaklıklarda üretilen çeltik kavuzu biyokömürünün kurak koşullarda toprak özellikleri ve marul bitkisi verimine etkileri
Öz
Bu çalışmanın amacı, artan su stresi koşulları altında farklı piroliz sıcaklıklarında (350°C ve 550°C) üretilen çeltik kavuzu biyokömürünün marul (Lactuca sativa L.) bitkisinin verimi ve fizyolojik parametreleri ile toprak özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Sera koşullarında, tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre kurulan çalışmada; üç farklı sulama rejimi (%50, %75 ve %100), iki farklı biyokömür tipi (B350 ve B550) ve üç farklı biyokömür dozu (%0, %1 ve %2) test edilmiştir. Elde edilen bulgular, artan sulama suyu seviyelerinin ve biyokömür dozlarının marulun taze ve kuru biyokütle verimi ile su kullanım randımanını istatistiksel olarak ileri düzeyde (p<0.01) artırdığını göstermektedir. Biyokömürün üretim sıcaklığının verim parametreleri üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir ana etkisi bulunmamasına rağmen, %2 oranındaki biyokömür uygulaması kontrol grubuna kıyasla taze verimde %24, kuru verimde ise %30'luk bir artış sağlamıştır. Toprak özellikeri açısından değerlendirildiğinde, %2'lik biyokömür dozu toprağın değişebilir potasyum ve alınabilir fosfor konsantrasyonlarını sırasıyla %24 ve %18 oranında artırmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada, çeltik kavuzu biyokömürünün üretim sıcaklığından bağımsız olarak %2 oranında toprağa uygulanmasının, kuraklık baskısı altındaki tarımsal sistemlerde su kullanım randımanını optimize etmek, bitki verimini korumak ve toprak verimliliğini sürdürülebilir bir şekilde artırmak için etkili, ekonomik ve çevre dostu bir strateji olduğu vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Teşekkür
Kaynakça
- Agegnehu G, Bass AM, Nelson PN, Bird MI. 2016. Benefits of biochar, compost and biochar–compost for soil quality, maize yield and greenhouse gas emissions in a tropical agricultural soil. Science of the Total Environment 543: 295-306.
- Ahmad M, Rajapaksha AU, Lim JE, Zhang M, Bolan N, Mohan D, Ok YS. 2014. Biochar as a sorbent for contaminant management in soil and water: a review. Chemosphere 99: 19-30.
- Alburquerque JA, Salazar P, Barrón V, Torrent J, del Campillo MC, Villar R. 2014. Enhanced wheat yield by biochar addition under different mineral fertilization levels. Agronomy for Sustainable Development 34(2): 475-484.
- Ali S, Rizwan M, Qayyum MF, Ok YS, Ibrahim M, Riaz M, Hannan F. 2017. Biochar soil amendment on alleviation of drought and salt stress in plants: a critical review. Environmental Science and Pollution Research 24(14): 12700-12712.
- Arnon DI. 1949. Copper enzymes in isolated chloroplasts. Polyphenoloxidase in Beta vulgaris. Plant Physiology 24(1): 1-15.
- Batool A, Taj S, Rashid A, Khalid A, Qadeer S, Saleem AR, Ghafoor A. 2015. Potential of soil amendments (biochar and gypsum) in increasing water use efficiency of Abelmoschus esculentus L. Moench. Frontiers in Plant Science 6: 733.
- Biederman LA, Harpole WS. 2013. Biochar and its effects on plant productivity and nutrient cycling: a meta‐analysis. GCB Bioenergy 5(2): 202-214.
- Bouyoucos GJ. 1962. Hydrometer method improved for making particle size analyses of soils. Agronomy Journal 54(5): 464–465.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Salih Demirkaya
*
0000-0002-7374-0160
Türkiye
Samiullah Zahid
0009-0009-9884-0705
Türkiye
Coşkun Gülser
0000-0002-6332-4876
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
23 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1