Prizmatik Derin Çekme İşlemlerinde Farklı Malzemelere Uygulanan Tavlama İşleminin Biçimlendirilebilirliğe Etkisi

Öz

Derin çekme işlemi sac levhaların şekillendirilmesinde kullanılan etkin yöntemlerden biridir. Günümüz ihtiyaçları arttıkça üretime çeşitlilik kazandırılması amacıyla farklı malzemelerin işlenmesi ve imalata kazandırılması kaçınılmaz olmuştur. Bu makalede derin çekmenin bir çeşidi olan prizmatik derin çekme işlemi kullanılarak farklı malzemeler olan HRP, DKP ve pirinç alaşımının bu prosesle işlenebilirlik kabiliyetleri deneysel olarak araştırılmıştır. Malzemelerden alınan numunelere uygulanan farklı tavlama sıcaklıkları ve sürelerine bağlı olarak malzemelerin işlenebilirlikleri yapılan deneylerle gözlemlenmiştir. Gözlemlenen verilerden elde edilen grafikler yorumlanarak tavlama parametrelerinin yapılan farklı deneyler üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışmıştır. Bu etkilerin belirlenmesi ile prizmatik derin çekme ile imalatın verimliliğini artırmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Prizmatik Derin Çekme
• Micro Vickers Sertliği
• Erichsen Çökertme Testi
• Yüzey Pürüzlülüğü
• HRP
• DKP
• CuZn37

The Effect of Annealing on Different Materials on Formability in Prismatic Deep Drawing Processes

Öz

Deep drawing is one of the effective methods used in shaping sheet metal. Nowadays, as the needs increase, it has become inevitable to process different materials and add them to production in order to gain variety in production. In this article, the machinability capabilities of different materials HRP, DKP and brass alloys were experimentally investigated by using the prismatic deep drawing process, which is a type of deep drawing. Depending on different annealing temperatures and times applied on samples taken from materials the machinability of the materials has been observed with the experiments. Interpreting the graphs obtained from the observed data, the effects of annealing parameters on different experiments were tried to be determined. With the determination of these effects, it is aimed to increase the productivity of the production with prismatic deep drawing.

Anahtar Kelimeler

• Prismatic Deep Drawing
• Micro Vickers Hardness
• Erichsen Cupping Test
• Surface Roughness
• HRP
• DKP
• CuZn37

Kaynakça

1. [1] Çetin, H. 2005. Alüminyum Alaşımı Hafif Metal Levhaların Prizmatik Derin Çekmede Biçimlendirilebilirlik Özelliklerinin Araştırılması. SDÜ, FBE, Yüksek Lisans Tezi, 163s, Isparta.
2. [2] Kayalı, E.S. 1990. Metalik Malzemelerin Mekanik Deneyleri, 168s, İstanbul.
3. [3] Dengiz, C.G. 2014. Desenli Çelik Sacların Şekil Alma Kabiliyetlerinin Araştırılması. Mühendis ve Makine Dergisi, cilt 55, sayı 650, s. 47-55.
4. [4] Özkan, S. 2013. Alaşımlı Bakır Levhaların Derin Çekme Prosesinde Gerilme Analizi. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, YL Tezi, 130 s, Ankara.
5. [5] Gürün, H. 2008. Derin Çekme Kalıplarındaki Parametrelerin Deneysel Olarak İncelenmesi ve Bulanık Mantık ile Tahmini. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 154 s, Ankara.
6. [6] Taşdemir, V. 2013. Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi, KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi,16(1), s. 43-47.
7. [7] Sümer, H. 2018. Derin Çekme Yöntemi. 30.09.2020. https://argevetasarım.com/derin-cekme-yöntemi
8. [8] Öztürk, T. 1984. Çelik Sacların Biçimlendirme Özellikleri. Mühendis ve Makina Dergisi, cilt 25, sayı 292, s. 12-17.

9. [9] Erdem, G. 1999. Sürekli Tavlama Prosesi ile Tavlanacak Derin Çekme Çelik Kalitelerin Sıcak Haddeleme Proses Parametrelerinin Optimizasyonu. İTÜ, FBE, Doktora Tezi, 125s, İstanbul.
10. [10] Zheng, K., Zhu, L., Lin, J., Dean, T.A., Li, N. 2019. An Experimental İnvestigation of The Drawability Of AA6082 Sheet Under Different Elevated Temperature Forming Processes. Journal of Materials Processing Tech, sayı 273.
11. [11] Takalkar, A.S., Chinnapandi, L.B.M. 2019. Deep Drawing Process At The Elevated Temperature: A Critical Review And Future Research Directions, CIRP Journal of Manufacturing Science and Technology, sayı 27, s. 56-67.
12. [12] Kayalı, E.S., Ensari, C. 2000. Metallere Plastik Şekil Verme İlke ve Uygulamaları, 420s, İstanbul.
13. [13] Şener, B. 2012. Otomotiv Sektöründe Kullanılan Derin Çekme Saclarının Şekillendirilebilirliğinin Analizi. İTÜ, FBE, Yüksek Lisans Tezi, 140s, İstanbul.
14. [14] Zamfirova, G., Dimitrova, A. 2000. Some methodological contributions to the Vickers microhardness technique, Polymer Testing, cilt 19, sayı 5, s. 533-542.
15. [15] Singh, M., Choubey, A.K., Sasikumar, C. 2017. Formability Analysis of Aluminium Alloy by Erichsen Cupping Test Method, Materialstoday Proceedings, cilt 4, sayı 2, s.805-810.