EN
TR
Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler
Abstract
Hisarönü (Filyos) Balıkçı Barınağı ve Filyos Limanı inşaatları sonrasında, Filyos Çayı Deltası kıyılarında;
kıyı çizgisi, plaj ve artkıyı alanında zamana bağlı değişiklikler dikkat çekici olmaya başlamıştır.
Bu çalışmada; Filyos Çayı Deltası kıyılarında kıyı çizgisinin zamana bağlı değişimi analiz edilerek,
bu değişimlerinin miktarları, hızı, alan ve lokasyon özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma,
Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknolojileri ile gerçekleştirilen analiz yöntemlerine
dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar arazi çalışmaları ile test edilmiştir. Veri kaynağı
olarak 1984-2020 yıllarına ait 5 er yıllık dönemler için Landsat uydu görüntüleri tercih edilmiştir.
Kıyı çizgilerinin belirlenmesi için “Normalized Difference Water Index (NDWI)” yöntemi, kıyı çizgilerinin
değişimi, kıyı erozyonu ve birikimi analizi için ise “Digital Shoreline Analysis System (DSAS)”
kullanılmıştır. Plaj ve artkıyıdaki alansal değişimleri belirlemek için ArcGıs 10.5 yazılımdaki “Image
Analyst” uzantısında bulunan “Difference” aracından yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, Hisarönü
Balıkçı Limanı’nın doğu kıyısında 36 yılda 51.70 - 259.42 metre arasında kıyı çizgisi ilerlemesinin ve
kum birikiminin gerçekleştiğini göstermektedir. Diğer taraftan, Filyos Limanı proje sahasında, kıyı
çizgisinin -229.49 ile -366.32 metre arasında gerilediği tespit edilmiştir. Analiz sonuçları kıyı çizgisi
değişimlerinin, kıyı yapılarının inşaatından sonra belirgin olarak hızlandığını göstermektedir. Kıyı
çizgisi ilerlemeleri ve oluşan kum birikimlerinin gelişim hızları da dikkate alındığında, yakın gelecekte;
Hisarönü Balıkçı Barınağının girişinin kapanacağı, Hisarönü Balıkçı Barınağının doğusundaki Tios
antik limanının kum birikimi altında kalacağı öngörülmektedir.
kıyı çizgisi, plaj ve artkıyı alanında zamana bağlı değişiklikler dikkat çekici olmaya başlamıştır.
Bu çalışmada; Filyos Çayı Deltası kıyılarında kıyı çizgisinin zamana bağlı değişimi analiz edilerek,
bu değişimlerinin miktarları, hızı, alan ve lokasyon özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma,
Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknolojileri ile gerçekleştirilen analiz yöntemlerine
dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar arazi çalışmaları ile test edilmiştir. Veri kaynağı
olarak 1984-2020 yıllarına ait 5 er yıllık dönemler için Landsat uydu görüntüleri tercih edilmiştir.
Kıyı çizgilerinin belirlenmesi için “Normalized Difference Water Index (NDWI)” yöntemi, kıyı çizgilerinin
değişimi, kıyı erozyonu ve birikimi analizi için ise “Digital Shoreline Analysis System (DSAS)”
kullanılmıştır. Plaj ve artkıyıdaki alansal değişimleri belirlemek için ArcGıs 10.5 yazılımdaki “Image
Analyst” uzantısında bulunan “Difference” aracından yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, Hisarönü
Balıkçı Limanı’nın doğu kıyısında 36 yılda 51.70 - 259.42 metre arasında kıyı çizgisi ilerlemesinin ve
kum birikiminin gerçekleştiğini göstermektedir. Diğer taraftan, Filyos Limanı proje sahasında, kıyı
çizgisinin -229.49 ile -366.32 metre arasında gerilediği tespit edilmiştir. Analiz sonuçları kıyı çizgisi
değişimlerinin, kıyı yapılarının inşaatından sonra belirgin olarak hızlandığını göstermektedir. Kıyı
çizgisi ilerlemeleri ve oluşan kum birikimlerinin gelişim hızları da dikkate alındığında, yakın gelecekte;
Hisarönü Balıkçı Barınağının girişinin kapanacağı, Hisarönü Balıkçı Barınağının doğusundaki Tios
antik limanının kum birikimi altında kalacağı öngörülmektedir.
Keywords
References
- Aksoy, E., & Yıldırım, Ş. (2017). Rise and fall of Tios-Tieion. Materials Science and Engineering, 245. https://iopscience.iop.org/article /10.1088/1757-899X/245/7/072013
- Atış, E., & Çelikoğlu, Ş. (2019). Sosyo-ekonomik ve çevresel yönleriyle Filyos Vadi Projesi. Social Sciences Studies Journal (Sssjournal), 29, 49-68. http://www.sssjournal.com/DergiTamDetay. aspx?ID=1188
- Avcı, M., & Avcı, S. (2001). Limanların kıyı alanları üzerindeki etkilerine bir örnek: Filyos Limanı Projesi. İçinde E. Özhan & Y. Yüksel (Eds.) Türkiye’nin Kıyı ve Deniz Alanları III. Ulusal Konferansı. Çetinkaya, M. (2012). Filyos Vadisi Projesi. 1-37. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı. http://bakkakutuphane.org/upload/flip-page/Filyos% 20Vadisi%20Projesi/HTML/index.html#1
- Davidson-Arnott, R. (2010). Introduction to coastal processes and geomorphology. Cambridge University Press. New York.
- Duran, A. (2021). Gelik Deresi (Zonguldak) – Bartın Çayı (Bartın) arasının uygulamalı kıyı jeomorfolojisi etüdü (Tez No:666550) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi.
- Erol, O. (1997). Türkiye’deki kıyı kullanım sorunlarına jeomorfolojik yaklaşım, Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi, Türkiye Coğrafyası Dergisi, 6, 93-122.
- Fan, D., Nguyen, D.V., Su, J., Bui, V.V. & Tran, D.L. (2019). Coastal morphological changes in the Red River Delta under increasing natural and anthropic stresses. Anthropocene Coasts, 2: 51–71. https://doi.org/10.1139/anc-2018-0022
- Filyosvadi (2021, 10 Eylül) Filyos Vadi Projesi. https://www.filyosvadisi. com/
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Human Geography
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2021
Submission Date
October 31, 2021
Acceptance Date
November 22, 2021
Published in Issue
Year 2021 Number: 78
APA
Turoglu, H., & Duran, A. (2021). Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler. Türk Coğrafya Dergisi, 78, 61-74. https://doi.org/10.17211/tcd.1016928
AMA
1.Turoglu H, Duran A. Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler. Turk Geog. Rev. 2021;(78):61-74. doi:10.17211/tcd.1016928
Chicago
Turoglu, Hüseyin, and Abdulkadir Duran. 2021. “Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) Kıyı çizgisi Değişiklikleri Ve Yakın Geleceğe Yönelik Göstergeler”. Türk Coğrafya Dergisi, nos. 78: 61-74. https://doi.org/10.17211/tcd.1016928.
EndNote
Turoglu H, Duran A (December 1, 2021) Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler. Türk Coğrafya Dergisi 78 61–74.
IEEE
[1]H. Turoglu and A. Duran, “Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler”, Turk Geog. Rev., no. 78, pp. 61–74, Dec. 2021, doi: 10.17211/tcd.1016928.
ISNAD
Turoglu, Hüseyin - Duran, Abdulkadir. “Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) Kıyı çizgisi Değişiklikleri Ve Yakın Geleceğe Yönelik Göstergeler”. Türk Coğrafya Dergisi. 78 (December 1, 2021): 61-74. https://doi.org/10.17211/tcd.1016928.
JAMA
1.Turoglu H, Duran A. Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler. Turk Geog. Rev. 2021;:61–74.
MLA
Turoglu, Hüseyin, and Abdulkadir Duran. “Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) Kıyı çizgisi Değişiklikleri Ve Yakın Geleceğe Yönelik Göstergeler”. Türk Coğrafya Dergisi, no. 78, Dec. 2021, pp. 61-74, doi:10.17211/tcd.1016928.
Vancouver
1.Hüseyin Turoglu, Abdulkadir Duran. Filyos Çayı Deltasında (Karadeniz) kıyı çizgisi değişiklikleri ve yakın geleceğe yönelik göstergeler. Turk Geog. Rev. 2021 Dec. 1;(78):61-74. doi:10.17211/tcd.1016928
Cited By
Burdur Gölü’nde uzun dönemli kıyı çizgisi değişimleri ve iklim ilişkisi: Zamansal-mekânsal eğilimler ve tahminler
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.1287976Gediz Deltası Sulak Alanı Boyunca Kıyı Şeridi Evrimi ve Erozyon Hassasiyetinin Değerlendirilmesi
Ege Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.51800/ecd.1322803İZMİT KÖRFEZİ SULAK ALAN KIYISININ UZUN VE KISA DÖNEMLİ DEĞİŞİM SENARYOLARINA GÖRE 2033 VE 2043 YILLARI KIYI DEĞİŞİM MODELLEMESİ
Öneri Dergisi
https://doi.org/10.14783/maruoneri.1459744Karaburun – Kumköy (İstanbul) Arası Kıyı Şeridinde Meydana Gelen Değişimlerin DSAS Aracı İle Antropo-Jeomorfolojik Analizi
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1621372Monitoring shallow coastal bathymetry and sediment dynamics with modern fishfinder bathymetry data: A case study in the Ardeşen fishing harbor (Rize, Türkiye).
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1682926SWOT Uydu Verilerinin Dar Nehir Kesitlerinde Kullanım Potansiyeli
Turkish Journal of Civil Engineering
https://doi.org/10.18400/tjce.1858946Çift Karakterli Bir Antropojenik Etki Örneği: Kumkuyu (Erdemli, Mersin) Taş Ocağı ve Limanı
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1814823