Enerji diplomasisi açısından siyasallaşan mekân, Hazar: Statü ve Paylaşım Sorunu
Öz
Hazar Havzası, petrolün ilk bulunduğu yerlerden biri olup 20. Yüzyıldan itibaren önemli bir petrol merkezine dönüşmüştür. Bakü’den çıkartılan petroller onlarca yıl gerek Rusya gerekse de SSCB’deki tüm petrol üretiminin büyük kısmını karşılamıştır. Ancak SSCB sonrasında Hazara kıyıdaş ülke sayısının artması, Hazarın statüsü ve paylaşımı sorununu gündeme getirmiştir. Kıyıdaş beş devlet, ulusal ve uluslararası çıkarları doğrultusunda hareket etmeleri nedeniyle henüz statü ve paylaşım konusunda ortak karara varamamıştır. Hazar’ın statüsü, küresel güçleri ve enerji projelerini yakından ilgilendirmektedir. AB, alternatif kaynaklar bulmak için bölgenin kaynaklarını önemsemektedir. Rusya, enerji oyununda geriye düşmemek için bir taraftan Hazar'daki çıkarlarının ve doğalgaz satışının olumsuz etkilenmemesi, diğer taraftan Batılı şirketlerin bölgede etkin olmaması için çabalamaktadır. ABD, Hazar Havzası’nda Rusya egemenliğini kırmak için uğraşmaktadır. Türkiye ise, petrol ve doğal gaz boru hatlarının uluslar arası piyasalara arzında stratejik konuma sahip olmasının verdiği avantajları kullanarak, bölgedeki nüfuzunu artırmak istemektedir. Hazar, sahip olduğu özellikleri ile enerji diplomasisi açısından uluslar arası rekabeti ısıtan ve adeta emperyalist güçleri yeniden harekete geçiren bir mekân olarak ön planda kalmaya devam etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Enerji Diplomasisi, Hazar, Rusya, Azerbaycan, Türkiye.
Anahtar Kelimeler
References
- ABD Enerji Bakanlığı. (2008). Caspian Sea Region: Survey of Key Oil and Gas Statistics and Forecast.
- Aydın, N. Z. (2012). “Hazar Enerji Kaynakları ve Siyaset”, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 207‐224.
- Abilov, S. (2013). Hazar’ın Hukuki Statüsü, Hazar Raporu, http://hasen.org.tr/content/userfiles/files/MAKALE‐ 4.pdf46‐67.
- Baykal, F. H. (1995). “Bölgedeki Siyasi Gelişmelerin Işığı Denizi’nin Değerlendirilmesi”, Basım Dünyası, Ekim‐Aralık, 7:55. Hukuki Rejiminin
- Çelebioğlu, T. (2005). “1990 Sonrası Türkiye‐Gürcistan İlişkileri”, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Dion, R. R. (1998). “Cutting up Caspian”, The World Today, 80–82.
- Djalili, M. R. and Kellner, T. (2009). Yeni Orta Asya Jeopolitiği: SSCB’nin Bitiminden 11 Eylül Sonrasına, Çev: Reşat Tüzmen, İstanbul: Yaylacılık Matbaası.
- Gayibov, A. (2005). “Hazar Havzası’nın Doğal Statüsü ve Bakü‐Ceyhan Petrol Boru Hattı’nın Ekonomik Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Araştırmalar Enstitüsü, İstanbul, 5‐6.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Authors
Publication Date
June 30, 2014
Submission Date
June 29, 2014
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2014 Number: 62
Cited By
Enerji Diplomasisi ve Türkiye
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.18493/kmusekad.400803