Enerji diplomasisi açısından siyasallaşan mekân, Hazar: Statü ve Paylaşım Sorunu

Number: 62 June 30, 2014
EN TR

Enerji diplomasisi açısından siyasallaşan mekân, Hazar: Statü ve Paylaşım Sorunu

Öz

Hazar Havzası, petrolün ilk bulunduğu yerlerden biri olup 20. Yüzyıldan itibaren önemli  bir petrol merkezine dönüşmüştür. Bakü’den çıkartılan petroller onlarca yıl gerek Rusya  gerekse de SSCB’deki tüm petrol üretiminin büyük kısmını karşılamıştır. Ancak SSCB  sonrasında Hazara kıyıdaş ülke sayısının artması, Hazarın statüsü ve paylaşımı sorununu  gündeme getirmiştir. Kıyıdaş beş devlet, ulusal ve uluslararası çıkarları doğrultusunda  hareket  etmeleri  nedeniyle  henüz  statü  ve  paylaşım  konusunda  ortak  karara  varamamıştır.  Hazar’ın  statüsü,  küresel  güçleri  ve  enerji  projelerini  yakından  ilgilendirmektedir.  AB,  alternatif  kaynaklar  bulmak  için  bölgenin  kaynaklarını  önemsemektedir. Rusya, enerji oyununda geriye düşmemek için bir taraftan Hazar'daki  çıkarlarının ve doğalgaz satışının olumsuz etkilenmemesi, diğer taraftan Batılı şirketlerin  bölgede  etkin  olmaması  için  çabalamaktadır.  ABD,  Hazar  Havzası’nda  Rusya  egemenliğini kırmak için uğraşmaktadır. Türkiye ise, petrol ve doğal gaz boru hatlarının  uluslar arası piyasalara arzında stratejik  konuma sahip olmasının  verdiği avantajları  kullanarak, bölgedeki nüfuzunu artırmak istemektedir. Hazar, sahip olduğu özellikleri ile  enerji diplomasisi açısından uluslar arası rekabeti ısıtan ve adeta emperyalist güçleri  yeniden harekete geçiren bir mekân olarak ön planda kalmaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Enerji Diplomasisi, Hazar, Rusya, Azerbaycan, Türkiye.

 

Anahtar Kelimeler

References

  1. ABD Enerji Bakanlığı. (2008). Caspian Sea Region: Survey of  Key Oil and Gas Statistics and Forecast. 
  2. Aydın, N. Z. (2012). “Hazar Enerji Kaynakları ve Siyaset”, KSÜ  Sosyal Bilimler Dergisi, 207‐224. 
  3. Abilov,  S.  (2013).  Hazar’ın  Hukuki  Statüsü,  Hazar  Raporu,  http://hasen.org.tr/content/userfiles/files/MAKALE‐ 4.pdf46‐67.  
  4. Baykal,  F.  H.  (1995).  “Bölgedeki  Siyasi  Gelişmelerin  Işığı  Denizi’nin  Değerlendirilmesi”, Basım Dünyası, Ekim‐Aralık, 7:55.  Hukuki  Rejiminin 
  5. Çelebioğlu,  T.  (2005).  “1990  Sonrası  Türkiye‐Gürcistan  İlişkileri”, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları,  Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. 
  6. Dion, R. R. (1998). “Cutting up Caspian”, The World Today,  80–82.   
  7. Djalili,  M.  R.  and  Kellner,  T.  (2009).  Yeni  Orta  Asya  Jeopolitiği:  SSCB’nin  Bitiminden  11  Eylül  Sonrasına,  Çev: Reşat Tüzmen, İstanbul: Yaylacılık Matbaası.  
  8. Gayibov,  A.  (2005).  “Hazar  Havzası’nın  Doğal  Statüsü  ve  Bakü‐Ceyhan  Petrol  Boru  Hattı’nın  Ekonomik  Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Araştırmalar  Enstitüsü, İstanbul, 5‐6. 

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Publication Date

June 30, 2014

Submission Date

June 29, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Number: 62

APA
Taşkın, D. (2014). Enerji diplomasisi açısından siyasallaşan mekân, Hazar: Statü ve Paylaşım Sorunu. Türk Coğrafya Dergisi, 62, 29-38. https://doi.org/10.17211/tcd.73154

Cited By

Publisher: Türk Coğrafya Kurumu / Turkish Geographical Society