İç Anadolu Bölgesinde sıcaklık ve yağışların trend analizi
Öz
Zamansal ve mekânsal ölçekte sürekli değişen iklim, dinamik bir süreçtir. Yerküre ’nin varoluşundan günümüze kadar geçen süre zarfında iklimde birçok defa değişim meydana gelmiştir. Ancak 19. yüzyılda başlayan yoğun sanayileşme hareketleri ile birlikte doğal iklim değişimi süreci üzerinde insan etkili olmaya başlamıştır. Küresel olarak sıcaklığın artışı ve yağış paterninin değişimi şeklinde ifade edilen iklim değişikliği tezi dünyada birçok çevre tarafından kabul edilmekte ve sonuçları itibariyle İnsanoğlunun günümüzde karşı karşıya kaldığı en ciddi problemler arasında gösterilmektedir. İç Anadolu Bölgesi de konumu gereği iklim değişiminin görülebileceği hassas bir konumda bulunmaktadır. Bu çalışmada, İç Anadolu Bölgesinde yer alan meteoroloji istasyonları için yıllık, mevsimlik ve aylık ortalama ve ekstrem sıcaklık trendleri ile yağışlar incelenmiştir. Parametrik olmayan (mann-kendal, sens’s slope), lineer regresyon gibi teknikler kullanılarak sıcaklık eğilimleri analiz edilmiştir. Sonuçlar, maksimum ve minimum sıcaklık trendlerinde çalışma alanı genelinde istatistiksel olarak anlamlı artışların olduğunu, ortalama sıcaklıklarda ise Ürgüp istasyonu hariç diğer tüm istasyonlarda %95 güven aralığında artışlar olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Sıcaklık, Yağış, Mann-Kendall, Trend, İç Anadolu.
Anahtar Kelimeler
References
- Atalay, İ., Mortan, K. (2007) “Türkiye Bölgesel Coğrafyası” İnkılap Kitabevi, İstanbul.
- Altın,B.R., Barak, B. (2012). “Seyhan Havzasında 1970‐2009 Yılları Arasında Yağış ve Hava Sıcaklığı Değerlerindeki Değişimler ve Eğilimler.” Türk Coğrafya Dergisi 58:21‐ 34.
- Altın, B.R., Barak, B., Altın, B.N. (2012). “Change in Precipitation and Temperature Amounts over Three Decades in Central Anatolia, Turkey.” Atmospheric and Climate Sciences, 2:107‐125.
- Cosun, F., Karabulut, M., (2009). “Kahramanmaraş'ta Ortalama, minimum ve Maksimum Sıcaklıkların Trend Analizi.” Türk Coğrafya Dergisi 53:41‐50.
- Çiçek, İ., Doğan U. (2005) “Ankara’da Şehir Isı Adasının İncelenmesi.” Coğrafi Bilimler Dergisi, 3 (1): 57‐72.
- Danneberg J. (2012). “Changes in runoff time series in Thuringia, Germany – Mann‐Kendall trend test and extreme value analysis” Adv. Geosci., 31, 49–56.
- Demir, İ., Kılıç, G., Coşkun, M., Sümer, U.M. (2008). “Türkiye’de maksimum, minimum ve ortalama hava sıcaklıkları ile yağış dizilerinde gözlenen değişiklikler ve eğilimler.” TMMOB İklim Değişimi Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, 69‐84. TMMOB adına TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası, 13‐14 Mart 2008, Ankara.
- Deng, H., Chen, Y., Shi, X., Li, W., Wang, H., Zhang, S., Fang G. (2014) “Dynamics of temperature and precipitation extremes and their spatial variation in the arid region of northwest China” Atmospheric Research 138,346– 355.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
June 9, 2015
Submission Date
May 20, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2015 Number: 64
Cited By
Evaluation of Elazığ Province Precipitation Data by Innovative Trend Analysis
Academic Perspective Procedia
https://doi.org/10.33793/acperpro.02.02.22VAN GÖLÜ KAPALI HAVZASINDA YAĞIŞLARIN TREND ANALİZİ
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.21923/jesd.685420Meriç Nehri Havzası’nda Sıcaklık ve Yağış Değerlerinin Dönemsel Trend Analizi
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.882937BATI AKDENİZ HAVZASININ İKLİM SINIFLANDIRMASI, KURAKLIK EĞİLİMİ VE SU KAYNAKLARI İLE İLİŞKİSİ
lnternational Journal of Geography and Geography Education
https://doi.org/10.32003/igge.790949SICAKLIK VERİLERİNİN TREND ANALİZİ: ÇANKIRI VE KASTAMONU ÖRNEĞİ
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.21923/jesd.939707Şanlıurfa İlinin Yağış-Sıcaklık Eğilimleri
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052821Homogeneity and Trend Analysis of Temperature Series in Hirfanli Dam Basin
Türk Doğa ve Fen Dergisi
https://doi.org/10.46810/tdfd.955393RCP senaryolarına göre Sivas ilinin iklim değişikliği projeksiyonları
Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.28948/ngumuh.1091466Mann-kendall trend analizi ile Sivas ilindeki sıcaklık ve yağış trendlerinin belirlenmesi
Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.28948/ngumuh.1104140Evaluation of time series of Tunceli climate parameters with different statistical analysis methods
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.1151639Investigation of Global Warming Case of Antalya
International Scientific and Vocational Studies Journal
https://doi.org/10.47897/bilmes.1197142Temperature series analysis of the Hirfanli Dam Basin with the Mann-Kendall and Sequential Mann-Kendall tests
Turkish Journal of Engineering
https://doi.org/10.31127/tuje.1145716Elazığ İli Yağış Verilerinin Farklı Yöntemler ile Trend Analizi
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.1178987Türkiye’de Büyüme Derece Günlerinin Zamansal ve Mekânsal Trendinin İncelenmesi
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.883309Burdur Gölü’nde uzun dönemli kıyı çizgisi değişimleri ve iklim ilişkisi: Zamansal-mekânsal eğilimler ve tahminler
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.1287976CİZRE’DE (ŞIRNAK) AYLIK VE YILLIK ORTALAMA SICAKLIKLARIN EĞİLİM ANALİZİ (1963-2021)
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.1313488Trends and variability in precipitation across Turkey: a multimethod statistical analysis
Theoretical and Applied Climatology
https://doi.org/10.1007/s00704-023-04645-4SİVAS İLİNİN ORTALAMA SICAKLIK İLE TOPLAM YAĞIŞ VERİLERİNİN TREND ANALİZİ VE SSP İLE 2100 YILI MODELLEMESİ
EKEV Akademi Dergisi
https://doi.org/10.17753/sosekev.1466784Diyarbakır Havzası Yöresinde 1964-2023 Dönemi Sıcaklıklarında Gözlenen Değişim ve Eğilimler
Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58626/menba.1496870İklim Değişikliği, Bilinçsiz Tarım ve Afet Yönetimi: Karapınar Obruklarına Bir Bakış
Afet ve Risk Dergisi
https://doi.org/10.35341/afet.1384107Divriği (Sivas) İlçesi ile Yakın Çevresinin İklimsel Özellikleri ve Trend Analizi
Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17755/esosder.1510387Trend Analysis of Some Meteorological Variables In Gaziantep Provience
Journal of Engineering Technology and Applied Sciences
https://doi.org/10.30931/jetas.1410361Normalized innovative trend analysis model and Mann-Kendall test for solar data
Modeling Earth Systems and Environment
https://doi.org/10.1007/s40808-025-02550-5Examining the best probability distributions of meteorological parameters based on annual scale
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1795995