Research Article

İç Anadolu Bölgesi’nin ekstrem sıcaklık özellikleri

Number: 71 December 30, 2018
EN TR

İç Anadolu Bölgesi’nin ekstrem sıcaklık özellikleri

Öz

İç Anadolu Bölgesi, Türkiye’nin coğrafi bölgelerinden biridir. Türkiye'nin iç kesimlerini kapsayan bölgede 13 il yeralır. Çalışma kapsamında bölgenin tüm coğrafyasını temsil edecek şekilde 52 istasyon verisinden yararlanılmıştır. Genel olarak, çalışma alanının hava sıcaklıklarındaki artış eğilimi (özellikle gece sıcaklıkları) dikkat çekicidir. Son zamanlarda daha sık yaşanan sıcak-soğuk hava dalgaları ve şiddetli yaz kuraklıkları sosyo-ekonomik açıdan önemli problemlere neden olacak düzeydedir. Çalışmanın amacı, İç Anadolu Bölgesi’nin yaz ve kış mevsimlerindeki sıcaklıkların alansal ve zamansal dağılış desenlerini anlamak, ekstrem sıcaklık (sıcak ve soğuk) olaylarını belirlemek ve ekstrem olayların bölgesel özelliklerini incelemektir. Çalışma kapsamında verilerin temel istatistikler tanımlanmıştır. Maksimum ve minimum sıcaklık verilerinde herhangi bir önemli değişikliğin olup olmadığına karar vermek için Kruskal-Wallis (K-W) sınaması uygulanmıştır. Verilerdeki değişkenliğin doğası ve büyüklüğünü anlamak için Mann-Kendall (M-K) sıra ilişki katsayısı yöntemi kullanılmıştır. Sıcaklık verilerine uygulanan Kruskal-Wallis test istatistiğine göre özellikle sıcaklıklarda istasyonların çoğunda yaz mevsiminde istatistiksel olarak anlamlı inhomojenlik gözlenmiştir. M-K test istatistiğine göre, sıcaklık ekstremlerinde (yaz günü, tropikal gece, ekstrem sıcak gün, sıcak gün) istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulunur.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alexander, L.V., Zhang, X., Peterson, T.C., Caeser, J., Gleason, B., Klein Tank, A.M.G., Haylock, M., Collins, D., Trewin, B., Rahimzadeg, F., Tagipour, A., Rupa Kumar, K., Revadekar, J., Griffiths, G., Vincent, L., Stephenson, D.B., Burn, J., Aguilar, E., Brunet, M., Taylor, M., New, M., Zhai, P., Rusticucci, M., Vazquez-Aguirre, J.L. (2006). Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation. Journal of Geophysical Research, 111, D05109, doi:10.1029/2005JD006290.
  2. Çiçek, İ. (2005). Ankara’da şehir ve kırsal sıcaklık farklarındaki değişiklikler (1970-2002). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 15, Sayı: 2, 1-16.
  3. Çiçek, İ., Doğan, U. (2005). Ankara’da şehir isi adasının incelenmesi, Coğrafi Bilimler Dergisi, 3(1), 57-72.
  4. Erol, O. (1963). İç Anadolu’da Haymana Tuzgölü Çevrelerinin İklimi Hakkında. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 21, 3-4.
  5. Frich, P., Alexander, L.V., Della-Marta, P., Gleason, B., Haylock, M., Klein Tank, A. M. G., Peterson T. (2002). Observed coherent changes in climatic extremes during the second half of the twentieth century. Climate Research, 19, 193-212.
  6. Gönençgil, B. (2008). Doğal Süreçler Açısından İklim Değişikliği ve İnsan, Çantay Yayınevi, ISBN: 978-975-9060-50-3, İstanbul.
  7. Hu, A., Bates, S.C. (2018). Internal climate variability and projected future regional steric and dynamic sea level rise. Nature Communications, 9, 1068, DOI: 10.1038/s41467-018-03474-8.
  8. IPCC, 2014: Climate Change (2014). Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, 151 pp. Klein Tank, A.M.G., Können, G.P. (2003). Trends in Indices of Daily Temperature and Precipitation Extremes in Europe 1946-1999. Journal of Climate, 16, 3665-3680.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2018

Submission Date

June 25, 2018

Acceptance Date

December 18, 2018

Published in Issue

Year 2018 Number: 71

APA
Acar, Z. (2018). İç Anadolu Bölgesi’nin ekstrem sıcaklık özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi, 71, 93-99. https://doi.org/10.17211/tcd.436198

Cited By

Publisher: Türk Coğrafya Kurumu / Turkish Geographical Society