BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu çalışmada bağımsız Türk devletlerinden eski Türkistan coğrafyasında yer alan dört tanesi ile ilgili değerlendirmeler yapılmış olup alfabetik sıraya göre Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’ın bağımsızlıklarının ilanından bu yana geçirdikleri değişim ve dönüşümün analizini içeren bu araştırmada her birinin Türkiye Cumhuriyeti ile ilişkileri üzerine de değinilmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağıldığı 1991 yılından bu yana geçen 30 yıllık bir dönemin analizi, gelinen nokta itibariyle ve ülkeler bazında tek tek değerlendirilmiştir. Çalışma yürütülürken bu 4 ülkenin bağımsız ve egemen devletler olarak dünya devletleri arasına katıldığı yıl olan 1991 başlangış olarak alınmış ve 2021 yılına kadar olan 30 yıllık sürenin değerlendirmesi ülkeler bazında tek tek yapılmıştır. Bu değerlendirmede Türkiye ve her bir ülke arasındaki ilişkiler siyasi, sosyal ve iktisadi ve kültürel çerçevede değerlendirilerek Türkiye’nin performansı ve ilişkilerin seyrine dair tespitler ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmada sırasıyla Türkistan coğrafyasının genel değerlendirilmesi birinci bölümde , Türkiye ve bölge ülkeleri ilişkilerinin genel seyri ikinci bölümde, bölgedeki bütünleşme çabaları üçüncü bölümde incelenmiş olup her bir ülkenin bağımsızlıktan itibaren geçirmiş olduğu değişim ve dönüşüme siyasi iktisadi sosyal ve kültürel açıdan değinilen dördüncü bir bölümle çalışma detaylandırılmıştır. Sonuç kısmında ise tespitler yapılmış ve buna bağlı olarak geleceğe dönük bazı projeksiyonlar yapılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARAT, Reşit Rahmeti: Gazi Zahireddin Muhammed Babür, Babürname (Vekayi), Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 2005.
- AYDIN, Faruk: “Türkmenistan’ın Dış Politikası”, 2018, https://www.stratejikortak.com/2018/02/turkmenistanin-dis-politikasi.html (Erişim tarihi;17 Temmuz 2018).
- AYDINGÜN, Ayşegül ve Hayati TÜFEKÇİOĞLU: “Avrasyanın Merkezinden Dünyaya Açılan Ülke: Kazakistan”, Bağımsızlıklarının Yirminci Yılında Orta Asya Cumhuriyetleri Türk Dilli Halklar – Türkiye İle İlişkiler, Ed. Ayşegül AYDINGÜL – Çiğdem BALIM, Atatürk Kültür Merkezi, Ankara, 2012.
- BALIM, Çiğdem ve Y. Emre GÜRBÜZ: “Özbekistan Respublikası: Özbek Modeli”, Bağımsızlıklarının Yirminci Yılında Orta Asya Cumhuriyetleri Türk Dilli Halklar-Türkiye İle İlişkiler 1.Kitap, Ed. Ayşegül AYDINGÜN-Çiğdem BALIM, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara, 2012
- DURMUŞ, Mustafa ve Harun YILMAZ: “Son Yirmi Yılda Türkiye’nin Orta Asya’ya Yönelik Dış Politikası ve Bölgedeki Faaliyetleri”, Bağımsızlıklarının Yirminci Yılında Orta Asya Cumhuriyetleri Türk Dilli Halklar – Türkiye İle İlişkiler, Ed. Ayşegül AYDINGÜL ve Çiğdem BALIM, Atatürk Kültür Merkezi, Ankara, 2012.
- DÜĞEN, Turgay: “Kırgızistan’a Destek Sürecinin Önemi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, https://www.21yyte.org/tr/merkezler/kirgizistana-destek-surecinin-onemi, (Erişim tarihi; 29.10.2021)
- EROL, Mehmet Seyfettin: “Yeni Büyük Oyunda Türkiye-Türkmenistan İlişkileri ve Türkmen Hattı”, Yeni Türkiye, Türk Dünyası Özel Sayısı II, Yeni Türkiye Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sayı 54, Ankara, 2013.
- GÜRBÜZ, Y. Emre: ‘Demokrasi ve Otoriterlik Kıskacında: Kırgızistan’, Bağımsızlıklarının Yirminci Yılında Orta Asya Cumhuriyetleri Türk Dilli Halklar-Türkiye İle İlişkiler 1.Kitap, Editörler; Ayşegül AYDINGÜN-Çiğdem BALIM, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara, 2012.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası İlişkiler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
14 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2021
Kabul Tarihi
27 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 129 Sayı: 255
APA
Yılmaz, A. N. (2021). BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 253-314. https://izlik.org/JA95XP53NJ
AMA
1.Yılmaz AN. BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ. TDA. 2021;129(255):253-314. https://izlik.org/JA95XP53NJ
Chicago
Yılmaz, Ayhan Nuri. 2021. “BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 129 (255): 253-314. https://izlik.org/JA95XP53NJ.
EndNote
Yılmaz AN (01 Aralık 2021) BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Türk Dünyası Araştırmaları 129 255 253–314.
IEEE
[1]A. N. Yılmaz, “BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ”, TDA, c. 129, sy 255, ss. 253–314, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95XP53NJ
ISNAD
Yılmaz, Ayhan Nuri. “BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 129/255 (01 Aralık 2021): 253-314. https://izlik.org/JA95XP53NJ.
JAMA
1.Yılmaz AN. BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ. TDA. 2021;129:253–314.
MLA
Yılmaz, Ayhan Nuri. “BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 129, sy 255, Aralık 2021, ss. 253-14, https://izlik.org/JA95XP53NJ.
Vancouver
1.Ayhan Nuri Yılmaz. BAĞIMSIZLIKLARININ 30. YILINDA TÜRKİSTAN COĞRAFYASINDAKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN DURUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ. TDA [Internet]. 01 Aralık 2021;129(255):253-314. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95XP53NJ
