Araştırma Makalesi

Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri

Cilt: 133 Sayı: 262 28 Şubat 2023
PDF İndir
TR

Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri

Öz

Mezar taşları bir milletin kültürel genetik kodlarıdır. Türkler eski zamanlardan itibaren önem verdikleri mezar taşlarını geçmişten günümüze korumuş ve kollamışlardır. Geniş Avrasya coğrafyasındaki Türk mezar taşlarında Türk boy damgaları, Türk yazıtları, çeşitli ortak kültürel motiflerin yanı sıra ay yıldız sembolü de sıklıkla işlenmiştir. Osmanlı idaresinin sona ermesiyle farklı zaman dilimlerinde katliamlara ve kültürel asimilasyona tabi tutulan Kıbrıs ve Irak Türkleri milli bir sembol olan ay yıldızlı mezar taşları aracılığıyla günümüze kadar korumuşlardır. İki farklı coğrafyada ay yıldızla işlenmiş ortak mezar taşları kültür birliğinin en önemli ispatıdır. Kıbrıs’ta 1950’lerde başlayan Türklere yönelik mezalime karşı milli duygular mezar taşlarına işlenmiştir. Irak Türkmeneli (Telafer, Erbil, Altunköprü, Kerkük, Tuzhurmatu, Tavuk, Mendeli)bölgesinde Osmanlı’nın son dönemlerinden başlamak üzere yapılmış ay yıldız motifli mezar taşları günümüze kadar taşınmıştır. Kıbrıs ve Irak Türkmeneli bölgeleri Türk Dünyasının iki önemli coğrafyasıdır. 2012 ve 2018 yıllarında Irak’ın Erbil, Altunköprü, Kerkük ve Tuzhurmatu şehirlerine, 2017 ve 2018 yıllarında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yapmış olduğumuz saha araştırmaları kapsamında elde ettiğimiz mezar taşlarında ay yıldız simgesi üzerinden iki farklı coğrafyanın ortak paydalarını sunacağız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AYAZ, Fatih Yahya: Memlük-Kıbrıs İlişkileri, TTK, Ankara 2016.
  2. BERATLI, Nazım: Kıbrıslı Türklerin Kökeni ve Kıbrıs’ta Bektaşilik, Kalkedon, İstanbul 2008.
  3. BERATLI, Nazım: “Tarih Boyunca Yabancıların Kaleminden Lefke Kasabası”. Kıbrıs Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi, 3 (5), 17-28, 2019.
  4. CEVZELİ, Ümit: Erbil’de Türkmen Tarihi, Ortadoğu Yayınları, Ankara, 2021.
  5. ÇORUH, Haydar: Sultan İkinci Mahmud döneminde Kıbrıs (1808-1839), TTK, Ankara, 2017.
  6. GALATA, Yasin Cemal: “Türkalan’da Bayram Sevinci”, Kardaşlık Dergisi, Sayı 81, 28-30, 2019.
  7. HILL, George: Kıbrıs Tarihi, (çev: Nazım Can Serbest), İş Bankası, İstanbul, 2010.
  8. HÜRMÜZLÜ, Erşat: Irak’ta Türkmen Gerçeği, Kerkük Vakfı, İstanbul, 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasin Cemal Galata *
0000-0002-5318-8591
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

20 Aralık 2022

Kabul Tarihi

14 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 133 Sayı: 262

Kaynak Göster

APA
Galata, Y. C. (2023). Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri. Türk Dünyası Araştırmaları, 133(262), 111-130. https://doi.org/10.55773/tda.1221641
AMA
1.Galata YC. Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri. TDA. 2023;133(262):111-130. doi:10.55773/tda.1221641
Chicago
Galata, Yasin Cemal. 2023. “Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri”. Türk Dünyası Araştırmaları 133 (262): 111-30. https://doi.org/10.55773/tda.1221641.
EndNote
Galata YC (01 Şubat 2023) Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri. Türk Dünyası Araştırmaları 133 262 111–130.
IEEE
[1]Y. C. Galata, “Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri”, TDA, c. 133, sy 262, ss. 111–130, Şub. 2023, doi: 10.55773/tda.1221641.
ISNAD
Galata, Yasin Cemal. “Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri”. Türk Dünyası Araştırmaları 133/262 (01 Şubat 2023): 111-130. https://doi.org/10.55773/tda.1221641.
JAMA
1.Galata YC. Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri. TDA. 2023;133:111–130.
MLA
Galata, Yasin Cemal. “Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 133, sy 262, Şubat 2023, ss. 111-30, doi:10.55773/tda.1221641.
Vancouver
1.Yasin Cemal Galata. Ay Yıldızın İzinde Kıbrıs ve Irak Türkleri. TDA. 01 Şubat 2023;133(262):111-30. doi:10.55773/tda.1221641

Cited By