KAZAKİSTAN İLE İŞ YAPMANIN KÜLTÜREL VE TİCARİ DİNAMİKLERİNİN ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada, Kazakistan ile iş yaparken dikkate alınması gereken kültürel ve ticari dinamiklerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Kazakistan, sahip olduğu doğal kaynak zenginliği, stratejik konumu ve yatırım-cıya açık yapısıyla Türkistan’ın en güçlü ekonomilerinden biridir. Özellikle Türkiye ile Kazakistan arasın-daki tarihî ve kültürel bağlar, ikili ticari ilişkilerin gelişmesini desteklemektedir. Kazakistan’ın Avrasya Eko-nomik Birliği ve Kuşak ve Yol Girişimi gibi girişimler sayesinde önemli fırsatlar sunduğunu göstermektedir. Buna karşın bölgesel jeopolitik riskler ve iklim değişikliği gibi tehditlerin dikkatle değerlendirilmesi gerek-mektedir. Ayrıca kültürel uyumun, özellikle Türk yatırımcılar açısından, başarılı iş ilişkileri kurmada belir-leyici bir rolü bulunmaktadır. Bu yönüyle çalışmanın, kültürlerarası ticaret anlayışına katkı sağlayarak iş dünyasına ve araştırmacılara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kazakistan
• İş kültürü
• Ticaret dinamikleri

An Analysis of Cultural and Trade Dynamics in Business Relations with Kazakhstan

Öz

This study aims to analyze the cultural and commercial dynamics that need to be taken into account when conducting business with Kazakhstan. With its rich natural resources, strategic location, and investor friendly structure, Kazakhstan stands as one of the strongest economies in Türkistan. The historical and cultural ties between Türkiye and Kazakhstan, in particular, foster the development of bilateral trade relations. Kazakhstan offers significant opportunities through initiatives such as the Eurasian Economic Union and the Belt and Road Initiative. However, regional geopolitical risks and challenges posed by climate change must be carefully evaluated. Moreover, cultural adaptation plays a decisive role in establishing successful business relationships, especially for Turkish investors. In this regard, the study aims to contribute to the understanding of intercultural trade and is expected to serve as a guide for both the business community and researchers.

Anahtar Kelimeler

• Kazakhstan
• Business culture
• Trade dynamics

Kaynakça

1. Adamczyk, Marzena. “The Importance of Cultural Differences in International Business.” Central European Review of Economics and Management 1, sayı 2 (2017): 151–170. https://doi.org/10.29015/cerem.335.
2. Altayev, Zhakypbek ve Zhuldyz Imanbayeva. “Values of Traditional Kazakh Culture.” Central Asian Journal of Art Studies 6, sayı 2 (2021): 10–24. https://doi.org/10.47940/cajas.v6i2.373.
3. Bardakçı, Hasan. Kültür ve Ticaret. İstanbul: Cinius Yayınları, 2012.
4. Barutçugil, İsmet. Kültürler Arası Yönetim. İstanbul: Kariyer Yayıncılık, 2011.
5. Bizhanova, Madina. “Can the Silk Road Revive Agriculture? Kazakhstan’s Challenges in Attaining Economic Diversification.” İçinde China’s Belt and Road Initiative and Its Impact in Central Asia, ed. Marlene Laruelle, 51–66. Washington, DC: Central Asia Program, George Washington University, 2018.
6. Çetindağ, Gülda. “Kazak Türklerinde Evlenme Geleneğine Bağlı Olarak Gerçekleştirilen Hediye Alışverişi Üzerine Bir İnceleme.” Millî Folklor 19, no. 76 (2007): 218–231.
7. Dave, Bhavna. “Silk Road Economic Belt: Effects of China’s Soft Power Diplomacy in Kazakhstan.” İçinde China’s Belt and Road Initiative and Its Impact in Central Asia, ed. Marlene Laruelle, 97–109. Washington, DC: Central Asia Program, George Washington University, 2018.
8. Demirci, Hikmet ve Şınaray Bürkütbayeva. “Kazak Misafirperverliği: Ülüş, Misafir Ağırlama ve Tabak Kültürü.” Millî Folklor 16, sayı 126 (2020): 198–209.

9. Eleuken, Farida. “Türkiye-Kazakistan Arasındaki Ekonomik ve Eğitim İlişkileri.” Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4, sayı 2 (2020): 296–311.
10. Karibayeva, Buadat ve Salima Kunanbayeva. “Kazakh Power Distance Dimension in Business Discourse.” Social Semiotics 28, sayı 2 (2018): 286–296. https://doi.org/10.1080/10350330.2017.1392133.
11. Keskin Köylü, Meltem. “Türkiye Kazakistan Ticari İlişkilerinin Geliştirilmesi ve Önemi.” Social Sciences Studies Journal 4, sayı 19 (2018): 2381–2386.
12. Kıyat, Arzu. “Kırgız Kültüründe Hediyeleşme Geleneği ve İşlevleri.” HUMANITAS Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12, sayı 23 (2024): 332–347. https://doi.org/10.20304/humanitas.1411467.
13. Kurbanov, Sobir. “The Importance of Anticorruption, Trade, and Investment Climate Reforms in Central Asia in the BRI Context.” İçinde China’s Belt and Road Initiative and Its Impact in Central Asia, ed. Marlene Laruelle, 86–96. Washington, DC: Central Asia Program, George Washington University, 2018.
14. Kuryshzhan, Dana ve Halil Altıntaş. “Kazakistan ve Türkiye Arasındaki Dış Ticaret.” Uluslararası İdil-Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi 4, sayı 8 (2022): 275–294.
15. Makkambaeva, Zhazgul. “Türkiye-Kırgızistan Dış Ticareti ve Kırgızistan Ticaret Kültürü.” Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2019.
16. Melemen, Mehmet. Uluslararası Ticaret Kültürü. İstanbul: Türkmen Kitabevi, 2017.
17. Nogayeva, Ainur. “Geçmişten Günümüze Kazakistan.” Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 3, sayı 2 (2019): 347–354.
18. Özsoy, Ceyda Erden. “Uluslararası Ticarette Kültür Farklılıkları.” Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 10, sayı 2 (2018): 37–50.
19. Rustemova, A. I., I. A. Baymuratova ve I. G. Orazbekova. “History of Commerce Development Abroad and in Kazakhstan.” Bulletin of Abai KazNPU. Series of Historical and Social-Political Sciences 4 sayı 67 (2020): 1–5. https://doi.org/10.51889/2020-4.1728-5461.19.
20. Saatçioğlu, Cihangir Fikri. “İhracat Pazarlamasında Kültürel Farklılıkların Yönetimi: Yerel ve Küresel Perspektifler.” Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi 8, sayı 5 (2025): 352–370.
21. Starr, S. Frederick, Johan Engvall ve Svante E. Cornell. Kazakhstan 2041: The Next Twenty-Five Years. Silk Road Paper. Washington, DC: Central Asia-Caucasus Institute & Silk Road Studies Program, 2016.
22. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Kazakistan Künyesi.” Erişim 13 Mayıs 2025. https://www.mfa.gov.tr/kazakistan-kunyesi.tr.mfa.
23. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Kazakistan’ın Siyasi Görünümü.” Erişim 21 Şubat 2025. https://www.mfa.gov.tr/kazakistan-siyasi-gorunumu.tr.mfa.
24. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Kazakistan ile Türkiye Arasında Ticaretin Altyapısını Oluşturan Anlaşma ve Protokoller.” Erişim 13 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/orta-asya/kazakistan/ikili-anlasmalar.
25. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Kazakistan İş Kültürü.” Erişim 22 Şubat 2025. https://www.kolayihracat.gov.tr/is-kulturu/kazakistan.
26. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Kazakistan Pazar Bilgileri.” Erişim 13 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/data/5edf339413b876f348285804/Kazakistan%20Pazar%20Bilgileri_2025.pdf.
27. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Kazakistan Tarım Sektörü Raporu.” Erişim 15 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/data/5b8a43335c7495406a226c52/Kazakistan%20Tarım%20Sektörü%20Raporu%202025%20PDF.pdf.
28. T.C. Ticaret Bakanlığı. “Kazakistan’a İhracatta Başlıca Potansiyel Sanayi Ürünleri Matrisi.” Erişim 15 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/orta-asya/kazakistan/potansiyel-urun-matrisleri.
29. T.C. Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü. “Kazakistan’ın Ülkelere Göre İhracatı.” Erişim 15 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/orta-asya/kazakistan/pazar-bilgileri.
30. T.C. Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü. “Kazakistan’ın Ülkelere Göre İthalatı.” Erişim 15 Mayıs 2025. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/orta-asya/kazakistan/pazar-bilgileri.
31. Tagmanov, Urmanbek ve Şevki Ulema. “Kazak Mutfak Kültürü ve Gelişimi.” Journal of Tourism and Gastronomy Studies 11, sayı 2 (2023): 1104–1125.
32. Türkiye İstatistik Kurumu. “Dış Ticaret İstatistikleri.” Erişim 15 Mayıs 2025.https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Mayis-2025-53903.
33. Yan, Jing, Ning Li ve Feng Yu. “An Empirical Study of Trade Effect on Culture.”Journal of Applied Economics 27, sayı 1 (2024): 2-26. https://doi.org/10.1080/15140326.2024.2334551.
34. Yılmaz, Serdar. “Kazakistan-Türkiye Ekonomik ve Kültürel İlişkileri: Vaatler ve Gerçekler.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6, sayı 2 (2017): 813–834.
35. Yücel, Recep ve Osman Dağdelen. “Uluslararası Pazarlama Faaliyetlerinde Ulusal Kültürün Rolü ve Kültürler Arası Etkileşim.” Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi 5, sayı 1 (2007): 133–163.