The Transformation of Azerbaijan-Armenia Relations and the Fragile Balance After the Second Karabakh War: A Realist Power Balance Analysis

Öz

Karabakh War in 2020 and the dynamics of the regional power balance in the South Caucasus, within the framework of classical, structural, and neoclassical approaches to realism. The main problem addressed in the research is how the power asymmetry that emerged after the war affected the peace process between the parties and regional stability. In this context, the study is based on the hypothesis that the military and economic power superiority that emerged in favor of Azerbaijan led Armenia towards the peace process but that this process is fragile due to the competing interventions of international actors. The study adopts a descriptive and explanatory approach based on qualitative research methods; official state documents, international agreements, leaders’ statements, and data obtained from international organizations were systematically evaluated through historical process analysis, discourse analysis, and comparative analysis methods. The research findings reveal that Azerbaijan’s military modernization process, based on its energy revenues, and the strategic partnerships it has developed, have significantly shifted the balance of power in the region in its favor. This new power asymmetry has weakened Armenia’s capacity to maintain the status quo, playing a decisive role in pushing it towards peace negotiations. However, the interest-based policies of global actors such as Russia, the US, and France towards the region are among the key factors limiting the stability of the peace process. The study demonstrates that the power asymmetry that emerged after the Second Nagorno-Karabakh War is a structural element that encourages the peace process, but it is fragile due to the security dilemma and the dynamics of great power competition.

Anahtar Kelimeler

• Second Karabakh War
• Azerbaijan
• Armenia
• Realism
• Balance of Power

İKİNCİ KARABAĞ SAVAŞI SONRASI AZERBAYCAN-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİNİN DÖNÜŞÜMÜ VE KIRILGAN DENGE: REALİST BİR GÜÇ DENGESİ ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, 2020 yılında gerçekleşen İkinci Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerinde meydana gelen dönüşümü ve Güney Kafkasya’daki bölgesel güç dengesi dinamiklerini realizmin klasik, yapısal ve neoklasik yaklaşımları çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel sorunsalı, savaş sonrasında belirginleşen güç asimetrisinin taraflar arasındaki barış sürecini ve bölgesel istikrarı nasıl etkilediği üzerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Azerbaycan lehine oluşan askeri ve ekonomik güç üstünlüğünün Ermenistan’ı barış sürecine yönelttiği; ancak uluslararası aktörlerin rekabetçi müdahaleleri nedeniyle bu sürecin kırılgan bir nitelik taşıdığı hipotezine dayanmaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemine dayalı betimsel ve açıklayıcı bir yaklaşımla kurgulanmış; resmi devlet belgeleri, uluslararası anlaşmalar, lider söylemleri ile uluslararası kuruluşlardan sağlanan veriler tarihsel süreç analizi, söylem analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri aracılığıyla sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Azerbaycan’ın enerji gelirlerine dayalı askeri modernizasyon süreci ve geliştirdiği stratejik iş birliklerinin, bölgedeki güç dengesini belirgin biçimde kendi lehine dönüştürdüğünü, yeni güç asimetrisinin, Ermenistan’ın statükoyu sürdürme kapasitesini zayıflatarak barış müzakerelerine yönelmesinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, Rusya, ABD ve Fransa gibi küresel aktörlerin bölgeye yönelik çıkar temelli politikaları, barış sürecinin istikrarlı bir yapıya kavuşmasını sınırlayan temel faktörler arasında yer almaktadır. Çalışma, İkinci Karabağ Savaşı sonrasında ortaya çıkan güç asimetrisinin barış sürecini teşvik eden yapısal bir unsur olduğunu, ancak güvenlik ikilemi ve büyük güç rekabeti dinamikleri nedeniyle kırılgan bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• İkinci Karabağ Savaşı
• Azerbaycan
• Ermenistan
• Realizm
• Güç Dengesi

Kaynakça

1. Acar, Merve. “Yapısal Realizm Çerçevesinden Obama Dönemi ABD Dış Politikasının Orta Doğu’ya Yansımaları.” Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi 7, no. 2 (2019): 28-48.
2. Agos. “Ermenistan ve Fransa Arasında Savunma İşbirliği Anlaşması İmzalandı.” 24 Ekim 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.agos.com.tr/tr/yazi/29339/ermenistan-ve-fransa-arasinda-savunma-isbirligi-anlasmasi-imzalandi.
3. Al Jazeera. “Russian Peacekeepers Start Withdrawal from Azerbaijan’s Nagorno-Karabakh.” 17 Nisan 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.aljazeera.com/news/2024/4/17/russian-peacekeepers-start-withdrawal-from-azerbaijans-nagorno-karabakh.
4. Anadolu Ajansı. “Ermenistan’ın son 5 yılda aldığı silahların yüzde 94’ü Rusya’dan.” 29 Ekim 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ermenistan-in-son-5-yilda-aldigi-silahlarin-yuzde-94-u-rusya-dan/2023282.
5. Aras, İlhan. “Avrupa Birliği’nin Dağlık Karabağ Sorunundaki Rolü.” Avrasya Etüdleri 51, no. 1 (Haziran 2017): 95–122.
6. Arı, Tayyar. Uluslararası İlişkiler Teorileri. 9. baskı. Bursa: Aktüel Yayınları, 2018.
7. ARKA News Agency. “Armenia’s Purchases of Military Equipment from Russia Reduced from96% to Less than 10%—Security Council Secretary.” ARKA News Agency, 6 Mart 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://arka.am/en/news/politics/armenia_s_purchases_of_military_equipment_from_russia_reduced_from_96_to_less_than_10_security_counc/.
8. Arslan, Rıza. Siyaset Biliminin Temel Kavramları. Bursa: Dora Basım-Yayın, 2021.

9. AzeMedia. “Hikmet Hajiyev: ‘Zangezur Corridor Is No Longer Attractive for Azerbaijan, We Prefer the Route through Iran.’” Aze.Media. 25 Ekim 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://aze.media/hikmet-hajiyev-zangezur-corridor-is-no-longer-attractive-for-azerbaijan-we-prefer-the-route-through-iran/.
10. Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. “The Russian Federation.” Erişim 23 Ekim 2025. https://www.mfa.gov.az/en/category/europe/rusiya-federasiyasi.
11. Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsi. “Əsas malların ixracının dinamikası.” 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.stat.gov.az/source/trade/.
12. Azərbaycan Milli Məclisi. Azərbaycan Respublikasının Hərbi doktrinasının təsdiq edilməsi haqqında. 2010. Erişim 13 Haziran 2022. https://e-qanun.az/framework/19722.
13. Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi. “İlham Əliyev xalqa müraciət edib.” 27 Eylül 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://president.az/az/articles/view/40968.
14. “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi.” 15 Haziran 2021. E-qanun. Erişim 23 Ekim 2025. https://e-qanun.az/framework/49147.
15. Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətini ləğv etmək haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu. Bakı, 26 Kasım 1991. E-Qanun. Erişim 23 Ekim 2025. https://e-qanun.az/framework/6783.
16. “Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı.” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Rəsmi internet saytı. 10 Kasım 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://president.az/az/articles/view/45923.
17. The Bishkek Protocol. Bishkek, 5 Mayıs 1994. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.peaceagreements.org/media/documents/ag310_57c8076b7bbb1.pdf.
18. BOTAŞ. “Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı Açıldı.” 7 Mart 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.botas.gov.tr/Icerik/igdirnahcivan-dogal-gaz-boru/1086.
19. Carr, Edward Hallett. The Twenty Years’ Crisis 1919–1939: An Introduction to the Study of International Relations. London: Macmillan & Co. Ltd, 1946.
20. Caspian Policy Center. “Khojaly – One of Most Terrible Events of 20th Century, Says U.S. Envoy.” 24 Şubat 2018. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.caspianpolicy.org/research/articles/khojaly-one-of-most-terrible-events-of-20th-century-says-u-s-envoy.
21. Collective Security Treaty Organization. “The Republic of Armenia.” En.odkb-csto.org. Erişim 23 Ekim 2025. https://en.odkb-csto.org/countries/armeniya/#loaded.
22. Commonspace. “Armenia’s Army Has Received All Weapons under 200 Million USD Loan Agreement with Russia.” Commonspace.eu, 23 Temmuz 2018. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.commonspace.eu/news/armenias-army-has-received-all-weapons-under-200-million-usd-loan-agreement-russia.
23. Council of Europe. “European Commission for Democracy through Law.” Strasbourg, 8 Eylül 1994. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.venice.coe.int/webforms/documents/?pdf=CDL(1994)054-e.
24. Cutler, Robert M. “Armenia and Azerbaijan Reshape Their Future through Direct Negotiation.” CACI Analyst, 21 Şubat 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.cacianalyst.org/publications/analytical-articles/item/13847-armenia-azerbaijan-reshape-their-future-through-direct-negotiation.html.
25. Cutler, Robert M. “Deepening Azerbaijani-Israeli Cooperation Contributes to South Caucasus Stability.” CACI Analyst, 23 Mayıs 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.cacianalyst.org/publications/analytical-articles/item/13756-deepening-azerbaijani-israeli-cooperation-contributes-to-south-caucasus-stability.html.
26. Danielyan, Emil. “Armenia, Azerbaijan Again Fail to Agree on Karabakh Peace Framework.” Eurasia Daily Monitor 8, no. 125 (29 Haziran 2011). Erişim 23 Ekim 2025. https://www.refworld.org/docid/4e421c212.html.
27. de Waal, Thomas. “Armenia and Azerbaijan’s Major Step Forward.” Carnegie Endowment for International Peace, 17 Mart 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://carnegieendowment.org/emissary/2025/03/armenia-azerbaijan-peace-deal-next-steps?lang=en.
28. Elibekyan, Gita ve Marlena Hovsepyan. “Regional Transportation Routes: How Georgia’s Transit Role Is Changing in Light of New Realities.” JAMnews, 10 Ekim 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://jam-news.net/regional-transportation-routes-how-georgias-transit-role-is-changing-in-light-of-new-realities/.
29. Erarslan, Fatih ve Fatma Nur Özdemir. “Azerbaycan-Türkiye İlişkilerinde Önemli Bir Kavşak: İkinci Karabağ Savaşı.” Türk Dünyası Araştırmaları 129, no. 255 (2021): 315–334. https://izlik.org/JA49EG83GC.
30. Freedom Support Act, sec. 907, Public Law 102-511, 24 Ekim 1992. Washington, D.C. Erişim 23 Ekim 2025. https://karabakhfacts.com/section-907-of-the-freedom-support-act-public-law-102-511/.
31. Gadarigian, Hrant. “Pashinyan Calls on Citizens to Focus on ‘Real, Not Historic Armenia.’” Hetq, 10 Nisan 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://hetq.am/en/article/165645.
32. Gavin, Gabriel. “Iran Is Filling Armenia’s Power Vacuum: Tehran Has Been Eager to Make Up for Russia’s Newfound Absence in the South Caucasus.” Foreign Policy, 1 Aralık 2022. Erişim 23 Ekim 2025. https://foreignpolicy.com/2022/12/01/iran-armenia-azerbaijan-conflict-russia-nagorno-karabakh-syunik/.
33. Glaser, Charles L. “The Security Dilemma Revisited.” World Politics 50, no. 1 (Ekim 1997): 171–201. https://doi.org/10.1017/S0043887100014763.
34. Herz, John H. “Idealist Internationalism and the Security Dilemma.” World Politics 2, no. 2 (Ocak 1950): 157–180. https://doi.org/10.2307/2009187.
35. Institute on the Holocaust & Genocide in Jerusalem. “Israel’s Massive Supply of Sophisticated Weapons to Azerbaijan.” Institute on the Holocaust & Genocide in Jerusalem, 13 Mart 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.ihgjlm.com/2023/03/13/israels-massive-supply-of-sophisticated-weapons-to-azerbaijan/.
36. JAM-news.net. “Armenia Should Not Cut Military Spending during Army Reform, Expert Says.” Analysis. 25 Eylül 2025. https://jam-news.net/armenia-should-not-cut-militaryspending-during-army-reform-expert-says/.
37. Javakhishvili, Eka. “Armenia’s Pro-Western Preferences and the Crisis of Partnership with Russia.” UGSPN, 26 Ağustos 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://ugspn.org/en/armenias-pro-western-preferences-and-the-crisis-of-partnership-with-russia/.
38. Jervis, Robert. “Cooperation under the Security Dilemma.” World Politics 30, no. 2 (Ocak 1978): 167–214. https://doi.org/10.2307/2009958.
39. Kanlı, Yusuf. “TRIPP Deal Strengthens Türkiye’s Strategic Influence the Region.” Yetkin Report, 11 Ağustos 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://yetkinreport.com/en/2025/08/11/tripp-deal-strengthens-turkiyes-strategic-influence-the-region.
40. Kılavuz, İdil Tunçer. “Dağlık Karabağ Müzakerelerinin Geleceği.” Avrasya Etüdleri 52, no. 2 (Aralık 2017): 51–78.
41. Kim, Seung Min ve Michelle L. Price. “Trump Hosts Armenia and Azerbaijan for Peace Summit.” Associated Press, 8 Ağustos 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://apnews.com/article/donald-trump-white-house-armenia-azerbaijan-069379e9c4a058c96af38afbf4684829.
42. Kiraz, Sami. “Bir Dış Politika Analizi Yaklaşımı Olarak Neoklasik Realizmin İncelenmesi.” Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13, no. 4 (2020): 665–686. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.703693.
43. Kochinyan, Areg. “Armenia Leaving Russian-Lead CSTO?” Friedrich-Naumann-Stiftung für die Freiheit, 25 Temmuz 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.freiheit.org/de/suedkaukasus/armenia-leaving-russian-lead-csto.
44. Kucera, Joshua. “One Winner of Russia’s War against Ukraine Is Azerbaijan.” Davis Center for Russian and Eurasian Studies. 26 Nisan 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://daviscenter.fas.harvard.edu/insights/one-winner-russias-war-against-ukraine-azerbaijan.
45. Kucera, Joshua. “Russian Military Base in Armenia at Eye of a Geopolitical Storm.” Davis Center - Insights. Harvard University, 29 Mart 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://daviscenter.fas.harvard.edu/insights/russian-military-base-armenia-eye-geopolitical-storm.
46. Lindenstrauss, Gallia. “Israel-Azerbaijan: Despite the Constraints, a Special Relationship.” Strategic Assessment 17, no. 4 (Ocak 2015): 69–79. https://www.inss.org.il/strategic_assessment/israel-azerbaijan-despite-the-constraints-a-special-relationship/.
47. Lobell, Steven E. “Structural Realism/Offensive and Defensive Realism.” In Oxford Research Encyclopedia of International Studies. Oxford: Oxford University Press, 2010. https://oxfordre.com/internationalstudies/display/10.1093/acrefore/9780190846626.001.0001/acrefore-9780190846626-e-304#acrefore-9780190846626-e-304-div1-0003.
48. Luttwak, Edward N. “From Geopolitics to Geo-Economics: Logic of Conflict, Grammar of Commerce.” The National Interest, no. 20 (Yaz 1990): 17–23. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.jstor.org/stable/42894676.
49. Mammadova, Gulkhanim. “2024 in Review: Armenia-Azerbaijan Normalisation Process.” The Topchubashov Center, 29 Aralık 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://top-center.org/en/analytics/3707/2024-in-review-armenia-azerbaijan-normalisation-process.
50. Morgenthau, Hans J. Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace. New York: Alfred A. Knopf, 1948.
51. Neciyev, Elçin. “Azerbaycan’ın Sovyetleştirilmesi Sürecinde Karabağ Problemi.” Ermeni Araştırmaları, sayı 39 (Ekim 2011): 163–186.
52. The New Arab Staff. “What Is Trump’s TRIPP Corridor and How Does It Affect MENA?” The New Arab, 13 Ağustos 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.newarab.com/news/what-trumps-tripp-corridor-and-how-does-it-affect-mena.
53. Novruz, Akbar. “Tehran’s Concerns over Zangazur Corridor: Closer Look at Economic and Geopolitical Implications.” Azernews.Az, 15 Eylül 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.azernews.az/analysis/231221.html.
54. OSCE Minsk Group. Madrid Document: Basic Principles for a Peaceful Settlement of the Nagorno-Karabakh Conflict. Madrid, 29 Kasım 2007. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.legal-tools.org/doc/0b80bb/pdf/.
55. OSW Centre for Eastern Studies. “Azerbaijan Lifts Transit Blockade to Armenia: A Step towards Lasting Peace.” Analysis. 22 Ekim 2025. https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2025-10-22/azerbaijan-lifts-transit-blockade-to-armenia-a-step-towards-lasting.
56. Öğütçü, Büşra ve Muzaffer Ercan Yılmaz. “Dağlık Karabağ Sorunu’nda Uluslararası Arabuluculuk.” Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 7, no. 1 (2021): 162–191. https://doi.org/10.46849/guiibd.863631.
57. Özer, Çağlar. “II. Karabağ Savaşı Sonrasında Türkiye Azerbaycan Güvenlik ve Savunma İlişkileri.” İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 6, no. 1 (Şubat 2025): 1–27.
58. Özkan, Muhammet Fatih ve Gürol Baba. “Dengeleme Aracılığıyla Güç Dengesi Oluşturma: İran’ın Irak Kürtleri ile İlişkileri (2011–2018).” Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 8, no. 2 (2021): 13–50. https://doi.org/10.26513/tocd.928579.
59. Radar Armenia. “‘All 3 Demands of Azerbaijan Are a Violation of RA Sovereignty’: Mirzoyan Gave Details of the Negotiations (VIDEO).” Radar Armenia, 23 Ocak 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://radar.am/en/news/politics-2612019341/.
60. Republic of Azerbaijan, Ministry of Foreign Affairs. Agreement on Establishment of Peace and Inter-State Relations between the Republic of Armenia and the Republic of Azerbaijan. Ağustos 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://mfa.gov.az/files/Birge%20Beyanname-ABS/Initialed%20Peace%20Agreement%20(EN).pdf.
61. Reuters. “Armenia Ratifies Agreement on Joint Air-Defence System with Russia.” Reuters, 30 Haziran 2016. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.reuters.com/article/world/armenia-ratifies-agreement-on-joint-air-defence-system-with-russia-idUSKCN0ZG2B1/.
62. Rose, Gideon. “Neoclassical Realism and Theories of Foreign Policy.” World Politics 51, no. 1 (Ekim 1998): 144–172. https://ir101.co.uk/wp-content/uploads/2018/11/Rose-Neoclassical-Realism-and-Theories-of-Foreign-Policy.pdf.
63. SavunmaSanayiST.com. “Azerbaycan ile İmzalanan Savunma Sanayii Anlaşması Onaylandı.” SavunmaSanayiST.com, 6 Nisan 2021. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.savunmasanayist.com/azerbaycan-ile-imzalanan-savunma-sanayii-anlasmasi-onaylandi/.
64. Sipahi, Esra Banu, Bahar Özsoy ve Musa Qasımlı. “Nisan Savaşlarından Vatan Muharebesine: Azerbaycan’da ‘Böyük Qayıdış’ Süreci Üzerine Bir Değerlendirme.” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 72 (Nisan 2022): 198–217. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1075193.
65. SIPRI (Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü). “Military Expenditure by Country, in Constant (2019) US$ M., 1988–2020.” 2021. Erişim 23 Ekim 2025. https://sipri.org/sites/default/files/Data%20for%20all%20countries%20from%201988%E2%80%932020%20in%20constant%20%282019%29%20USD%20%28pdf%29.pdf.
66. Smbatian, Hasmik. “Armenia, Russia Sign Extended Defense Pact.” Azatutyun, 20 Ağustos 2010. https://www.azatutyun.am/a/2132965.html.
67. Snyder, Glenn H. Alliance Politics. Ithaca: Cornell University Press, 2007.
68. Snyder, Jack. Myths of Empire: Domestic Politics and International Ambition. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1991.
69. Soylu, Ragip. “US Offers to Oversee Disputed Armenia-Azerbaijan Corridor.” Middle East Eye, 14 Temmuz 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.middleeasteye.net/news/us-offers-oversee-disputed-armenia-azerbaijan-corridor.
70. Statista. “Military Expenditure of Armenia and Azerbaijan from 2000 to 2023.” Erişim 23 Ekim 2025. https://www.statista.com/statistics/1416025/military-expenditure-armenia-azerbaijan/.
71. STEM Lab. “Cargo Traffic on the ‘Middle Corridor’ Increased by 62% in 2024.” STEM Lab, 6 Şubat 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://stem-lab.az/en/article/cargo-traffic-on-themiddle-corridor-increased-by-62-in-2024-1284.
72. Szurc, Kinga. “Armenia Formally Recognizes Karabakh as Part of Azerbaijan after Years-Long Conflict.” Warsaw Institute, 1 Haziran 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://warsawinstitute.org/armenia-formally-recognizes-karabakh-part-azerbaijan-years-long-conflict/.
73. Tang, Shiping. “The Security Dilemma: A Conceptual Analysis.” Security Studies 18, no. 3 (2009): 587–623. https://doi.org/10.1080/09636410903133050.
74. TASS. “Turkey, Russia Sign Agreement to Set Up Joint Center for Nagorno-Karabakh.” TASS, 1 Aralık 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://tass.com/world/1229873.
75. Trading Economics. “Armenia GDP.” Erişim 23 Ekim 2025. https://tradingeconomics.com/armenia/gdp.
76. Trading Economics. “Azerbaijan GDP.” Erişim 23 Ekim 2025. https://tradingeconomics.com/azerbaijan/gdp.
77. TRT Haber. “Azerbaycan’da halk seferberlik talebiyle Milli Meclis önünde toplandı.” TRT Haber, 15 Temmuz 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/azerbaycanda-halk-seferberlik-talebiyle-milli-meclis-onunde-toplandi-501755.html.
78. TRT Haber. “Azerbaycan-Ermenistan Arasındaki ‘Tovuz’ Krizinde Son Durum.” TRT Haber, 16 Temmuz 2020. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/azerbaycan-ermenistan-arasindaki-tovuz-krizinde-son-durum-502162.html.
79. Turkey and Azerbaijan. Agreement on Strategic Partnership and Mutual Assistance between the Republic of Turkey and the Republic of Azerbaijan. İmza tarihi 16 Ağustos 2010. United Nations Treaty Series 2936: 55–80.
80. Turksoy, Timucin. “French Arms Supplies to Armenia Pose Practical Threat to Azerbaijan: President Aliyev.” Caspian News, 19 Aralık 2024. Erişim 23 Ekim 2025. https://caspiannews.com/news-detail/french-arms-supplies-to-armenia-pose-practical-threat-to-azerbaijan-president-aliyev-2024-12-19-0/.
81. Vidal Ribe, Albert. “Armenia Broadens Procurement Horizons in Drive to Modernise Armed Forces.” International Institute for Strategic Studies (IISS) Online Analysis, 14 Temmuz 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.iiss.org/online-analysis/military-balance/2025/07/armenia-broadens-procurement-horizons-in-drive-to-modernise-armed-forces/.
82. Walt, Stephen M. The Origins of Alliances. Ithaca ve London: Cornell University Press, 1990.
83. Waltz, Kenneth N. Theory of International Politics. Reading, MA: Addison-Wesley Publishing Company, 1979.
84. Western Azerbaijan Community. “General Information.” Western Azerbaijan Community. Erişim 23 Ekim 2025. https://westaz.org/en/ICMA/umumi-melumat.
85. Wezeman, Pieter D., Alexandra Kuimova ve Jordan Smith. “Arms Transfers to Conflict Zones: The Case of Nagorno-Karabakh.” SIPRI Topical Backgrounder, 30 Nisan 2021. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.sipri.org/commentary/topical-backgrounder/2021/arms-transfers-conflict-zones-case-nagorno-karabakh.
86. World Bank. “Armenia Trade Summary 2018.” World Integrated Trade Solution (WITS), 2018. Erişim 23 Ekim 2025. https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/Country/ARM/Year/2018/Summarytext.
87. World Bank. “Armenia Trade Summary 2022.” World Integrated Trade Solution (WITS), 2022. Erişim 23 Ekim 2025. https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/Country/ARM/Year/2022/SummaryText.
88. Yalçınkaya, Haldun. “Turkey’s Overlooked Role in the Second Nagorno-Karabakh War.” German Marshall Fund of the United States, 21 Ocak 2021. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.gmfus.org/news/turkeys-overlooked-role-second-nagorno-karabakh-war.
89. Yeni Şafak. “Türkiye’nin Azerbaycan’a Silah İhracatı Yüzde 600 Arttı.” Yeni Şafak, 20 Eylül 2025. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.yenisafak.com/ekonomi/turkiyenin-azerbaycana-silah-ihracati-yuzde-600-artti-587900.
90. Yeo, Alexander ve Emil A. Souleimanov. “Iran-Azerbaijan Tensions and the Tehran Embassy Attack.” The Central Asia-Caucasus Analyst, 8 Mayıs 2023. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.cacianalyst.org/publications/analytical-articles/item/13753-iran-azerbaijan-tensions-and-the-tehran-embassy-attack.html.
91. Yılmaz, Salih. “Land Swap Formula in the Nagorno-Karabakh Crisis Solution: Goble Plan and Lavrov Plan.” Bilig, no. 100 (2022): 177–209. https://doi.org/10.12995/bilig.10008.
92. Zakaria, Fareed. From Wealth to Power: The Unusual Origins of America’s World Role. Princeton: Princeton University Press, 1998.
93. “Zheleznovodsk Declaration.” 23 Eylül 1991. Erişim 23 Ekim 2025. https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/Azerbaijan_ZheleznovodskDeclaration1991.pdf.