Araştırma Makalesi

MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ

Cilt: 125 Sayı: 246 25 Haziran 2020
PDF İndir
TR

MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ

Öz

Fırat nehrinin doğal bir sınır oluşturduğu Anadolu yarımadasının doğusunda bulunan Malatya, sahip olduğu bu coğrafî konumuyla eski çağlardan süregelen stratejik önemi haiz bir kenttir. Roma-Sasani savaşlarının akabinde VII. yüzyılda başlayan İslâm-Bizans mücadelesinde büyük bir tahribata uğrayan Malatya ve çevresi Sugur merkezi olarak jeostratejik önemini devam ettirmiştir. Malazgirt Zaferi sonrası oluşan siyasî boşluktan istifade eden Bizans’ın eski komutanı Phileratos Brachamios’un hâkimiyet sahasındaki Malatya, 1102’de Danişmend Beyi Gümüştekin Ahmet Gazi tarafından fethedilmiştir. Bu tarihten itibaren Türkiye Selçuklu Devleti ile Danişmend ve Artuklu Beyliklerinin mücadele sahasında kalan Malatya ve çevresindeki kalıcı Selçuklu hâkimiyeti 1178’de Sultan II. Kılıçarslan tarafından sağlanmıştır. Türkiye Selçuklu Devleti’nin 1243’teki Kösedağı Savaşı’yla başlayan inkıraz sürecinde Malatya İlhanlı valilerince yönetilmeye başlanmış ve 1361’de Memlûk hâkimiyetine girmiştir. Osmanlı Devleti tarafından ilk kez 1399’da ele geçirilen Malatya, yaşanan Timur felaketi sonrasında tekrar Memlûk’a tabi Dulkadir Beyliği’ne bağlı kalmıştır. Mercidabık Savaşı öncesi 1515’te Osmanlı Devleti tarafından Malatya ve çevresi ilhâk edilmiştir. Osmanlı idarî sistemi içinde sancak konumunda olan Malatya’ya bağlı Gerger ve Kâhta, ilk yıllarda müstakil livalar olarak teşkil edilmiş olmakla birlikte Kanuni Sultan Süleyman döneminde doğrudan Malatya sancağına bağlanmıştır. Şûre-ili nâhiyesine ait ulaşılan en erken tarihli bilgiler 1519 yılına ait tapu tahrir defterinde mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kaynaklar
  2. Arşiv Vesikaları
  3. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  4. Tahrir Defterleri Tasnifi
  5. TD 71
  6. TD 408
  7. TD 997
  8. TD 156

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2020

Kabul Tarihi

9 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 125 Sayı: 246

Kaynak Göster

APA
Bayrak, R. (2020). MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ. Türk Dünyası Araştırmaları, 125(246), 129-148. https://izlik.org/JA98TR36LN
AMA
1.Bayrak R. MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ. TDA. 2020;125(246):129-148. https://izlik.org/JA98TR36LN
Chicago
Bayrak, Ramazan. 2020. “MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 125 (246): 129-48. https://izlik.org/JA98TR36LN.
EndNote
Bayrak R (01 Haziran 2020) MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ. Türk Dünyası Araştırmaları 125 246 129–148.
IEEE
[1]R. Bayrak, “MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ”, TDA, c. 125, sy 246, ss. 129–148, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98TR36LN
ISNAD
Bayrak, Ramazan. “MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 125/246 (01 Haziran 2020): 129-148. https://izlik.org/JA98TR36LN.
JAMA
1.Bayrak R. MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ. TDA. 2020;125:129–148.
MLA
Bayrak, Ramazan. “MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 125, sy 246, Haziran 2020, ss. 129-48, https://izlik.org/JA98TR36LN.
Vancouver
1.Ramazan Bayrak. MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ. TDA [Internet]. 01 Haziran 2020;125(246):129-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98TR36LN