ŞİNASİ, NAMIK KEMAL ve TEVFİK FİKRET MEDENİYET ve EDEBİYAT BAĞLAMINDA NASIL OKUNMALI?

Öz

1839 Tanzimat Fermanı, Osmanlı Devleti’nin çok önce başladığı Avrupalılaşmaya yönelik değişme gayretlerinin ilk resmi sonucudur. Bu değişim süreci toplumun ve devletin her kademesinde izlenebilir. Türkiye’nin modernleşme bağlamında adından en sık söz edilenleri Tanzimat ve Servet-i Fünûn aydın/ edipleri olmuştur. Onların Türk edebiyatı üzerindeki tasarrufları dile getirilmiştir. Modernleşme, çağdaşlık veya batılılaşma kavramlarına yönelik değerlendirmeler ise hemen tamamen sosyoloji ve tarih bilimlerinin disiplini doğrultusunda incelenmiştir. Ancak Tanzimat ve Servet-i Fünûn ediplerinin bu çerçevede ismi “toplumcu veya bireyci” kalıpları içine hapsedilmiş ve değerlendirmeler ilk söylemlerin ve ezber kalıpların dışına hiç çıkmamış görünmektedir. Bu çalışmada geleneksel ezber kalıpların dışına çıkılarak Şinasi, Namık Kemal ve Tevfik Fikret’in manzum metinleri temel alınarak edebiyat ve medeniyet kavramları içerisinde bu metinlerin nasıl okunması ve değerlendirilmesi gerektiği incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Edebiyat felsefesi
• medeniyet
• Türk edebiyatı
• şinasi
• Namık Kemal

Kaynakça

1. Berkes, Niyazi: Türkiye’de Çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2016.
2. Çalışkan, Adem: Namık Kemal’in Hürriyet Kasidesi ve Tahlili, Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 31 Volume: 7 Issue: 31 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581.
3. Göçgün, Önder: Namık Kemal’in Şairliği ve Bütün Şiirleri, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1999.
4. Şinasi, Müntahabat-ı Eş’ar, (Haz. Süheyl Beken), Dün-Bugün Yayınevi, Ankara, 1960.
5. Tevfik Fikret, Haluk’un Defteri, Şermin, Son Şiirler. (Haz. Asım Bezirci). Can Yayınları, İstanbul,1984
6. Topal, Alp Eren: Sürgünde Muhalefet: Namık Kemal’in Hürriyet Gazetesi 1-2. Vakıfbank Kültür Yayınları, İstanbul, 2018.
7. Yalçın, Hüseyin Cahit: Edebiyat Anıları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 1999.