Орус Дылдан Үлегерлеттинген Сава Аттарының Тыва Дылда Илередип Турар Уткаларының Онзагайлары
Abstract
Bu makalede Rusçadan Tuva edebi diline ve ağızlarına geçen, temel anlamı değişen kap- kaçak adlarının ifade ettiği anlamlar üzerinde durulmuştur. Rusça ve Tuvacada değişim gösteren sözlerin anlamlarında uyuşan veya uyuşmayan, farklılık gösteren hususlar belirlenerek, bu alıntıların Tuva edebi dilinde ve ağızlarındaki semantik özellikleri ortaya konmuştur. Bazı durumlarda Rusçadan alıntılanan sözlerin anlamı Tuvacada genişlemiş, bazı durumlarda ise alıntılanan bu adlar, belirttiği nesnelerin dış özellikleri veya kullanımları sebebiyle benzer nesneleri ifade eden Tuvaca sözler ile beraber kullanılmıştır.
Статьяда орус дылдан тыва литературлуг дылче болгаш ооң диалектилеринче үлегерлеттингеш, үндезин утказы өскерли берген сава аттарының илередип турар уткаларының анализин кылып чоруткан. Орус болгаш тыва дылдарда ук чергелешкек сөстерниң уткаларында дүүшкээн болгаш дүүшпейн турар ылгалдыг таварылгаларын тодарадып, ук үлегерээшкиннерниң тыва литературлуг дылда болгаш ооң диалектилеринде семантиктиг онзагайларын көргүскен. Чамдык таварылгаларда орус дылдан үлегерлеттинген сава аттары тыва дылче үлегерлеттинип келгеш, утказы делгемчип, а чамдыкта айтып турар чүүлдеринге даштыкы хевири азы хереглеттинериниӊ аайы-биле дөмейлешкек чүүлдер илереткен тыва сөстер-биле катай ажыглаттынып турар.
Keywords
References
- Ажыглаан чечен чогаал болгаш информантылар даӊзызы
- Кенин-Лопсан. КШ – Кенин-Лопсан М. Хайыралыг Калчан-Шилги. Кызыл, 1978.
- Кенин-Лопсан. ЧӨ – Кенин-Лопсан М. Чылгычының өө. Кызыл, 1980.
- Сарыг-оол. АТ – Сарыг-оол С. Аңгыр-оолдуң тоожузу. Кызыл, 2008.
- Сарыг-оол. БЧ. – Сарыг-оол С. Байлак чурттум. Кызыл, 1958.
- Сарыг-оол. ХЫ – Сарыг-оол С. Хүннүӊ ыраажылары. Кызыл, 1977.
- Танова. ШХС – Танова Е. Ширбиилиӊ холдан салба. Кызыл, 1999.
- Эргеп. ОД – Эргеп М. Оглаа-Доруг. Кызыл, 1974.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Linguistics
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 25, 2019
Submission Date
March 20, 2019
Acceptance Date
April 29, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 9 Number: 14