Research Article

Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi

Volume: 9 Number: 1 June 18, 2020
EN TR

Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi

Abstract

Işınlanmış polenlerle yapılan tozlamalar, kabakgiller familyasında partenogenetik haploid embriyo oluşumunu uyarmaktadır. Hıyarda da bu yöntemle haploid embriyo oluşabilmekte, embriyo kültürü yapılarak haploid embriyoların bitkiye dönüşümü sağlanabilmektedir. 16 adet hıyar genotipinden haploid bitki elde edebilmek için yapılan çalışmada Beith Alpha, silor, langa ve dikenli tipte ürün segmentlerine ait çeşitler seçilmiştir. Bitkiler çiçeklenmeye başladığında erkek çiçekler anthesisten bir gün önce toplanarak Ankara’da Atom Enerjisi Kurumunda 300 Gy olacak şekilde Gamma ışınına maruz bırakılmış, 12 saat içerisinde yeni açan dişi çiçeklerin tozlanmasında kullanılmıştır. Gelişen meyveler 21-45 günler arasında toplanarak aseptik koşullarda tohumları çıkartılmıştır. Hem tohum açma yöntemi hem de tohumların doğrudan kültüre alma yöntemi uygulanmıştır. Tohum açma yöntemi ile globular aşamadaki embriyoların da yakalanması ile daha fazla sayıda embriyo elde etmek mümkün olsa da bunlardan bitkiye dönüşüm düşük oranda gerçekleşmektedir. Doğrudan tohum ekimi yöntemiyle elde edilen çimlenmelerden bitkiye dönüşüm oranı yüksek olmakta, zamandan ve işgücünden tasarruf sağlanmaktadır. Genotiplerin verdiği partenogenetik yanıt ve bitkiye dönüşüm farklılık göstermiştir. Tozlamadan sonra 40 gün sınır süre olarak belirlenmiş, 38-40.günlerden sonra embriyoların tohum içerisinde nekroze olma oranı % 85 olarak bulunmuştur. En yüksek canlı embriyo oranı toplamda 19 embriyo ile dikenli tipteki Bazeal genotipinden elde edilmiştir. Hıyarda ışınlanmış polenle haploid elde etmeye alternatif olabilecek ovaryum kültürü tekniğinin geliştirilmesi, gamma ışın dozu denemelerinin yapılması önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

TEYDEB 75879

Thanks

Bu çalışma TÜBİTAK TEYDEB 75879 No'lu proje kapsamında gerçekleştirilmiştir.

References

  1. [1] FAO; 2017 [Erişim Tarihi:30.08.2019]. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
  2. [2] TÜİK; 2017 [Erişim Tarihi:30.08.2019]. http://www.biruni.tuik.gov.tr/medas/
  3. [3] Gözen V. Hıyarda (Cucumis sativus L.) Örtüaltı Yetiştiriciliğine Uygun Hibrit Çeşit Islahında Morfolojik Karakterizasyon, Hibrit Kombinasyonları ile Hibrit Tohum Verim ve Kalitesinin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 196 s, Ankara; 2008.
  4. [4] Sarı N, Tan A, Yanmaz R, Yetişir H, Balkaya A, Solmaz İ, Aykas L. General status of cucurbit genetic resources in Turkey. Cucurbitaceae, Proceedings of the IXth EUCARPIA meeting on genetics and breeding of Cucurbitaceae (Pitrat M, ed), INRA, Avignon (France): 2008.
  5. [5] Leppik EE. Searching gene centers of the genus Cucumis through host-parasite relationship. Euphytica; 1966;15: p. 323-338.
  6. [6] Bates DM, Robinson RW. Cucumbers, melons and watermelons (Cucumis and Citrullus (Cucurbitaceace). 22nd Edn. Longman Scientific, Harlow, Essex, UK: 1995. p. 89-96.
  7. [7] De Candolle A. Origin of cultivated plants (2 ed.), Hafner Publishing Co. USA: 1967.
  8. [8] Zhang YX, Lespinasse Y, Chevreau E. Induction of haploid in fruit trees. In: In vitro Culture and Horticultural Breeding. (eds: Janicks J, Zimmerman RH). Acta Horticulturae. 1990;280: 293-305.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural, Veterinary and Food Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 18, 2020

Submission Date

January 26, 2020

Acceptance Date

January 31, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 9 Number: 1

APA
Yıldız, Ç., Koruk, M., Doğan, A., & Ellialtıoğlu, Ş. Ş. (2020). Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi. Türk Doğa Ve Fen Dergisi, 9(1), 69-73. https://izlik.org/JA93XU87NJ
AMA
1.Yıldız Ç, Koruk M, Doğan A, Ellialtıoğlu ŞŞ. Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi. TJNS. 2020;9(1):69-73. https://izlik.org/JA93XU87NJ
Chicago
Yıldız, Çağlar, Mücahit Koruk, Ahmetcan Doğan, and Şeküre Şebnem Ellialtıoğlu. 2020. “Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama Ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları Ve Haploid Embriyo Gelişimi”. Türk Doğa Ve Fen Dergisi 9 (1): 69-73. https://izlik.org/JA93XU87NJ.
EndNote
Yıldız Ç, Koruk M, Doğan A, Ellialtıoğlu ŞŞ (June 1, 2020) Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi. Türk Doğa ve Fen Dergisi 9 1 69–73.
IEEE
[1]Ç. Yıldız, M. Koruk, A. Doğan, and Ş. Ş. Ellialtıoğlu, “Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi”, TJNS, vol. 9, no. 1, pp. 69–73, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA93XU87NJ
ISNAD
Yıldız, Çağlar - Koruk, Mücahit - Doğan, Ahmetcan - Ellialtıoğlu, Şeküre Şebnem. “Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama Ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları Ve Haploid Embriyo Gelişimi”. Türk Doğa ve Fen Dergisi 9/1 (June 1, 2020): 69-73. https://izlik.org/JA93XU87NJ.
JAMA
1.Yıldız Ç, Koruk M, Doğan A, Ellialtıoğlu ŞŞ. Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi. TJNS. 2020;9:69–73.
MLA
Yıldız, Çağlar, et al. “Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama Ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları Ve Haploid Embriyo Gelişimi”. Türk Doğa Ve Fen Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2020, pp. 69-73, https://izlik.org/JA93XU87NJ.
Vancouver
1.Çağlar Yıldız, Mücahit Koruk, Ahmetcan Doğan, Şeküre Şebnem Ellialtıoğlu. Farklı Hıyar Genotiplerinin Işınlanmış Polenle Tozlama ile Partenogenetik Embriyo Oluşturma Frekansları ve Haploid Embriyo Gelişimi. TJNS [Internet]. 2020 Jun. 1;9(1):69-73. Available from: https://izlik.org/JA93XU87NJ

This work is licensed under the Creative Commons Attribution-Non-Commercial-Non-Derivable 4.0 International License.