Buğday Üreticilerinin Zirai Mücadele Bilinç Düzeylerinin Belirlenmesi: Diyarbakır İli Sur İlçesi Örneği, Türkiye

Bu araştırmanın temel amacı, buğday üreticilerinin zirai mücadele bilinç düzeylerinin tespit edilmesidir. Çalışmada buğday üreticilerinin hastalık ve zararlılara karşı tercih ettikleri zirai mücadele yöntemleri ve zirai mücadele bilinç düzeylerinin uygulama öncesi, uygulama aşaması ve uygulama sonrası olmak üzere üç aşamada tespit edilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada kullanılan veriler Diyarbakır ili Sur İlçesinde 66 buğday üreticisinden yüz yüze yapılan anketler ile elde edilmiştir. Buğday üreticilerinin sosyoekonomik ve işletme karakteristiklerinin analizinde ortalama, frekans ve oran gibi tanımlayıcı istatistiklerden, üreticilerin uygulama öncesi, uygulama esnası ve uygulama sonrasına ait bilinç düzeyi değerleri arasındaki farklılığın analizinde Eşleştirilmiş T testinden yararlanılmıştır. Buğday üreticilerine göre tarım ilaçlarının etkilediği faktörlerin analizinde Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) tercih edilmiştir. Araştırma sonuçları, buğday üreticilerinin tarım ilaçlarının etkileri konusundaki farkındalıklarının insan sağlığına etkileri, biyoçeşitliliğe etkileri, ekosisteme etkileri, cilt hastalıkları ve insanda kalıtsal hasarlar faktörleri altında toplanabileceğini göstermektedir. Ayrıca buğday üreticilerinin zirai mücadele bilinç düzeyleri uygulama öncesi, uygulama esnası ve uygulama sonrası aşamalarında farklılık göstermektedir. Buğday üreticilerinin zirai mücadele bilinç düzeyinin uygulama esnasında en düşük, uygulama öncesinde en yüksek olduğu tespit edilmiştir. Etkin zirai mücadele yapılması konusunda yapılacak yayım çalışmalarında zirai mücadele esnası ve sonrasında uygulanması gereken yöntemler ve bu konuda çiftçilerin bilinç düzeylerini artırıcı faaliyetlere öncelik verilmesi yararlı olabilir.

The main objective of this research is to determine the level of pesticide awareness among wheat farmers. The study aimed to identify the agricultural pest control methods preferred by wheat farmers and the level of awareness of pest control in three stages: pre-application, application stage, and post-application. The data used in the study were obtained from 66 wheat farmers in Sur district of Diyarbakır province through face-to-face questionnaires. Descriptive statistics such as mean, frequency, and ratio were used to analyse the socio-economic and farm characteristics of the wheat farmers, and the Paired T-test was used to analyse the difference between the farmers' awareness levels pre-application, application stage, and post-application stages. Explanatory factor analysis (EFA) was used to analyse the factors influenced by pesticides according to wheat farmers. The findings of the study indicate that the awareness of wheat farmers regarding the impact of pesticides can be classified into the following categories: effects on human health, effects on biodiversity, effects on ecosystems, skin diseases, and hereditary damage in humans. Furthermore, it was established that the degree of awareness regarding pesticides among wheat farmers exhibited variation across the three stages: pre-application, during application, and post-application. Notably, the lowest level of awareness was observed during the application stage, while the highest was noted pre-application. This finding suggests a potential need to prioritize the methods and activities that enhance awareness and understanding among farmers regarding pesticide control, particularly during and after the application process.