Malatya İli Akçadağ İlçesinde Deprem Sonrası Kayısı Üretiminin Sosyo-Ekonomik Analizi

This study was conducted to examine the socio-economic impacts of the February 6, 2023, earthquakes on apricot production in the Akçadağ district of Malatya Province. The research highlights the demographic characteristics, economic challenges, and the effects of the earthquake on marketing and production among apricot producers in the region. Data were gathered through face-to-face surveys with 90 apricot producers in the Akçadağ region, selected using the stratified random sampling method, and the results were analysed. The average gross profit per decare was calculated as 13 236.71 TRY/da, net profit as 9 478.84 TRY/da, and relative profitability as 2.07. The study revealed that producers faced significant challenges accessing key production inputs and marketing their products due to the earthquake. It was observed that 87.78% of the producers experienced losses in dried apricot production because of the earthquake, with an average loss of 18.52% compared to production levels in normal years. The main reasons for the losses included delays in spring maintenance activities, the inability to secure temporary labour during the harvest season, and difficulties in accessing essential inputs during the production period. Earthquakes have affected the physical production infrastructure, the economic resilience of producers, and their social well-being. In addition to addressing the economic difficulties of producers, strengthening families psychologically and socially is of great importance.

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerin Malatya İli Akçadağ İlçesi'nde kayısı üretimi üzerindeki sosyo-ekonomik etkilerini incelemek için hazırlanmıştır. Araştırma, bölgedeki kayısı üreticilerinin demografik yapısını, ekonomik sorunlarını ve depremin pazarlama ve üretim üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Tabakalı Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak Akçadağ bölgesinde yer alan 90 kayısı üreticisi ile yüz yüze görüşülerek anket verileri, toplanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. İşletmelerin ortalama dekara brüt karı 13236.71 TL/da, net karı 9478.84 TL/da ve nispi karı 2.07 olarak hesaplanmıştır. Deprem nedeniyle bölge üreticilerinin temel üretim girdilerine erişim ve ürün pazarlamasında çeşitli sorunlarla karşılaştığını ortaya koymuştur. Üreticilerin %87.78’inin deprem nedeni ile kuru kayısı üretiminde kayıp yaşadığı ve kaybın normal yıllardaki üretime oranla ortalama %18.52 oranında gerçekleştiği görülmüştür. Ürün kaybının nedenleri arasında ilkbahar bakım işlemlerini zamanında yapılamaması, hasat döneminde geçici işgücü bulamama ve üretim döneminde girdiye ulaşamama ön sıralarda yer almıştır. Depremler fiziksel üretim altyapısını, üreticilerin ekonomik dayanıklılığını ve sosyal refahını etkilemiştir. Üreticilerin ekonomik sıkıntılarının giderilmesinin yanı sıra ailelerin psikolojik ve sosyal yönden güçlendirilmesi oldukça önemlidir.