Socio-Economic Analysis of Apricot Production After Earthquake in Akçadağ District of Malatya Province

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 115 - 123, 30.12.2025

Ahmet Aslan , İhsan Akgül

https://doi.org/10.61513/tead.1728249

https://izlik.org/JA65DA73YF

Öz

This study was conducted to examine the socio-economic impacts of the February 6, 2023, earthquakes on apricot production in the Akçadağ district of Malatya Province. The research highlights the demographic characteristics, economic challenges, and the effects of the earthquake on marketing and production among apricot producers in the region. Data were gathered through face-to-face surveys with 90 apricot producers in the Akçadağ region, selected using the stratified random sampling method, and the results were analysed. The average gross profit per decare was calculated as 13 236.71 TRY/da, net profit as 9 478.84 TRY/da, and relative profitability as 2.07. The study revealed that producers faced significant challenges accessing key production inputs and marketing their products due to the earthquake. It was observed that 87.78% of the producers experienced losses in dried apricot production because of the earthquake, with an average loss of 18.52% compared to production levels in normal years. The main reasons for the losses included delays in spring maintenance activities, the inability to secure temporary labour during the harvest season, and difficulties in accessing essential inputs during the production period. Earthquakes have affected the physical production infrastructure, the economic resilience of producers, and their social well-being. In addition to addressing the economic difficulties of producers, strengthening families psychologically and socially is of great importance.

Anahtar Kelimeler

Earthquake , Socio-economic analysis , Apricot production , Malatya , Akçadağ

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209/A 1919B012318712

Malatya İli Akçadağ İlçesinde Deprem Sonrası Kayısı Üretiminin Sosyo-Ekonomik Analizi

https://izlik.org/JA65DA73YF

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerin Malatya İli Akçadağ İlçesi'nde kayısı üretimi üzerindeki sosyo-ekonomik etkilerini incelemek için hazırlanmıştır. Araştırma, bölgedeki kayısı üreticilerinin demografik yapısını, ekonomik sorunlarını ve depremin pazarlama ve üretim üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Tabakalı Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak Akçadağ bölgesinde yer alan 90 kayısı üreticisi ile yüz yüze görüşülerek anket verileri, toplanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. İşletmelerin ortalama dekara brüt karı 13236.71 TL/da, net karı 9478.84 TL/da ve nispi karı 2.07 olarak hesaplanmıştır. Deprem nedeniyle bölge üreticilerinin temel üretim girdilerine erişim ve ürün pazarlamasında çeşitli sorunlarla karşılaştığını ortaya koymuştur. Üreticilerin %87.78’inin deprem nedeni ile kuru kayısı üretiminde kayıp yaşadığı ve kaybın normal yıllardaki üretime oranla ortalama %18.52 oranında gerçekleştiği görülmüştür. Ürün kaybının nedenleri arasında ilkbahar bakım işlemlerini zamanında yapılamaması, hasat döneminde geçici işgücü bulamama ve üretim döneminde girdiye ulaşamama ön sıralarda yer almıştır. Depremler fiziksel üretim altyapısını, üreticilerin ekonomik dayanıklılığını ve sosyal refahını etkilemiştir. Üreticilerin ekonomik sıkıntılarının giderilmesinin yanı sıra ailelerin psikolojik ve sosyal yönden güçlendirilmesi oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Deprem , Sosyo-ekonomik analiz , Kayısı üretimi , Malatya , Akçadağ

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209/A 1919B012318712

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı Kapsamında 2023/2 Döneminde 1919B012318712 numaralı proje numarası ile desteklenmiş olan “Malatya İli Akçadağ İlçesinde Deprem Sonrasi Kayisi Üretiminin Sosyo-Ekonomik Analizi” isimli projeden üretilmiştir. Katkılarından Dolayı TÜBİTAK a teşekkür ederiz.

Kaynakça

• Açıl, A.F. ve R. Demirci, 1984. Tarım Ekonomisi Dersleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 880. Ankara.
• Akter, N., Islam, M. R., Karim, M. A., Miah, M. G., & Rahman, M. M. (2022). Impact of flash floods on agri-based livelihoods in sylhet haor basin. Annals of Bangladesh Agriculture, 26(1), 61-73.
• Anonim. (2023). Akçadağ Kaymakamlığı web sitesi. Retrieved November 10, 2023, from http://www.akcadag.gov.tr/ekonomi
• Aslan, A. (2013). Malatya ilinde organik ve konvansiyonel kayısı üretimi yapan işletmelerin karşılaştırmalı ekonomik analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş.
• Aslan, A. (2022). Malatya İlinde Kuru Kayısı Üretim ve Pazarlama Etkinliğinin Belirlenmesi Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Erzurum.
• Aydın Can, B., Gerdan, S., & Aslan, R. (2024). The Effects of 6 February 2023 Earthquakes on the Production and Marketing Process of Firms in the Agriculture and Food Sector: The Case of Malatya Province, Türkiye. Sustainability, 16(21), 9479.
• Bachev, H.; Ito, F. Agricultural impacts of the Great East Japan Earthquake—Six years later. SSRN 2017.
• Çatı, K., & Yıldız, S. (2007). Türkiye’de kuru kayısı üretim ve pazarlama problemleri ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 337-360.
• Çiçek, A., & Erkan, O. (1996). Tarım ekonomisinde araştırma ve örnekleme yöntemleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, 12(6), 45-55.
• Erkuş, A., Bülbül, M., Kıral, T., Açıl, F., & Demirci, R. (1995). Tarım Ekonomisi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı.
• Food and Agriculture Organization of the United Nations. FAO. (2023). The impact of disasters on agriculture and food security 2023: Avoiding and reducing losses through investment in resilience. https://doi.org/10.4060/cc7900en
• Gültekin E., & Bahşi, N. (2021). Malatya ilinde kayısı üretim ve pazarlama yapısı. N. Tapkı (Ed.), Tarım ürünleri üretimi ve tarımsal pazarlama (1. Baskı, ss. 211-234). İksad Yayınevi.
• Gündüz, O., Aslan, A., Ceyhan, V., & Bayramoğlu, Z. (2020). Malatya Kuru Kayısı Üreticiliği Ekonomisi. Nobel Bilimsel Eserler.
• Gündüz, O., Akay, M. (2003). Malatya İli Merkez İlçede Kayısı Yetiştiriciliği Yapan Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(1), 61-67.
• Gündüz, O., Ceyhan, V., Esengün, K., & Dağdeviren, M. (2010). Kayısı yetiştiriciliği yapan işletmelerde ekonomik etkinlik: Darende ilçesi örneği. Türkiye IX. Tarım Ekonomisi Kongresi bildirileri, 135-142.
• Gündüz, O., Aslan, A., & Yıldırım, Ç. (2023). Malatya İlinde Küçük Ölçekli Üretim Yapan Kayısı İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Özellikleri. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 9(EKS 1), 40-50.
• Gündüz, O., Aslan, A., Ceyhan, V., & Bayramoğlu, Z. (2018). Kuru Kayısı Üreticilerinin Risk Değerlendirmeleri Üzerine Bir Araştırma. ADYUTAYAM Dergisi, 6(2), 1-7.
• Güneş, T., & Arıkan, R. (1988). Tarım Ekonomisi İstatistiği. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
• Kameda, K.; Miwa, H.; Nagamine, J. Effects of reconstruction works on private employment after a natural disaster: A case in the stricken area of the Great East Japan Earthquake. Int. J. Disaster Risk Reduct. 2021, 52, 101958.
• Karagölge, C. (2001). Tarımsal İşletmecilik-Tarım İşletmelerinin Analizi ve Planlanması. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
• Özaydın, G., & Ögür, A. Y. (2025). The effects of earthquakes on occurring in Türkiye on demographic structure and agricultural sector. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 39(2), 446-458.
• Öztürk, D., & Karakaş, G. (2017). Kayısı üretimi ve pazarlama sorunları; Malatya ili örneği. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 2(4), 113-125.
• Sarkar, M., & Papry, C. R. (2024). Flash Floods, Livelihoods and Food Security: Evidence from the Affected Smallholder Farming Households in Northeast Bangladesh. Social Science Review, 41(1), 57-72.
• Tarım ve Orman Bakanlığı Malatya İl Müdürlüğü. (2018). Çiftçi kayıt sistemi verileri.
• TUİK. (2025). Retrieved June 25, 2025, from https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=104&locale=tr
• Uçar, K. (2011). Malatya ilinde organik ve konvansiyonel kuru kayısı üretiminin ekonomik analizi. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
• Uçar, K., & Engindeniz, S. (2018). Malatya İlinde Kuru Kayısı Pazarlaması Üzerine Bir Araştırma. Selcuk Journal of Agriculture & Food Sciences/Selcuk Tarim ve Gida Bilimleri Dergisi, 32(3).
• Uçar, K., & Engindeniz, S. (2019). Malatya ilinde kayısı üretiminde karşılaşılan risk kaynakları ve uygulanabilecek risk yönetimi stratejileri. Journal of the Institute of Science and Technology, 9(4), 2313-2320.