Türkiye’de Hanehalkı Sorumlusunun Yıllık Toplam Gelirindeki Eşitsizliğin Ölçülmesi
Öz
Araştırmada,
Türkiye’de hanehalkı sorumsunun elde etmiş olduğu yıllık toplam gelirdeki
eşitsizliğin, Lorenz eğrisi, Konsantrasyon eğrisi ve Gini katsayısı ile
ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu sebeple, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
Başkanlığı'ndan sağlanan “Hanehalkı Bütçe Araştırması 2016 yılı” mikro veri
setinden yararlanılmıştır. En düşük %20’lik dilimde bulunan hanehalkı
sorumlularının, toplam gelirin yaklaşık olarak %6’sını alırken, en yüksek
%20’lik dilimde bulunan hanehalkı sorumlularının ise toplam gelirin %45’ine
sahip oldukları belirlenmiştir. Bunlar arasında bulunan dilimlerde ise, gelir
dağılımı eşitsizliğinin göreli olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir. Diğer
taraftan, eğitim düzeyi arttıkça ve buna paralel olarak sahip olunan
mesleklerin vasıfları iyileştikçe, sahip olunan gelirin önemli düzeyde artış
gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuç da, gelir grupları arasında ortaya çıkan
gelir dağılımı eşitsizliğini daha net ortaya koyabilmiştir. Refah sıralamasını
değerlendirmek için genelleştirilmiş Lorenz baskınlığı analiz edilmiştir. Bu
amaçla, eğitimi olmayan hanehalkı sorumlularının yıllık toplam gelirleri ile
farklı eğitim kategorisine sahip hanehalkı sorumlularının yıllık toplam
gelirlerini ortaya koyan genelleştirilmiş Lorenz eğrileri ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak, eğitim düzeyi, mesleki yetenekler ve yaş arttıkça, refah düzeyinin
de artmakta olduğu tespit edilmiştir. Daha yüksek eğitime sahip hanehalkı
sorumlularının yıllık toplam gelir dağılımı, eğitim almayan hanehalkı
sorumlularının yıllık toplam gelir dağılımından daha az eşit olmakla
kalmamakta, aynı zamanda refah perspektifinden de açıkça tercih edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Gelir Dağılımı,Eşitsizlik Ölçütleri,Lorenz Eğrisi,Gini Katsayısı,Refah
Kaynakça
- Almas, I., Havnes, T., Mogstad, M., 2012. Adjusting for Age Effects in Cross-Sectional Distributions. The Stata Journal, 12, 3, 393-405.
- Almas, I., Mogstad, M., 2012. Older or Wealthier? The Impact of Age Adjustment on Wealth Inequality. Scandinavian Journal of Economics, 114, 24–54.
- Ayyıldız, F.V., 2017. Gelir Adaletsizliğinin Sebeplerinin Araştırılması: Ampirik Analiz. Karadeniz, 34, 131-141.
- Baş, K., 2009. Küreselleşme ve Gelir Dağılımı Eşitsizliği. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1):49-70.
- Bellu, L.G., Liberati, P., 2005. Charting Income Inequality The Lorenz Curve. EASYPol Resource for Policy Making. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO).
- Binder, D.A., Kovacevic, M.S., 1995. Estimating Some Measures of Income Inequality from Survey Data: An Application of the Estimating Equations Approach. Survey Methodology, 21(2):137–145.
- Cowell, F.A., 2000. Measurement of Inequality. Handbook of Income Distribution (Eds: Atkinson, A.B., Bourguignon, F.) 1, 87-166, Elsevier, Amsterdam.
- Çalışkan, Ş., 2010. Türkiye’de Gelir Eşitsizliği ve Yoksulluk. Sosyal Siyaset Konferansları, 59(2):89-132.
- Dovring, F., 1991. Inequality; The Political Economy of Income Distribution. Newyork: Preager.
- DPT, 2001. Gelir Dağılımının İyileştirilmesi ve Yoksullukla Mücadele Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, Devlet Planlama Teşkilatı, ÖİK:610, Ankara, 186 s.