EN
TR
Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme
Abstract
Bu araştırmanın temel amacı Türkiye’deki akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarını incelemektir. Bu kapsamda konu ile ilgili veri tabanları çeşitli anahtar sözcükler ile taranmış ve çalışmaya 32 araştırma dâhil edilmiştir. Araştırma sonuçları akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarının son yıllarda artış gösterme eğilimde olduğunu göstermiştir. Akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarının daha çok doktora düzeyinde yapıldığı görülmüştür. Çalışmalarda en çok grup psiko-eğitimi çalışmalarının tercih edildiği ve tek denekli vaka çalışmalarının sayıca sınırlı olduğu belirlenmiştir. Katılımcı gruba göre çalışmaların en çok genç yetişkinlik ve çocukluk dönemindeki bireylerle gerçekleştirildiği ve ileri yetişkinlik dönemindeki bireylerle henüz bir çalışmanın gerçekleştirilmediği saptanmıştır. Bağımlı değişkenlere göre 48 farklı konunun ele alındığı ve en çok akılcı olmayan düşünce, duygu, davranış bağımlı değişkenine yer verildiği görülmüştür. Oturum sayısına göre en çok 8 oturumluk programların oluşturulduğu ve oturum sürelerinin en çok 40-60 dakika arasında olduğu belirlenmiştir. Grupların katılımcı sayısına göre çalışmaların en çok 10-19 katılımcı ile gerçekleştirildiği ve müdahale çalışmalarının tamamının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların %68,75’inde izleme ölçümlerinin alındığı ve birinci izlemede en çok 4 haftalık ve 8 haftalık izleme süresinin tercih edildiği belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları alanyazın ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.
Keywords
References
- Artıran, M. & DiGiuseppe, R. (2022). Rational emotive behavior therapy compared to client-centered therapy for outpatients: A randomized clinical trial with a three months follow up. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 40(2), 206–233. https://doi.org/10.1007/s10942-021-00408-0
- Bengisoy, A., Özdemir, M. B., Erkıvanç, F., Şahin, S. & Çelik-İskifoğlu, T. (2019). Bilişsel davranışçı terapi kullanılarak yapılan araştırma makalelerinin içerik analizi 1997-2018. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 745–793. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/48897/623282 sayfasından erişilmiştir.
- Boyacı, M. & İlhan, T. (2016). Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 734–746. https://doi.org/10.17860/efd.03838
- Brown, N. W. (2004). Psychoeducational groups process and practice (2. b.). New York: Brunner-Routledge.
- Buran, A. (2021). Kumar oynama bozukluğunda bilişsel davranışçı terapinin etkinliği üzerine sistematik bir derleme. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 180–186. https://doi.org/10.51982/bagimli.835376
- Cansız-Aktaş, M. (2015). Nitel veri toplama araçları. M. Metin (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 337–371). Ankara: Pegem Akademi.
- Çivitci, A. (2003). Akılcı-Duygusal Davranışçı Terapinin çocuk ve ergenlere yönelik bir grup uygulaması: Akılcı duygusal eğitim. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(5), 5-39.
- Creswell, J. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2. b.). California: SAGE.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Review
Publication Date
August 31, 2022
Submission Date
January 3, 2022
Acceptance Date
June 20, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 20 Number: 2
APA
Kabadayı, F., & Güven, M. (2022). Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(2), 517-540. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844
AMA
1.Kabadayı F, Güven M. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022;20(2):517-540. doi:10.37217/tebd.1052844
Chicago
Kabadayı, Fedai, and Mehmet Güven. 2022. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 (2): 517-40. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844.
EndNote
Kabadayı F, Güven M (August 1, 2022) Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 2 517–540.
IEEE
[1]F. Kabadayı and M. Güven, “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 517–540, Aug. 2022, doi: 10.37217/tebd.1052844.
ISNAD
Kabadayı, Fedai - Güven, Mehmet. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20/2 (August 1, 2022): 517-540. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844.
JAMA
1.Kabadayı F, Güven M. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022;20:517–540.
MLA
Kabadayı, Fedai, and Mehmet Güven. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, Aug. 2022, pp. 517-40, doi:10.37217/tebd.1052844.
Vancouver
1.Fedai Kabadayı, Mehmet Güven. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022 Aug. 1;20(2):517-40. doi:10.37217/tebd.1052844
Cited By
2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi
Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175Psikolojik Yardım Hizmetlerindeki Mobil Uygulamalarla İlgili Bir İnceleme
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37217/tebd.1291285Topluluk Önünde Konuşma Kaygısı Olan Bir Ergenle Çalışma: Akılcı Duygusal Davranışçı Müdahale
Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi
https://doi.org/10.58433/opdd.1472357