Review

Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme

Volume: 20 Number: 2 August 31, 2022
EN TR

Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye’deki akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarını incelemektir. Bu kapsamda konu ile ilgili veri tabanları çeşitli anahtar sözcükler ile taranmış ve çalışmaya 32 araştırma dâhil edilmiştir. Araştırma sonuçları akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarının son yıllarda artış gösterme eğilimde olduğunu göstermiştir. Akılcı duygusal davranış terapisine dayalı müdahale çalışmalarının daha çok doktora düzeyinde yapıldığı görülmüştür. Çalışmalarda en çok grup psiko-eğitimi çalışmalarının tercih edildiği ve tek denekli vaka çalışmalarının sayıca sınırlı olduğu belirlenmiştir. Katılımcı gruba göre çalışmaların en çok genç yetişkinlik ve çocukluk dönemindeki bireylerle gerçekleştirildiği ve ileri yetişkinlik dönemindeki bireylerle henüz bir çalışmanın gerçekleştirilmediği saptanmıştır. Bağımlı değişkenlere göre 48 farklı konunun ele alındığı ve en çok akılcı olmayan düşünce, duygu, davranış bağımlı değişkenine yer verildiği görülmüştür. Oturum sayısına göre en çok 8 oturumluk programların oluşturulduğu ve oturum sürelerinin en çok 40-60 dakika arasında olduğu belirlenmiştir. Grupların katılımcı sayısına göre çalışmaların en çok 10-19 katılımcı ile gerçekleştirildiği ve müdahale çalışmalarının tamamının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların %68,75’inde izleme ölçümlerinin alındığı ve birinci izlemede en çok 4 haftalık ve 8 haftalık izleme süresinin tercih edildiği belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları alanyazın ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Artıran, M. & DiGiuseppe, R. (2022). Rational emotive behavior therapy compared to client-centered therapy for outpatients: A randomized clinical trial with a three months follow up. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 40(2), 206–233. https://doi.org/10.1007/s10942-021-00408-0
  2. Bengisoy, A., Özdemir, M. B., Erkıvanç, F., Şahin, S. & Çelik-İskifoğlu, T. (2019). Bilişsel davranışçı terapi kullanılarak yapılan araştırma makalelerinin içerik analizi 1997-2018. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 745–793. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/48897/623282 sayfasından erişilmiştir.
  3. Boyacı, M. & İlhan, T. (2016). Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 734–746. https://doi.org/10.17860/efd.03838
  4. Brown, N. W. (2004). Psychoeducational groups process and practice (2. b.). New York: Brunner-Routledge.
  5. Buran, A. (2021). Kumar oynama bozukluğunda bilişsel davranışçı terapinin etkinliği üzerine sistematik bir derleme. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 180–186. https://doi.org/10.51982/bagimli.835376
  6. Cansız-Aktaş, M. (2015). Nitel veri toplama araçları. M. Metin (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 337–371). Ankara: Pegem Akademi.
  7. Çivitci, A. (2003). Akılcı-Duygusal Davranışçı Terapinin çocuk ve ergenlere yönelik bir grup uygulaması: Akılcı duygusal eğitim. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(5), 5-39.
  8. Creswell, J. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2. b.). California: SAGE.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Review

Publication Date

August 31, 2022

Submission Date

January 3, 2022

Acceptance Date

June 20, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 20 Number: 2

APA
Kabadayı, F., & Güven, M. (2022). Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(2), 517-540. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844
AMA
1.Kabadayı F, Güven M. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022;20(2):517-540. doi:10.37217/tebd.1052844
Chicago
Kabadayı, Fedai, and Mehmet Güven. 2022. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 (2): 517-40. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844.
EndNote
Kabadayı F, Güven M (August 1, 2022) Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 2 517–540.
IEEE
[1]F. Kabadayı and M. Güven, “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 517–540, Aug. 2022, doi: 10.37217/tebd.1052844.
ISNAD
Kabadayı, Fedai - Güven, Mehmet. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20/2 (August 1, 2022): 517-540. https://doi.org/10.37217/tebd.1052844.
JAMA
1.Kabadayı F, Güven M. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022;20:517–540.
MLA
Kabadayı, Fedai, and Mehmet Güven. “Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, Aug. 2022, pp. 517-40, doi:10.37217/tebd.1052844.
Vancouver
1.Fedai Kabadayı, Mehmet Güven. Akılcı Duygusal Davranış Terapisine Dayalı Müdahale Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2022 Aug. 1;20(2):517-40. doi:10.37217/tebd.1052844

Cited By

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.