Research Article

Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 23 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Travma sonrası stres bozukluğu savaş, cinsel saldırı veya istismar gibi aşırı stresli bir olaya veya olaylar dizisine maruz kalmaktan kaynaklanır. Bu durum normal insanlar tarafından anormal bir duruma verilen normal bir tepkidir. Bu çalışmada travma sonrası bilişsel yükleme ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişkileri incelemek adına araştırmanın birinci amacı olarak travma sonrası bilişsel yükleme ile travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişkilerin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci amacı ise travma sonrası bilişsel yüklemenin travma sonrası stres bozukluğunu yordama düzeyini incelemektedir. Bu çalışma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 198’i kadın, 162’si erkek olmak üzere toplamda 360 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, travma sonrası bilişsel yükleme ölçeği ve travma sonrası stres bozukluğu kısa ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre travma sonrası bilişsel yükleme ile travma sonrası stres bozukluğu arasındaki pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca travma sonrası bilişsel yükleme travma sonrası stres bozukluğunu anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar neticesinde travma sonrası bilişsel yükleme ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişki, travma sonrası stres bozukluğu semptomlarının gelişimini ve sürdürülmesini anlamak için önemli etkileri olabileceği düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı, E. Köroğlu (Çev. Ed.). Hekimler Yayın Birliği.
  2. Caglar, A. & Deniz, M. E. (2024). The improvement of post-traumatic cognitive attribution scale: Its relationship with loneliness and depression. Current Psychology, 43(6), 5451-5461. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04748-1
  3. Clohessy, S. & Ehlers, A. (1999). PTSD symptoms, response to intrusive memories and coping in ambulance service workers. British Journal of Clinical Psychology, 38(3), 251-265. https://doi.org/10.1348/014466599162836
  4. Dunmore, E., Clark, D. M., & Ehlers, A. (2001). A prospective investigation of the role of cognitive factors in persistent posttraumatic stress disorder (PTSD) after physical or sexual assault. Behaviour Research and Therapy, 39(9), 1063-1084. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(00)00088-7
  5. Ehlers, A. & Clark, D. M. (2000). A cognitive model of posttraumatic stress disorder. Behaviour Research and Therapy, 38(4), 319-345. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(99)00123-0
  6. Ehring, T., Ehlers, A., & Glucksman, E. (2008). Do cognitive models help in predicting the severity of posttraumatic stress disorder, phobia, and depression after motor vehicle accidents? A prospective longitudinal study. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 76(2), 219-230. https://doi.org/10.1037/0022-006X.76.2.219
  7. Engelhard, I. M. & Van Den Hout, M. A. (2007). Preexisting neuroticism, subjective stressor severity, and posttraumatic stress in soldiers deployed to Iraq. The Canadian Journal of Psychiatry, 52(8), 505-509. https://doi.org/10.1177/070674370705200808
  8. Evren, C., Dalbudak, E., Aydemir, O., Koroglu, E., Evren, B., Ozen, S., & Coskun, K. S. (2016). Psychometric properties of the Turkish PTSD-Short Scale in a sample of undergraduate students. Bulletin of Clinical Psychopharmacology, 26(3), 294-302. https://doi.org/10.5455/bcp.20151205113132

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Counseling and Guidance (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 6, 2025

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

September 18, 2024

Acceptance Date

January 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 1

APA
Çağlar, A. (2025). Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(1), 1-14. https://doi.org/10.37217/tebd.1551965
AMA
1.Çağlar A. Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(1):1-14. doi:10.37217/tebd.1551965
Chicago
Çağlar, Azmi. 2025. “Travma Sonrası Bilişsel Yükleme Ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (1): 1-14. https://doi.org/10.37217/tebd.1551965.
EndNote
Çağlar A (April 1, 2025) Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 1 1–14.
IEEE
[1]A. Çağlar, “Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 1–14, Apr. 2025, doi: 10.37217/tebd.1551965.
ISNAD
Çağlar, Azmi. “Travma Sonrası Bilişsel Yükleme Ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/1 (April 1, 2025): 1-14. https://doi.org/10.37217/tebd.1551965.
JAMA
1.Çağlar A. Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:1–14.
MLA
Çağlar, Azmi. “Travma Sonrası Bilişsel Yükleme Ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 1, Apr. 2025, pp. 1-14, doi:10.37217/tebd.1551965.
Vancouver
1.Azmi Çağlar. Travma Sonrası Bilişsel Yükleme ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Apr. 1;23(1):1-14. doi:10.37217/tebd.1551965

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.