Research Article

Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi

Volume: 24 Number: 1 April 29, 2026
EN TR

Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi

Abstract

Bu çalışmada, lisans ve lisansüstü öğrencilerinin derse hazırlık amaçlı sosyal medya kullanımı, sosyal medyada geçirilen süre ve sosyal medya tükenmişliğinin yaratıcı düşünme eğilimi ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’de lisans ve lisansüstü eğitimlerine devam eden öğrencilerden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 341 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için araştırmacılar tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Marmara Yaratıcı Düşünce Eğilimleri Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Amaçları Ölçeği’nin Derse Hazırlık alt boyutu ve Sosyal Medya Tükenmişliği Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, SPSS 25.0 Jamovi 2.3.18 programları ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre katılımcılar, günde ortalama 3,33 saat sosyal medya kullanmaktadır. En çok kullanılan üç sosyal medya uygulaması sırasıyla Instagram (%86,7), YouTube (%76,5) ve Twitter (%50,1) olup akademik amaçlı bilgi paylaşımında ise Instagram, DergiPark ve Twitter öne çıkmıştır. Yapılan aşamalı (stepwise) regresyon analizinde, derse hazırlık amaçlı sosyal medya kullanımı ve sosyal medyada geçirilen zamanın yaratıcı düşünme eğilimini anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Sosyal medya tükenmişliği, yaratıcı düşünme eğilimini anlamlı düzeyde yordamadığı için analizde model dışında bırakılmıştır. Bu bulgular, sosyal medyanın eğitsel amaçlı kullanımının öğrencilerin yaratıcılığını destekleyebileceğine işaret etmekle birlikte fazla kullanımının potansiyel olumsuz etkilerine dair farkındalığı da artırmaktadır.

Keywords

References

  1. Abi-Jaoude, E., Naylor, K. T., & Pignatiello, A. (2020). Smartphones, social media use and youth mental health. CMAJ, 192(6), 136-141. https://doi.org/10.1503/cmaj.190434
  2. Adıgüzel, D. Ç. (2016). Sınıf öğretmenlerinin yaratıcı düşünme becerileri ile öğretmen davranışlarının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimine katkısı arasındaki ilişki. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  3. Aktan, E. (2018). Sosyal medya ve sosyal kaygı: Sosyal medya kullanıcıları üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 11(2), 35-53. https://doi.org/10.18094/josc.397272
  4. Alemany-Arrebola, I., Rojas-Ruiz, G., Granda-Vera, J., & Mingorance-Estrada, Á. C. (2020). Influence of Covid-19 on the perception of academic self-efficacy, state anxiety, and trait anxiety in college students. Frontiers in Psychology, 11, 570017. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2020.570017 sayfasından erişilmiştir.
  5. Başoğlu, U. D. & Yanar, Ş. (2017). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçları ve alışkanlıklarının belirlenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 6-13.
  6. Bilge, Y., Baydili, K., & Göktaş, S. (2020). Sosyal medya bağımlılığını yordamada anksiyete, stres ve günlük sosyal medya kullanımı: Meslek yüksekokulu örneği. Bağımlılık Dergisi, 21(3), 223-235.
  7. Brautsch, L. A. S., Lund, L., Andersen, M. M., Jennum, P. J., Folker, A. P., & Andersen, S. (2023). Digital media use and sleep in late adolescence and young adulthood: A systematic review. Sleep Medicine Reviews, 68, 101742. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2022.101742
  8. Cabongcal, J. M. C., Sanita, L. C., Sanita, L. C., Mancao, E. C., & Fabito, B. S. (2022). Mitigating depression, anxiety, and stress among undergraduate Students through online learning satisfaction. 6th International Conference on Digital Technology in Education içinde (s. 254-258). https://doi.org/10.1145/3568739.3568782

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Instructional Technologies, Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 27, 2026

Publication Date

April 29, 2026

Submission Date

December 6, 2024

Acceptance Date

March 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 24 Number: 1

APA
Kalı Soyer, M., & Karalı, F. B. (2026). Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(1), 926-948. https://doi.org/10.37217/tebd.1597035
AMA
1.Kalı Soyer M, Karalı FB. Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24(1):926-948. doi:10.37217/tebd.1597035
Chicago
Kalı Soyer, Makbule, and Fatma Betül Karalı. 2026. “Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı Ve Sosyal Medya Tükenmişliği Ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (1): 926-48. https://doi.org/10.37217/tebd.1597035.
EndNote
Kalı Soyer M, Karalı FB (April 1, 2026) Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 1 926–948.
IEEE
[1]M. Kalı Soyer and F. B. Karalı, “Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 926–948, Apr. 2026, doi: 10.37217/tebd.1597035.
ISNAD
Kalı Soyer, Makbule - Karalı, Fatma Betül. “Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı Ve Sosyal Medya Tükenmişliği Ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/1 (April 1, 2026): 926-948. https://doi.org/10.37217/tebd.1597035.
JAMA
1.Kalı Soyer M, Karalı FB. Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24:926–948.
MLA
Kalı Soyer, Makbule, and Fatma Betül Karalı. “Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı Ve Sosyal Medya Tükenmişliği Ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 1, Apr. 2026, pp. 926-48, doi:10.37217/tebd.1597035.
Vancouver
1.Makbule Kalı Soyer, Fatma Betül Karalı. Derse Hazırlık Amaçlı Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Medya Tükenmişliği ile Yaratıcı Düşünce Eğilimi İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026 Apr. 1;24(1):926-48. doi:10.37217/tebd.1597035

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.