Research Article

Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 23 Number: 3 December 30, 2025
EN TR

Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin disiplinler arası fen öğretimine yönelik öz yeterlik algılarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak “Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği”nin geliştirilmesidir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle ilgili alanyazın taraması yapılarak kuramsal çerçeve ve 35 maddelik madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleri sonucunda madde sayısı 28’e indirilmiştir. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizleri için 540, doğrulayıcı faktör analizi için 420 fen bilimleri ve öğretmeni ve öğretmen adayından veri toplanmıştır. Veri analizleri kapsamında madde-toplam korelasyon katsayıları, alt ve üst grup ortalamaları farkına dayalı madde analizleri, Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü ve 18 maddeden oluştuğu görülmüştür. Bu yapı doğrulayıcı faktör analizi ile desteklenmiştir. Ölçeğin faktörleri “Öğretimsel öz yeterlik”, “Entegrasyon ve uygulama öz yeterliği”, “Kavramsal bilgi öz yeterliği” ve “Pedagojik ve teknolojik öz yeterlik” olarak isimlendirilmiştir. Bu ölçek, öğretmen adaylarının öğretmenliğe geçiş sürecinde disiplinler arası fen öğretimine yönelik öz yeterlik algılarının zaman içinde nasıl değiştiğini analiz etmek için boylamsal araştırmalarda kullanılabilir. Ayrıca Millî Eğitim Bakanlığı veya üniversiteler tarafından düzenlenen disiplinler arası fen öğretimi odaklı hizmet içi eğitimlerin öğretmen öz yeterliği üzerindeki etkisini belirlemede veri toplama aracı olarak kullanılabilir.

Keywords

References

  1. Ackerman, D. B. (1989). Intellectual and practical criteria for successful curriculum integration. H. H. Jacobs (Ed.), Interdisciplinary curriculum: Design and implementation içinde (s. 25–38). Association for Supervision and Curriculum Development.
  2. Akça, Z. & Beşoluk, Ş. (2021). Fen eğitiminde disiplinlerarası yönelimlerin STEM’e evrilmesi sürecine tarihsel bir bakış. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(2), 556-578.
  3. Akça, Z. & Beşoluk, Ş. (2023). Fen bilimleri öğretmenlerinin disiplinler arası yaklaşımlara ve STEM’e yönelik algıları. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 141-159. https://doi.org/10.24315/tred.1015343
  4. Alın, S. & Tekbıyık, A. (2023). Disiplinler arası problem çözme etkinliklerinin uygulandığı fen bilimleri dersinde öğrencilerin yaratıcı problem çözme süreçlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 457-492.
  5. Anık, S., Ergül, V., & Üney, M. (2024). Disiplinler arası öğretim yaklaşımına ilişkin ilkokul öğretmenlerinin görüşleri. Academic Social Resources Journal, 8(45), 2052-2062. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.67597
  6. Arslan, A. & Kırık, A. (2013). Sosyal paylaşım ağlarında konum belirleme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Öneri Dergisi, 10(40), 223-231. https://doi.org/10.14783/od.v10i40.1012000372
  7. Aydın, N. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik öz yeterlik inançları üzerine sınıf düzeyi, kıdem ve değer yönelimlerinin etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  8. Bakar, E. (2023). Fen bilimleri dersinde beceri eğitimi için disiplinlerarası ilişkilendirme. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 513-536.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Scale Development, Science Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 30, 2025

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

May 9, 2025

Acceptance Date

October 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 3

APA
Çiçek Şentürk, Ö. (2025). Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(3), 3109-3136. https://doi.org/10.37217/tebd.1688442
AMA
1.Çiçek Şentürk Ö. Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(3):3109-3136. doi:10.37217/tebd.1688442
Chicago
Çiçek Şentürk, Özge. 2025. “Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (3): 3109-36. https://doi.org/10.37217/tebd.1688442.
EndNote
Çiçek Şentürk Ö (December 1, 2025) Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 3 3109–3136.
IEEE
[1]Ö. Çiçek Şentürk, “Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, pp. 3109–3136, Dec. 2025, doi: 10.37217/tebd.1688442.
ISNAD
Çiçek Şentürk, Özge. “Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/3 (December 1, 2025): 3109-3136. https://doi.org/10.37217/tebd.1688442.
JAMA
1.Çiçek Şentürk Ö. Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:3109–3136.
MLA
Çiçek Şentürk, Özge. “Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, Dec. 2025, pp. 3109-36, doi:10.37217/tebd.1688442.
Vancouver
1.Özge Çiçek Şentürk. Disiplinler Arası Fen Öğretimi Öz Yeterlik Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;23(3):3109-36. doi:10.37217/tebd.1688442

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.