Research Article

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi

Volume: 23 Number: 2 August 31, 2025
EN TR

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi

Abstract

Günümüzde yapay zekâ, günlük yaşamın temel bir bileşeni hâline gelmiştir, bu durum da yapay zekâ okuryazarlığının önemini giderek artırmaktadır. Yapay zekâ okuryazarlığı, bireylerin yapay zekâ teknolojilerini kavrama, etkin biçimde kullanma ve eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme yeterliliğini ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı yönetim bilişim sistemleri bölümü öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlık durumlarını belirlemek ve bazı demografik değişkenler (cinsiyet, yaş grubu, sınıf, bilişim teknolojileri araç kullanma beceri seviyesi, İnternette günlük geçirilen süre) açısından yapay zekâ okuryazarlığı alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığını incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın modeli tarama modellerinden örnek (durum çalışması) olaydır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak Yapay Zekâ Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İşletme Fakültesinde 2024-2025 Bahar döneminde öğrenim gören 182 yönetim bilişim sistemleri bölümü öğrencisinden toplanmıştır. Çalışma sonucunda öğrencilerin genel yapay zekâ okuryazarlık puanının yüksek olduğu görülmüştür. Aynı paralellikte ölçeğin alt boyutları olan farkındalık, kullanım, değerlendirme ve etik seviyeleri de yüksektir. Demografik değişkenlere göre farklılıklar incelendiğinde ise cinsiyet ve internette geçirdikleri süreye göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Diğer taraftan yaş grubu, sınıf ve bilişim teknolojileri kullanma beceri seviyelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Sonuç bölümünde öğrencilere, eğitimcilere ve üniversitelere yapay zekâ kullanımı ve okuryazarlığını artırıcı yönde öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Aoun, J. E. (2017). Robot-proof: Higher education in the age of artificial intelligence. MIT.
  2. Asio, J. M. R. (2024). Artificial intelligence (AI) literacy and academic performance of tertiary level students: a preliminary analysis. Social Sciences, Humanities and Education Journal (SHE Journal), 5(5), 309-321.
  3. Baker, R. S., Smith, L., & Gowda, S. M. (2021). The evolving role of AI literacy in computer science education. ACM Transactions on Computing Education, 21(3), 1–22.
  4. Banaz, E. & Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 1516-1529.
  5. Brown, R., Sillence, E., & Branley-Bell, D. (2025). AcademAI: Investigating AI usage, attitudes, and literacy in higher education and research. Journal of Educational Technology Systems, 54(1), 6-33. https://doi.org/10.1177/00472395251347304
  6. Carolus, A., Augustin, Y., Markus, A., & Wienrich, C. (2023). Digital interaction literacy model–conceptualizing competencies for literate interactions with voice-based AI systems. Computers and Education: Artificial Intelligence, 4, 100114. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100114.
  7. Cetindamar, D., Kitto, K., Wu, M., Zhang, Y., Abedin, B., & Knight, S. (2022). Explicating AI literacy of employees at digital workplaces. IEEE Transactions on Engineering Management, 71, 810–823. https://doi.org/10.1109/TEM.2021.3138503
  8. Chowdhury, M. & Al-Amin, M. (2023). Integrating AI literacy in IT education: Pathways and practices. Journal of Educational Technology & Society, 26(1), 14–25.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Educational Technology and Computing

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 30, 2025

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

May 1, 2025

Acceptance Date

August 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 2

APA
Ateş, V. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(2), 1931-1954. https://doi.org/10.37217/tebd.1688486
AMA
1.Ateş V. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(2):1931-1954. doi:10.37217/tebd.1688486
Chicago
Ateş, Vildan. 2025. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (2): 1931-54. https://doi.org/10.37217/tebd.1688486.
EndNote
Ateş V (August 1, 2025) Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 2 1931–1954.
IEEE
[1]V. Ateş, “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 2, pp. 1931–1954, Aug. 2025, doi: 10.37217/tebd.1688486.
ISNAD
Ateş, Vildan. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/2 (August 1, 2025): 1931-1954. https://doi.org/10.37217/tebd.1688486.
JAMA
1.Ateş V. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:1931–1954.
MLA
Ateş, Vildan. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 2, Aug. 2025, pp. 1931-54, doi:10.37217/tebd.1688486.
Vancouver
1.Vildan Ateş. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Aug. 1;23(2):1931-54. doi:10.37217/tebd.1688486

Cited By

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.