Eğitimde Öğretmen Empatisi: Çoklu Yöntemli Bir Araştırma
Abstract
Bu çalışmada, öğretmenlerin empati algılarını ortaya koyarak Türkiye’nin geleceğinin şekillenmesinde kilit rol oynayacak çocukların akademik başarıları, toplumsal katılımları, sosyal ilişkileri, iletişim ve problem çözme becerilerinin gelişiminde empatinin eğitimdeki rolüne ilişkin değerlendirmeler yaparak uygulamaya dönük fikirler elde etmek amaçlanmıştır. Öğretmenlerin empati becerisine yönelik görüş ve tutumlarının belirlenmesi amacıyla çoklu yöntemlerden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılı Kastamonu il ve ilçe merkezinde görev yapan 100 sosyal bilgiler öğretmenidir. Araştırmanın nitel boyutundaki çalışma grubunu Çankırı il ve ilçelerinde görev yapmakta olan 30 sosyal bilgiler öğretmenidir. Veri toplama aracı olarak çalışmanın nicel aşamasında “Öğretmen Empati Ölçeği” nitel aşamasında ise “Öğretmen Empati Görüşme Formu” kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler betimsel istatistik yöntemiyle, nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucuna göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğrencileri ile ilgili empati becerilerinin orta düzeyin üzerinde ve katılıyorum şeklinde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler empatiyi karşısındaki kişinin yerine kendini koymak olarak belirtmişlerdir. Öğretmenlerin öğrencilerinin karşılaştıkları zorluklarla başa çıkabilmeleri için hikâye anlattıklarını, zorlukların hayatın doğal parçası olduğunu ifade ettiklerini, birlikte çözüm bulmaya çalıştıklarını, iletişim kurduklarını, öğrencinin yanında olduğunu hissettirdiklerini, diğer öğretmenlerle iş birliği yaptıklarını, rehberlik servisine yönlendirdiklerini ve sivil toplum kuruluşlarıyla iletişime geçtiklerini ifade etmişlerdir.
Keywords
References
- Allison, C., Baron-Cohen, S., Wheelwright, S. J., Stone, M. H., & Muncer, S. J. (2011). Psychometric analysis of the empathy quotient (EQ). Personality and Individual Differences, 51, 829–835.
- Arghode, V., Yalvac, B., & Liew, J. (2013). Teacher empathy and science education: A collective case study. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 9(2), 89-99.
- Atlas. ti. (2025). The guide to mixed methods research. Https://atlasti.com/guides/the-guide-to-mixed-methods-research/mixed-methods-vs-multiple-methods-research sayfasından erişilmiştir.
- Bahr, P. R. (2008). Does mathematics remediation work? A comparative analysis of academic attainment among community college students. Research in Higher Education, 49(5), 420–450.
- Barton, G. & Garvis, S. (2019). Theorizing compassion and empathy in educational contexts: What are compassion and empathy and why are they important? G. Barton & S. Garvis (Ed.), Compassion and empathy in educational contexts içinde (s. 3–14). Palgrave Macmillan.
- Bloom, P. (2017). Empathy and its discontents. Trends in Cognitive Sciences, 21(1), 24-31.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
- Calloway-Thomas, C. (2010). Empathy in the global work: An intercultural perspective. Sage. Campbell, E. (2003). Moral lessons: The ethical role of teachers. Educational Research and Evaluation, 9(1), 25-50.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Other Fields of Education (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
April 3, 2026
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
May 1, 2025
Acceptance Date
October 13, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 24 Number: 1