Today, artificial intelligence technologies play a critical role in the transformation of education systems. The literacy and anxiety levels of teacher candidates regarding artificial intelligence are among the determining factors for the future of the education system. The study, designed with quantitative methods, aims to examine the relationship between teacher candidates' artificial intelligence literacy levels and artificial intelligence concerns and to compare these variables with demographic variables. The sample of the study consisted of 178 undergraduate students studying at a state university in the spring semester of the 2023-2024 academic year. The convenience sampling method was used. The “Artificial Intelligence Literacy Scale” developed by Wang et al. (2022) and the “Artificial Intelligence Anxiety Scale” developed by Wang and Wang (2019) were used in the study. The data were examined with statistical techniques to evaluate the relationships between variables and the significance between groups. It was seen that artificial intelligence anxiety was higher in candidates with low GPA, male teacher candidates had higher artificial intelligence literacy, while female teacher candidates had higher anxiety levels than male teacher candidates, and teacher candidates with lower socioeconomic status were more interested in artificial intelligence-supported applications. No significant relationship was found between artificial intelligence literacy and anxiety.
Günümüzde yapay zekâ teknolojileri, eğitim sistemlerinin dönüşümünde kritik bir görev üstlenmektedir. Bu bağlamda, öğretmen adaylarının yapay zekâya ilişkin okuryazarlık ve kaygı düzeyleri, eğitim sisteminin geleceği açısından belirleyici faktörler arasında yer almaktadır. Belirli sosyodemografik değişkenlerin, bireylerin teknolojiye karşı tutumlarını ve algılarını şekillendirdiği bilinmektedir. Nicel yöntemlerle tasarlanan çalışma, öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâ kaygıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve bu değişkenleri demografik değişkenlerle karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemi, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 178 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada, olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda, sonuçların yalnızca benzer özellikleri taşıyan öğretmen adayı gruplarına genellenebilirliği söz konusudur. Araştırmada, Wang vd. (2022) tarafından geliştirilen “Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği” ve Wang ve Wang (2019) tarafından geliştirilen “Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler, değişkenler arasındaki ilişkileri ve gruplar arası anlamlılıkları değerlendirmeye ilişkin istatistik teknikleriyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda; düşük not ortalamasına sahip adaylarda yapay zekâ kaygısının daha yüksek olduğu, erkek öğretmen adaylarının daha yüksek yapay zekâ okuryazarlığına sahipken kadın öğretmen adaylarının kaygı düzeylerinin erkek öğretmen adaylarına göre daha yüksek olduğu ve alt sosyoekonomik düzeydeki öğretmen adaylarının yapay zekâ destekli uygulamalara daha ilgili olduğu görülmüştür. Ayrıca yapay zekâ okuryazarlığı ile kaygı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Curriculum Development in Education |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | June 5, 2025 |
| Acceptance Date | November 28, 2025 |
| Early Pub Date | December 30, 2025 |
| Publication Date | December 30, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 23 Issue: 3 |
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.
The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.