Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Veri İşleme Öğrenme Alanında Kullandıkları Soruların İstatistik Okuryazarlığı Bağlamında Değerlendirilmesi
Abstract
İstatistik okuryazarlığına yönelik çeşitli çalışmalar incelendiğinde büyük çoğunluğu, öğrencilerin istatistik okuryazarlık düzeylerini belirleme ve istatistik okuryazarlık modeli geliştirme üzerine odaklanmıştır. Bu çalışmada, ortaokul matematik öğretmenlerinin veri işleme alanında derslerde kullandıkları soruların istatistiksel okuryazarlık bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin sınıfta kullandığı soruların öğrenci öğrenme çıktıları açısından kritik niteliği göz önünde bulundurulduğunda bu soruların istatistik okuryazarlığını ne ölçüde temsil ettiğinin araştırılmasının önemli olacağı düşünülmektedir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışmada, ortaokul 5 ve 7. sınıf düzeylerinde ders veren dört öğretmenin ders gözlemleri yapılmış ve ders anlatımları kayıt altına alınmıştır. Ders gözlemleri, ses kayıtları ve ders sırasında alınan alan notlarından elde edilen sorular, “temel kavramların bilinmesi, istatistiksel süreç, muhakeme ve bağlam” bileşenlerine göre analiz edilmesiyle değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda, öğretmenlerin daha çok temel kavramlara odaklandığını, muhakeme bileşenine yönelik uygulamaların ise sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu durum, öğretmenlerin bu alandaki eksikliklerini gidermeye yönelik mesleki gelişim programlarının önemini ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- ACARA. (2013). The Shape of the Australian Curriculum. http://docs.acara.edu.au/resources/The_Shape_of_the_Australian_Curriculum_v4.pdf sayfasından erişilmiştir.
- Akoğlu, K. (2018). Blending online coursework and small learning communities to examine professional growth in teaching statistics: A phenomenological case study. (Doktora Tezi). https://www.proquest.com/ sayfasından erişilmiştir.
- Aliaga, M., Cobb, G., Cuff, C., Garfield, J., Gould, R., Lock, R., ..., & Witmer, J. (2005). Gaise College Report. https://www.amstat.org/asa/files/pdfs/GAISE/2005GaiseCollege_Full.pdf sayfasından erişilmiştir.
- Aoyama, K. (2007). Investigating a hierarchy of students' interpretations of graphs. International Electronic Journal of Mathematics Education, 2(3), 298-318. https://doi.org/10.29333/iejme/214
- Bal, A. P. & Yılmaz, R. (2022). Yenilenmiş Bloom taksonomisine göre ortaokul ders kitaplarındaki soruların incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 94-107.
- Batur, A. (2021). Ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistiği öğretme bilgilerinin karakterizasyonu. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
- Batur, A. & Baki, A. (2022). Lise öğrencilerinin istatistik okuryazarlık düzeyleri ile istatistik okuryazarlık öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 47(209), 171-205. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2022.9970 Ben-Zvi, D. & Garfield, J. (2004). Statistical literacy, reasoning and thinking: Goals, definitions and challanges. D. Ben-Zvi & J. B. Garfield (Ed.), The challenge of developing statistical literacy, reasoning and thinking içinde (s.3-16). Kluwer Academic. https://doi.org/10.1007/1-4020-2278-6
- Ben-Zvi, D. & Makar, K. (2016). International perspectives on the teaching and learning of statistics. D. Ben-Zvi & K. Makar (Ed.), The teaching and learning of statistics içinde (s. 1-10). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-23470-0
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Mathematics Education
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 11, 2026
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
August 1, 2025
Acceptance Date
February 20, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 24 Number: 1