Preanalytical Knowledge and Practice Gaps in Surgical Pathology: A Cross-sectional Study Among Interns and Residents in Turkey

Abstract

Background Preanalytical processes in pathology play a critical role in ensuring diagnostic accuracy and patient safety. Errors in specimen handling, fixation, and transport may compromise histopathological evaluation and the reliability of molecular tests. Despite their importance, preanalytical practices are often insufficiently addressed in undergraduate and postgraduate medical education. This study aimed to assess the level of knowledge of interns and residents in Turkey regarding proper specimen handling and to identify gaps in both theoretical knowledge and routine practice. Methods This descriptive cross-sectional study included 827 participants, consisting of interns and residents from various medical and surgical specialties in Turkey. Data were collected between May and June 2025 using an online questionnaire developed based on the literature and validated by pathology faculty members. The questionnaire included three sections: demographic characteristics, theoretical knowledge (13 items), and practice-based assessments (19 Likert-scale items, applied only to residents). Statistical analyses were performed using SPSS version 25.0. Comparisons between groups were conducted using Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, and chi-square tests, with a significance level of p<0.05. Results A total of 827 participants were included, comprising 138 interns (16.7%) and 689 residents (83.3%). The mean age was 28.56 ± 4.07 years, and 50.2% of participants were female. Among residents, 48.9% were from surgical specialties, 35.7% from internal medicine, and 16.2% from pathology. Additionally, 66.7% of participants reported no prior pathology rotation. Pathology residents demonstrated significantly higher knowledge scores compared to interns and non-pathology residents (p<0.001). Correct response rates for key preanalytical principles, including immediate fixation in 10% formalin and the recommended fixative ratio, were highest among pathology residents but remained suboptimal in other groups. Notably, 32.9% of participants selected inadequate tissue-to-fixative ratios. Knowledge regarding frozen section procedures also varied across specialties, with inappropriate practices such as formalin fixation or delayed transport frequently reported. In practice-based assessments, discrepancies were observed between self-reported practices of non-pathology residents and the observations of pathology residents regarding these practices. Based on pathology residents’ evaluations, lower adherence to recommended practices and higher error rates were observed, particularly in specimen labeling, fixation adequacy, and timely transport. Conclusions This study reveals significant gaps in preanalytical knowledge and practice among interns and non-pathology residents. While pathology residents achieved higher accuracy, inconsistencies between reported and observed practices suggest ongoing challenges in real-world implementation. Addressing these gaps requires structured educational interventions, increased exposure to pathology workflows, and improved integration of preanalytical principles into clinical training.

Keywords

• Preanalytical Phase
• Pathology
• Medical Education
• Biopsy Specimens
• Residents

Supporting Institution

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Ethical Statement

This study was performed in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki and was approved by the Local Ethics Committee of Pamukkale University (Ethics Approval Number: E-680366). Participation was voluntary, and informed consent was obtained electronically prior to participation. No identifying personal data were collected, and all responses were recorded anonymously.

Thanks

The authors would like to thank all interns and residents who participated in this study.

Patolojide preanalitik bilgi ve uygulama boşlukları: Türkiye’de intern ve asistan hekimleri içeren kesitsel bir çalışma

Abstract

Amaç Patolojide preanalitik süreçler, tanısal doğruluğun ve hasta güvenliğinin sağlanmasında kritik öneme sahiptir. Örneklerin alınması, fiksasyonu ve taşınması sırasında ortaya çıkan hatalar, histopatolojik değerlendirmeyi ve moleküler testlerin güvenilirliğini olumsuz etkileyebilir. Bu önemine rağmen, preanalitik uygulamalar lisans ve lisansüstü tıp eğitiminde çoğu zaman yeterince ele alınmamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de intern ve asistan hekimlerin örneklerin uygun şekilde gönderimine ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve hem teorik bilgi hem de rutin uygulamadaki eksikliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Bu tanımlayıcı kesitsel çalışmaya Türkiye’den intern hekimler ile farklı dahili ve cerrahi branşlardan asistan hekimler olmak üzere toplam 827 katılımcı dahil edilmiştir. Veriler, Mayıs–Haziran 2025 tarihleri arasında literatür temel alınarak geliştirilen ve patoloji öğretim üyeleri tarafından içerik geçerliliği sağlanan çevrimiçi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır: demografik özellikler, teorik bilgi (13 soru) ve yalnızca asistanlara uygulanan uygulamaya yönelik değerlendirme (19 Likert ölçekli soru). İstatistiksel analizler SPSS 25.0 kullanılarak yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve ki-kare testleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular Çalışmaya 138’i intern (%16,7) ve 689’u asistan (%83,3) olmak üzere toplam 827 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 28.56 ± 4.07 olup, %50,2’si kadındır. Asistanların %48,9’u cerrahi branşlardan, %35,7’si dahili branşlardan ve %16,2’si patoloji alanındandır. Katılımcıların %66,7’si daha önce patoloji rotasyonu yapmadığını bildirmiştir. Patoloji asistanlarının bilgi puanları, internler ve diğer branşlardaki asistanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). %10 formalin içinde derhal fiksasyon ve önerilen fiksatif oranı gibi temel preanalitik ilkelerde doğru yanıt oranları patoloji asistanlarında daha yüksek olmakla birlikte, diğer gruplarda yetersiz kalmıştır. Katılımcıların %32,9’unun yetersiz doku/fiksatif oranı seçtiği görülmüştür. Frozen inceleme uygulamalarına ilişkin bilgi düzeyi branşlar arasında farklılık göstermiş, formalin kullanımı veya gecikmeli gönderim gibi uygunsuz yaklaşımlar sık bildirilmiştir. Uygulamaya yönelik değerlendirmelerde, patoloji dışı asistanların öz bildirimleri ile patoloji asistanlarının bu uygulamalara ilişkin gözlemleri arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Patoloji asistanlarının değerlendirmelerine göre, örnek etiketleme, fiksasyon yeterliliği ve zamanında gönderim gibi alanlarda daha düşük uyum ve daha yüksek hata oranları gözlenmiştir. Sonuç Bu çalışma, internler ve patoloji dışı asistanlar arasında preanalitik bilgi ve uygulama açısından önemli eksiklikler olduğunu göstermektedir. Patoloji asistanlarında daha yüksek doğruluk oranları saptanmış olsa da, bildirilen uygulamalar ile gerçek değerlendirmeler arasındaki uyumsuzluklar, günlük pratikte sorunların devam ettiğini düşündürmektedir. Bu eksikliklerin giderilmesi için yapılandırılmış eğitim programları, patoloji süreçlerine daha fazla maruziyet ve preanalitik ilkelerin klinik eğitime daha etkin şekilde entegre edilmesi gerekmektedir.

Keywords

• Preanalitik faz
• Patoloji
• Tıp eğitimi
• Biyopsi örnekleri
• Asistan hekimler

Supporting Institution

Bu çalışma için herhangi bir kurum, kuruluş veya fon tarafından finansal destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüş ve Pamukkale Üniversitesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Etik Onay Numarası: E-680366). Katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır ve katılımcılardan anket öncesinde elektronik ortamda bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Herhangi bir kişisel tanımlayıcı veri toplanmamış, tüm yanıtlar anonim olarak kaydedilmiştir.

Thanks

Bu çalışmaya katılan tüm intern ve asistan hekimlere katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

References

1. 1. Yörükoğlu K, Usubütün A, Doğan Ö, Önal B, Aydın Ö. Türkiye’de patoloji laboratuvarlarının genel profili. Türk Patoloji Derg. 2009;25(1):19-28.
2. 2. Krishnan RP, Ramani P, Sherlin HJ, Sukumaran G, Ramasubramanian A, Jayaraj G, et al. Surgical specimen handover from operation theater to laboratory: A survey. Ann Maxillofac Surg. 2018;8(2):234-238.
3. 3. Kaushal RK, Menon S, Shetty O, Shet T, Desai S, Mehta A, et al. Optimization of tissue handling and processing in the era of precision medicine: A practical recommendation from a multidisciplinary panel of Indian experts. Indian J Med Paediatr Oncol. 2023;44(5):436-445.
4. 4. Abbasi F, Ayremlu P, Niazkhani Z. From classroom to clinic: evaluating a clinical pathology course to strengthen pathology report literacy of medical interns. BMC Med Educ. 2025;25:490.
5. 5. Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK). Genel cerrahi uzmanlık eğitimi çekirdek müfredatı (v2.4). Ankara: TUKMOS; 2021.
6. 6. Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK). Kadın hastalıkları ve doğum uzmanlık eğitimi çekirdek müfredatı (v2.3). Ankara: TUKMOS; 2021.
7. 7. Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK). Deri ve zührevi hastalıkları uzmanlık eğitimi çekirdek müfredatı (v2.3). Ankara: TUKMOS; 2021.
8. 8. Tabatabaee SS, Ghavami V, Kalhor R, Amerzadeh M, Zomorrodi-Niat H. Evaluation of errors related to surgical pathology specimens of different hospital departments with a patient safety approach: a case study in Iran. Patient Saf Surg. 2023;17(1):8

9. 9. Tosuner Z. Patoloji laboratuvarında örnek gönderimi ve kayıt esnasında karşılaşılan preanalitik hataların değerlendirilmesi. ACU Sağlık Bil Derg. 2019;10(4):663-667. doi:10.31067/0.2019.217.
10. 10. Kumarasinghe IHS, Peiris PHI, Fonseka S, Kathriarachchi K. Preanalytical errors in the histopathology laboratory: how an incompletely filled requisition affects histopathology reporting and patient care. Sri Lanka J Med. 2025;34(2):37-42.
11. 11. Abbasi F, Asghari Y, Niazkhani Z. Information adequacy in histopathology request forms: a milestone in making a communication bridge between confusion and clarity in medical diagnosis. Turk Patoloji Derg. 2023;39(3):185-191.
12. 12. Elhassan EAA, Khalifa MSA, Ibrahim F, Mohammed SAR. Adequacy of histopathology request forms and specimens sent to two histopathology centers in Khartoum, Sudan. Surg Exp Pathol. 2024;7:25.
13. 13. Ceken N, Duran H, Kula Atik T, Avci E. Evaluation of preanalytical error processes in the microbiology laboratory and effect of training on these processes. Pam Med J. 2025;18:648-659.
14. 14. Romero A, Cobos A, Gómez J, Muñoz M. Role of training activities for the reduction of pre-analytical errors in laboratory samples from primary care. Clin Chim Acta. 2012;413(1-2):166-169.
15. 15. McCloskey CB, Johnson K, Brissette M, Conran R, Childs J, George M, et al. Factors influencing US allopathic medical students to choose pathology as a specialty. Acad Pathol. 2020;7:2374289520951924.
16. 16. Hernandez PV, Razzano D, Riddle ND, Fallon JT, Islam HK, Mirza KM, et al. Measuring the efficacy of pathology career recruitment strategies in US medical students. Arch Pathol Lab Med. 2022;146(4):494-500.
17. 17. Holloman AM, Berg MP, Bryant B, Dixon LR, George MR, Karp JK, et al. Experiential exposure as the key to recruiting medical students into pathology. Acad Pathol. 2023;10(2):100074.
18. 18. Sensu S, Kutlu S, Gurbuz YS, Kocak H, Tasdelen Fisgin N, Erdogan N. Temel tıp döneminde alınan patoloji eğitimi klinik eğitim döneminde yarar sağlıyor mu? Beşinci sınıf tıp öğrencilerinde yapılan bir anket çalışması. Nam Kem Med J. 2022;10(1):101-107.
19. 19. College of American Pathologists, National Society for Histotechnology. Practical guide to specimen handling in surgical pathology. 2023.
20. 20. Calim-Gurbuz B, Guvendir I, Soylemez-Akkurt T, Gurbuz G, Erdogan-Durmus S. The journey of material from clinic to pathology laboratory: how much do clinical residents know about this process? Int J Surg Pathol. 2023;31(1):1-8.
21. 21. Amarathunga P. National guidelines in histopathology: collection, handling and transport of surgical specimens. 2nd ed. Colombo: College of Pathologists of Sri Lanka; 2021.
22. 22. Zaitoun AM, Almahari SA. Frozen section studies of gastrointestinal and hepatobiliary systems: a review article. Gastroenterol Insights. 2025;16(4):46.
23. 23. Shaban EE, Elmelliti H, Shaban A, Shaban A, Zaki HA. Impact of early clinical exposure on medical students’ competency development: a systematic review of evidence from Asian and African countries. BMC Med Educ. 2025;25:1723.