Review

Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme.

Volume: 4 Number: 4 December 31, 2023
TR EN

Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme.

Abstract

Popüler bir kavram olan narsisizm, karmaşık doğası gereği çeşitli şekillerde tanımlanmakta ve belli özelliklerine göre büyüklenmeci ve kırılgan narsisizm olarak sınıflandırılmaktadır. Büyüklenmeci narsisizm kişinin benzersiz olduğuna inanarak kendi benliğini öne çıkarması, ilişkilerinde teşhirci ve sömürücü davranışlar sergilemesi olarak ifade edilirken; kırılgan narsisizm kişinin öz-yeterlik algısına yönelik olumsuz inançları ve çekingen davranışlar ile karakterizedir. “Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Ölçütleri El Kitabı”olan DSM-5’te patolojik narsisizm olgusu yalnızca büyüklenmeci narsisizm ile açıklanırken; kırılgan narsistik özellikler ihmal edilmektedir. Son dönemlerde, narsisizmin her iki boyutunu da içeren araştırmalar bu açıdan büyük bir önem kazanmaktadır. Bununla beraber, narsisizmin etiyolojisini konu alan araştırmalarda çevresel faktörler çerçevesinde açıklanan ebeveyn-çocuk ilişkileri, travma yaşantısı ve erken çocukluk deneyimleri öne çıkmaktadır. Son yıllarda narsisizmin biyolojik ve genetik temellerini ortaya çıkaran araştırma sonuçları dikkat çekici düzeyde artmaktadır. Bu gözden geçirme makalesinde, patolojik narsisizmin gelişimsel temellerini incelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda uluslararası alanyazındaki büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişiminde rol oynayan ebeveyn tutumları, travma geçmişi, bağlanma biçimi, erken dönem uyumsuz şemaları gibi çevresel ve sosyal faktörlerle beraber; biyolojik mizaç ve kalıtımı kapsayan biyolojik faktörleri konu alan çalışmalar incelen- miştir. Son olarak narsisizmin gelişimsel temelleri tartışılarak, ülkemizde bu konuda yapılabilecek olan araştırmalara öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Ainsworth, M. (1978). The Bowlby-Ainsworth attachment theory. Behavioral and Brain Sciences, 1(3), 436-438. https://doi.org/10.1017/S0140525X00075828
  2. Ainsworth, M. S., & Bowlby, J. (1991). An ethological approach to personality development.
  3. American Psychologist, 46(4), 333-341. https://doi.org/10.1037/0003-066X.46.4.333
  4. Akhtar, S. & Thompson, J. A. (1982). Overview: Narcissistic personality disorder. American Journal of Psychiatry, 139(1), 12-20.
  5. American Psychiatric Association, DSM-3 (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-III (3rd Ed.). Washington DC: American Psychiatric Publishing. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780521315289.dsm-iii
  6. American Psychiatric Association, DSM-5 (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5 (5th Ed.). Washington DC: American Psychiatric Publishing. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  7. Bachar, E., Canetti, L., Hadar, H., Baruch, J., Dor, Y., & Freedman, S. (2015). The role of narcissistic vulnerability in predicting adult posttraumatic symptoms from childhood sexual abuse. Child Psychiatry & Human Development, 46, 800-809. https://doi.org/10.1007/s10578-014-0521-z
  8. Besser, A., & Priel, B. (2010). Grandiose narcissism versus vulnerable narcissism in threatening situations: Emotional reactions to achievement failure and interpersonal rejection. Journal of Social and Clinical Psychology, 29(8), 874-902. https://doi.org/10.1521/jscp.2010.29.8.874

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Review

Authors

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

August 7, 2023

Acceptance Date

November 7, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 4 Number: 4

APA
Akyol Kol, H. (2023). Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, 4(4), 6-29. https://izlik.org/JA99BJ32FL
AMA
1.Akyol Kol H. Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme. TJEV. 2023;4(4):6-29. https://izlik.org/JA99BJ32FL
Chicago
Akyol Kol, Havvanur. 2023. “Narsisizmin Iki Yüzü: Büyüklenmeci Ve Kırılgan Narsisizmin Gelişimsel Temelleri üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 4 (4): 6-29. https://izlik.org/JA99BJ32FL.
EndNote
Akyol Kol H (December 1, 2023) Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 4 4 6–29.
IEEE
[1]H. Akyol Kol, “Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme”., TJEV, vol. 4, no. 4, pp. 6–29, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA99BJ32FL
ISNAD
Akyol Kol, Havvanur. “Narsisizmin Iki Yüzü: Büyüklenmeci Ve Kırılgan Narsisizmin Gelişimsel Temelleri üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 4/4 (December 1, 2023): 6-29. https://izlik.org/JA99BJ32FL.
JAMA
1.Akyol Kol H. Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme. TJEV. 2023;4:6–29.
MLA
Akyol Kol, Havvanur. “Narsisizmin Iki Yüzü: Büyüklenmeci Ve Kırılgan Narsisizmin Gelişimsel Temelleri üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, vol. 4, no. 4, Dec. 2023, pp. 6-29, https://izlik.org/JA99BJ32FL.
Vancouver
1.Havvanur Akyol Kol. Narsisizmin iki yüzü: Büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmin gelişimsel temelleri üzerine bir gözden geçirme. TJEV [Internet]. 2023 Dec. 1;4(4):6-29. Available from: https://izlik.org/JA99BJ32FL