Research Article

Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude

Number: 42 July 1, 2026
EN TR

Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude

Abstract

Bu çalışma, mekâna özgü performans yaratımı yoluyla beden ile mekân arasındaki etkileşim sürecini, kolektif yaratımın belirleyici rolünü ve sanatsal bir eylemin bilgi üretimine nasıl dönüşebileceğini PRELUDE adlı eser üzerinden incelemektedir. Performans, Çanakkale’deki M. O. Korfmann Kütüphanesinde kurgulanmıştır. Kolektif üretim yaklaşımının benimsendiği yaratım süreci, disip-linler arası bir yöntemle yapılandırılmıştır. Gelişim aşamasında mekânın fiziki, tarihi ve sosyo-kültürel katmanları beden, sezgi ve duyular aracılığıyla araştırılmıştır. Bu metin, yaratım sürecinde kullanılan metodların işlevselliği ile bunların performansa ve katılımcılara nasıl yansıdığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Otoetnografik bir dille aktarılan çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada, yazarın gözlemlerinden ve gösteri sonrası gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış oyuncu-seyirci görüşmelerinden elde edilen veriler literatürle ilişkilendirilerek sunulmuştur. Görüşmeler, performansın liminal bir deneyim yarattığını, anlam üretiminin çoğullaştığını ve mekânın katılımcılar tarafından bireysel ve kolektif hafızanın buluştuğu, canlı bir karşılaşma alanı olarak algılandığını ortaya koymuştur. Bu makale, sanat ve araştırma pratiklerini birbirine örerek hem sahne sanatları alanına hem de mekân temelli çalışmalara yöntemsel katkılar sunmayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Bacon, Jennie M. ve Vida L. Midgelow. “Creative Articulations Process (CAP).” Choreographic Practices 5, no. 1 (2014): 7–31. https://doi.org/10.1386/chor.5.1.7_1. google scholar
  2. Berliner Philharmoniker. “What Is a Prelude?” A Short Piano Lexicon. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. https://www.berliner-philharmoniker.de/en/stories/a-short-piano-lexicon/what-is-a-prelude/. google scholar
  3. Birch, Anna ve Joanne Tompkins, ed. Performing Site-Specific Theatre: Politics, Place, Practice. Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan, 2012. google scholar
  4. Bogart, Anne ve Tina Landau. The Viewpoints Book: A Practical Guide to Viewpoints and Composition. New York: Theatre Communications Group, 2005. google scholar
  5. Çelik, Selda. “Foucault’nun İktidar Anlayışındaki Tarihsel Dönüşüm ve Beden Üzerindeki Yansımaları.” İmgelem 15 (2024): 363–386. https://doi.org/10.53791/imgelem.1501974. google scholar
  6. Hudson, Polly. “Beyond Technique.” Skinner Releasing Technique: A Movement and Dance Practice içinde, editör Manny A. Emslie, 63–80. Axminster: Triarchy Press, 2021. google scholar
  7. Hunter, Victoria, ed. Moving Sites: Investigating Site-Specific Dance Performance. Abingdon, Oxon: Routledge, 2015. google scholar
  8. Kalay, Reyya. “Bedenin ve Mekânın Dönüşümselliği: Mekânın Teni.” Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2018. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dance and Choreography, Acting-Stage Direction, Applied Theatre, Performing Arts (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 1, 2026

Submission Date

May 25, 2025

Acceptance Date

April 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 42

APA
Yüksel, Ş. (2026). Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. Tiyatro Eleştirmenliği Ve Dramaturji Bölümü Dergisi, 42, 19-35. https://doi.org/10.26650/jtcd.1705824
AMA
1.Yüksel Ş. Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. JTCD. 2026;(42):19-35. doi:10.26650/jtcd.1705824
Chicago
Yüksel, Şebnem. 2026. “Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım Ve Epistemoloji: Prelude”. Tiyatro Eleştirmenliği Ve Dramaturji Bölümü Dergisi, nos. 42: 19-35. https://doi.org/10.26650/jtcd.1705824.
EndNote
Yüksel Ş (July 1, 2026) Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi 42 19–35.
IEEE
[1]Ş. Yüksel, “Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude”, JTCD, no. 42, pp. 19–35, July 2026, doi: 10.26650/jtcd.1705824.
ISNAD
Yüksel, Şebnem. “Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım Ve Epistemoloji: Prelude”. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi. 42 (July 1, 2026): 19-35. https://doi.org/10.26650/jtcd.1705824.
JAMA
1.Yüksel Ş. Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. JTCD. 2026;:19–35.
MLA
Yüksel, Şebnem. “Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım Ve Epistemoloji: Prelude”. Tiyatro Eleştirmenliği Ve Dramaturji Bölümü Dergisi, no. 42, July 2026, pp. 19-35, doi:10.26650/jtcd.1705824.
Vancouver
1.Şebnem Yüksel. Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. JTCD. 2026 Jul. 1;(42):19-35. doi:10.26650/jtcd.1705824