ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ

Hatice Oruç

doi:10.7884/teke.1453043

ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ

Abstract

Edebî eserlerin tahlilinde kullanılan, ontolojik, psikanalitik, yapısalcı, metin dilbilimsel, anlambilimsel gibi pek çok yöntem vardır. Bu yöntemlerle edebî eserler çeşitli açılardan ele alınıp değerlendirilir. Bu çalışmada Âsaf Hâlet Çelebi’nin “İbrahim” adlı şiiri, şiir tahlil yöntemlerinden biri olan ontolojik analiz metodu ile incelenecek, söz konusu şiirin içeriğindeki doğrudan ve dolaylı anlamlar, semboller ve mesajların açığa çıkarılmasında bu yöntemin sunduğu bakış açılarından yararlanılmıştır. Böylece şiirdeki bütün katmanların ele alınması ve şiirin anlam dünyasının kavranması sağlanmıştır. Bu amaçla makalede nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Çalışma, şairin Om Mani Padme Hum adlı eserinde yer alan “İbrahim” şiiri ile sınırlandırılmıştır. Konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle ontolojik yönteme daha sonra da Âsaf Hâlet Çelebi’nin hayatı ve edebî kişiliğine dair bilgi verilmiştir. Ardından İbrahim adlı şiirin tahliline geçilmiştir. Bu çalışmada, edebî bir eseri varlık katmanları bakımından inceleyen ontolojik tahlil metodundan yararlanılmıştır.

Keywords

References

Akın, H. (2016).Tanpınar’ın “Selâm Olsun” şiirini ontolojik çözümleme yöntemi ile tahlil denemesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ERZSOSDE), III, 161-168.
Akıncı, A. G. (2019). Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın “bu eller miydi” şiirinin ontolojik analiz yöntemiyle yorumlanması. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KÜSBD), 9(2), 433-448.
Aksan, D. (2021) Şiir dili ve Türk şiir dili-dilbilim açısından bakış. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Aktan, M. F. (2020). Taşlıcalı Yahya Bey’in Şehzȃde Mustafa mersiyesine ontolojik analiz metoduyla bir bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 19, 398-412.
Aydemir, M. (2014). Asaf Halet Çelebi’nin şiirinde geleneğin izleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(1), 218-239.
Ayvazoğlu, B. (2014). He’nin iki gözü iki çeşme – Bir Asaf Hâlet Çelebi biyografisi. İstanbul: Kapı Yayınları.
Bayram, Y. ve Erdemir, A. (2008). Manzum metinlerin tahlilinde ontolojik yöntem, Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI Armağanı, 76-89.
Bingöl, U. ve Ciğa, Ö. (2014). Ontolojik metin tahlili ve Şeyh Gâlib’in bir gazelinin ontolojik tahlili. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(9), 283-299.

Çelebi, A. H. (2004). Bütün yazıları. (Haz. Hakan Sazyek). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Esed, M. (2013). Kur’an mesajı meal-tefsir. İstanbul: İşaret Yayınları.
Güçlü, A., Uzun, E., Uzun, S. ve Yolsal, Ü.H. (2008). Felsefe sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Gümüş, İ. (2019). Âşık Veysel’in “Kara Toprak” şiirine ontolojik bir yaklaşım. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 176-187.
Gürbüz, A. (2014). Tevfik Fikret’in “Ramazan Sadakası” şiirinin ontolojik analiz metoduyla çözümlenmesi. Turkish Studies, 9(6), 469-483.
Harman, Ö. F. (1992). Buhtunnasr. TDV İslam Ansiklopedisi, VI, İstanbul: TDV Yayınları, 380-381.
Issı, A. C. (2004). Turgut Uyar’ın “Göğe Bakma Durağı” şiirinde Tema’ya (Matris) ulaşma serüveninin ‘Ontolojik Analiz Metodu’yla takibi. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 137-146.
Narlı, M. (2006). Asaf Halet Çelebi'nin poetikası. İlmî Araştırmalar, 22, 168-186.
Sarıçiçek, M. (2009). Coşkun Ertepınar’ın “Hatırlar Mısın” şiirinin ontolojik tahlil metoduyla incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), 10(10), 109-119.
Tunalı, İ. (2002). Sanat ontolojisi. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
Uçman, A. (1993). Âsaf Hâlet Çelebi. TDV İslam Ansiklopedisi, VIII, İstanbul: TDV Yayınları 259-261.
Wein, H. (1959). Tarih, insan ve dil felsefesi üzerine altı konferans. (çev. İsmail Tunalı), İstanbul: İstanbul Matbaası.
Yılmaz, S. S. (2016). Âşık Veysel’in; “Çarık-Mes Konuşması” adlı şiirinin ontolojik tahlili. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 40(1), 389-404.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Modern Turkish Literature in Turkiye Field

Journal Section

Research Article

Authors

Hatice Oruç
0000-0003-4230-3459
Türkiye

Publication Date

March 15, 2024

Submission Date

March 27, 2023

Acceptance Date

October 16, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 13 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.7884/teke.1453043

IZ

https://izlik.org/JA53BL58XK

Cite

RIS / Bibtex

APA

Oruç, H. (2024). ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 13(1), 47-63. https://doi.org/10.7884/teke.1453043

AMA

1.Oruç H. ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ. TEKE. 2024;13(1):47-63. doi:10.7884/teke.1453043

Chicago

Oruç, Hatice. 2024. “ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN ‘İBRAHİM’ ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 13 (1): 47-63. https://doi.org/10.7884/teke.1453043.

EndNote

Oruç H (March 1, 2024) ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 13 1 47–63.

IEEE

[1]H. Oruç, “ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN ‘İBRAHİM’ ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ”, TEKE, vol. 13, no. 1, pp. 47–63, Mar. 2024, doi: 10.7884/teke.1453043.

ISNAD

Oruç, Hatice. “ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN ‘İBRAHİM’ ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 13/1 (March 1, 2024): 47-63. https://doi.org/10.7884/teke.1453043.

JAMA

1.Oruç H. ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ. TEKE. 2024;13:47–63.

MLA

Oruç, Hatice. “ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN ‘İBRAHİM’ ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 13, no. 1, Mar. 2024, pp. 47-63, doi:10.7884/teke.1453043.

Vancouver

1.Hatice Oruç. ÂSAF HÂLET ÇELEBİ’NİN “İBRAHİM” ŞİİRİNİN ONTOLOJİK ANALİZİ. TEKE. 2024 Mar. 1;13(1):47-63. doi:10.7884/teke.1453043

Cited By

Orhan Seyfi Orhon’un “Küçük Sultan” Şiiri Üzerine Ontolojik Bir Çözümleme

Edebî Eleştiri Dergisi

https://doi.org/10.31465/eeder.1808759