OLDURGANLIK VE ETTİRGENLİK ÇATI EKLERİNİN İŞLEVLERİ

Abstract

Fiilden fiil yapım ekleri, diğer türetim ekleri gibi, sözlük elemanı olabilecek kelimeler meydana getirirler. Ancak aynı başlık altında incelenseler bile sözlük anlamından çok söz dizimsel işlevleri olan ekler de vardır. “Çatı ekleri” olarak bilinen bu ekler, cümlede eyleyen değeri taşıyan ögeleri düzenler, anlama katkıda bulunur, cümle yapısını değiştirir ve bunlara bağlı olarak işlevlerine göre adlandırılır. Çatı ile ilgili terimlerin adlandırılmasında tam bir tutarlılık yoktur. Oldurganlık ve ettirgenlik de bu tutarsızlığa konu olan terimlerdendir. “Her iki terim de aynı şeyi mi ifade ediyor? Eğer öyleyse, neden iki farklı terime ihtiyaç duyulmuş? Biri diğerinin alt başlığı olabilir mi?” gibi sorular, söz konusu eklerin cümlede kazandıkları anlam ve işlevleri doğrultusunda cevaplandırılabilir. Aşağıdaki makalede, birbirlerinden farklı anlam ve işlevlerde kullanılan bu terimlerin, çatı kavramı içinde ayrı ayrı ele alınması gerektiği anlatılmaya çalışılmıştır.

Keywords

• Çatı ekleri,oldurganlık ekleri,ettirgenlik ekleri

References

1. BİLGEGİL, M. K. (1984). Türkçe Dilbilgisi. 3. Baskı. İstanbul: Dergâh Yay