A MISWRITING MAKES tutu, tut; A MISREADING MAKES bet, bit

Abstract

One of the problems reading Dede Korkut's texts is misspelled words; another is about same spelling but different meaning words. When we face to both problems, to act according to context guide provides us to understand word correctly and to solve problem about text. Besides, to understand context and insisting on understanding direct us regarding reading and understanding words. However, the point that should not be forgotten when new reading offers is presented is to predict questions that can be directed to us regarding our offers. Handled reading problems in this paper is about proverb read “Eski tutuŋ / tonuŋ biti, öksüz oglanuŋ dili acı olur‟ in the Öşün Koca Oğlu Segrek Boyu chapter of Dresden copy. Two words in proverb that read tut / ton „dut / giysi‟, bit „bit‟ are read and evaluate in a paper which published in the previous issue of Teke Jurnal. In this paper, it is evaluated and offered by new explanations about point at issue proverb‟s reading and understanding problems.

Keywords

• Dede Korkut
• bağlam
• tut-
• tutu
• bet
• beti acı (ol-)
• sözi acı (ol-)

BİR YANLIŞ YAZIM tutu’yu, tut EDER; BİR YANLIŞ OKUMA bet’i, bit EDER

Abstract

Dede Korkut metinlerinin okunma sorunlarından biri yanlış yazılmış olan kelimelerle bir diğeri ise yazılışları aynı okunuşları farklı olan kelimelerle ilgilidir. Her iki durumda da bağlamın kılavuzluğunda ilerlemek metinleri doğru anlamamızı ve metinle ilgili sorunları daha kolay fark edip çözmemizi sağlar. Ayrıca bağlamı anlamaya çalışmak ve bunda ısrar etmek kelimeleri doğru okuyup doğru anlamamız konusunda bizi yönlendirir. Ancak hangi yöntemi izlersek izleyelim yeni okuma teklifleri sunarken unutulmaması gereken nokta yeni teklifimizle ilgili olarak bize yöneltilebilecek soruları tahmin edip bunlara cevap vermiş olmaktır. Bu makalede ele alınan okunma sorunları yalnızca Dresden nüshasında Öşün Koca Oğlu Segrek Boyundaki “Eski tutuŋ / tonuŋ biti, öksüz oglanuŋ dili acı olur’ şeklinde okunmuş olan atasözü ile ilgilidir. Atasözünde geçen tut / ton ‘dut / giysi’; bit ‘bit’ olarak okunmuş ve anlaşılmış olan iki kelime Teke Dergisi’nin 6/1. sayısında yer alan bir makalede yeniden ele alınarak okunmuş ve değerlendirilmiştir. Bu makalede ise söz konusu atasözünün okunması ve anlaşılması ile ilgili sorunlar yöntem bakımından yeniden ele alınarak ve eleştirilerek değerlendirilmekte, konu üzerine yeni açıklamalar getirilerek teklifler sunulmaktadır. 

Keywords

• Dede Korkut
• bağlam
• tut-
• tutu
• bet; beti acı (ol-)
• sözi acı (ol-)

References

1. AKSOY, Ö. A. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Yayınları.
2. AYDEMİR, A. (2017). Uşun Koca Oğlu Segrek Hikâyesinde Geçen: ‘Eski Tutun Biti, Öksüz Oğlanın Dili Acı Olur’ Cümlesi Üzerine. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi (TEKE), 6(1), 71-83.
3. DOĞAN, E. (2016). Kâbûsnâme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 1173.
4. ERGİN, M. (1958). Dede Korkut Kitabı I (Giriş-Metin-Faksimile). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 169.
5. ERGİN, M. (1963). Dede Korkut Kitabı II (İndeks-Gramer). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 219.
6. ERGİN, M. (1971). Dede Korkut Kitabı. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
7. GÖKYAY, O. Ş. (1973). Dedem Korkudun Kitabı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
8. GÖKYAY, O. Ş. (1982). Destursuz Bağa Girenler. İstanbul Dergâh Yayınları.

9. GÖKYAY, O. Ş. (1995). Dede Korkut Hikâyeleri. İstanbul: Dergâh Yayınları.
10. KÜÇÜK, M. (2014). Satır Arası İlk Kuran Tercümesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 1126.
11. ÖZÇELİK, S. (2016/I). Dede Korkut -Dresden Nüshası- Giriş, Notlar (1. Cilt). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 1166/1.
12. ÖZÇELİK, S. (2016/II). Dede Korkut -Dresden Nüshası- Metin, Dizin (2. Cilt). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 1166/2.
13. Tarama Sözlüğü VII Ekler (1974). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 212.
14. TEZCAN, S. (2001). Dede Korkut Oğuznameleri Üzerine Notlar. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
15. TEZCAN, S. ve BOESCHOTEN, H. (2001). Dede Korkut Oğuznameleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.