TAMLAYAN AD DURUMU ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Çalışmamız, ad durumunun belirlenmesinde esas alınan kıstaslar temelinde tamlayan durumunun ad durumu olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerinde durmaktadır.  Çalışmamızda ilk olarak tamlayan durumunun ad durumu olarak kabul edilmemesinde etkili olan temel görüşler ortaya konulmuş ve bu görüşler ışığında tamlayan durumunun nasıl bir değerlendirmeye tabi tutulduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Daha sonra ad durumu olarak kabul eden yaklaşımlar verilmiş ve bu yaklaşımlarda da esas alınan düşünceler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ancak gerek ad durumu olarak kabul etmeyen yaklaşımların gerekse de ad durumu olarak kabul eden görüşlerin kendi içinde de farklı yöntem ve bakış açılarının olduğu görülmektedir. Bütün bu farklı yöntem ve bakış açılarından hareketle Türkiye Türkçesinde ad durumunun belirlenmesinde temel alınabilecek görüş ve yöntemler üzerinde durulmuş ve tamlayan ad durumunun bu görüş ve yöntemler ışığında değerlendirilmesi yapılmıştır.

Keywords

• Türkiye Türkçesi,ad durumu,tamlayan durumu

References

1. Acarlar, K. (1971). Çıkma durumunda (“den” halinde) Sözcüklerin tümcede türlü kullanılışları. Türk Dili, 235, 34-37.
2. Alyılmaz, C. (1994). Orhon yazıtlarının söz dizimi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
3. Atabay, N., Kutluk, İ. ve Özel, S. (1983). Sözcük türleri (Yöneten ve Yayıma Hazırlayan: Doğan Aksan). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
4. Banguoğlu, T. (2000). Türkçenin grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
5. Bilgegil, M. K. (1963). Türkçe dilbilgisi. Ankara: Güzel İstanbul Matbaası.
6. Bilgin, M. (2002). Anlamdan anlatıma Türkçemiz. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
7. Börekçi, M. (2007). Türkçede hâl eklerinin işlevsel olarak sınıflandırılması üzerine bir deneme. IV. Uluslar arası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I 24-29 Eylül 2000. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 245-276.
8. Buran, A. (2011). Türkçede isim çekimi ekleri. Türk gramerinin sorunları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 375-389.

9. Çotuksöken, Y. (2011). Yapı ve işlevlerine göre Türkiye Türkçesi’nin ekleri. İstanbul: Papatya Yayıncılık.
10. Delice, H. İ. (2000). Türk dilinde işlevsel ek tasnif denemesi. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 221-235.
11. Demir, N. ve Yılmaz, E. (2012). Türk dili el kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.
12. Ergin, M. (2012). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım /Yayım /Tanıtım.
13. Erkman Akerson, F. (2008). Türkçe örneklerle dile genel bir bakış. İstanbul: Multilungual
14. Gencan, T. N. (2001). Dilbilgisi. Ankara: Ayraç Yayınevi
15. Grönbech, K. (2011). Türkçenin yapısı (Çev: Mehmet Akalın). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
16. Gülsevin, G. (2004). Türkçede “sıra dışı ekler” ve eklerin tasnif-tanımlama sorunu üzerine. V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I 20-26 Eylül 2004. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1267-1284
17. Gülsevin, G. (2009). Zamirlerin edatlarla birleşmesinde bazı özel durumlar ve isim tamlaması sorunu üzerine. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Kongresi 27-28 Ağustos 2007, İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi, 231-238
18. Hatipoğlu, V. (1972). Dilbilgisi terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
19. Kahraman, T. (2011). Çağdaş Türkiye Türkçesinde ad çekimi eklerinin kullanım özellikleri ve işlevleri. Türk Gramerinin Sorunları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 390-409
20. Karahan, L. (1999). Yükleme (accusative) ve ilgi (genetive) hâli ekleri üzerine bazı düşünceler. 3. Uluslar Arası Türk Dil Kurultayı 1996. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 605-611.
21. Korkmaz, Z. (2007). Gramer terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
22. Kunduracı, A. (2015). Türkçede aitlik ulamı ve biçimsel ifadesi. Dilbilim Araştırmalar Dergisi, 43-62
23. Lübimov, K. (1959). Türkçede kaç isim hali vardır?. Türk Dili, 96, 688-690
24. Mert, O. (2003). Türkçe’de hâl kategorisi ve öğretimi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 21, 25-31
25. Pekacar Ç. ve Erdem Uçar, F. M. (2015). Çağatay Türkçesinde +nı ilgi hâli eki. İnternational Journal of Languages’ Education and Teaching, UDES, 443-456
26. Önler, Z. (2012). Türkiye Türkçesinde ad durum kategorisi. Prof. Dr. Mine Mengi Adına Türkoloji Sempozyumu (20-22 Ekim 2011) Bildirileri, 706-710
27. Özdemir, H. (2015). Eski Türkçede ilgi ve belirtme durum ekleri üzerine, Dil Araştırmaları,16, 121-132
28. Sebzecioğlu, T. (2016). Dilbilim kavramlarıyla Türkçe dilbilgisi, İstanbul: Kesit Yayınları
29. Sertkaya, O. F. (1996). Zamirlerde katmerli çekim üzerine. Uluslararası Türk Dili Kongresi 1992, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 17-37
30. Sev, G. (2004). Çıkma durumu ekinin nesne görevinde kullanımı. V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri II 20-26 Eylül 2004. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2655-2666
31. Sev, G. (2007). Tarihi Türk lehçelerinde hâl ekleri. Ankara: Akçağ Yayınları
32. Uzun, N. E. (2000). Ana çizgileriyle evrensel dilbilgisi ve Türkçe, İstanbul: Multilingual
33. Uzun, N. E. (2004). Dünya dillerinden örnekleriyle dilbilgisinin temel kavramları Türkçe üzerine tartışmalar. İstanbul: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi:39
34. Uzun, N. E. ve Aydın, Ö. (2006). Sözdizim. dilbilim temel kavramlar sorunlar tartışmalar. Ankara: Dil Derneği, 63-76
35. Üstünova, K. (2007). Yalın durum karmaşası. Turkish Studies /Türkoloji Araştırmaları, 736-748
36. Üstünova, K. (2015). Eylem-nesne ilişkileri üzerine sadece {-I}, {-Ø} ekleriyle çekimlenmiş ad / zamir alan eylemler mi geçişli sayılmalıdır?, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 1143-1152
37. Tekin, T. (2013). Türkçe ilgi hâli ekinin kökeni üzerine (Çev. Gökçen Bilgin). Dil Araştırmaları.13, 157-162
38. Vardar, B. Güz, N., Huber, E., Senemoğlu, O. ve Öztokat, E. (1998) Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: ABC Kitabevi