METAFORLAR VE ORHAN VELİ ŞİİRİ

Abstract

Batıda, temelleri felsefede atılan metafor kavramı; edebiyattan plastik sanatlara, siyaset biliminden sosyolojiye, işletmecilikten reklamcılığa kadar bir çok alanı etkilemiştir. Metaforun oluşturduğu kavramsal haritalar, hem toplumsal-kültürel izleri taşıyıp hem de yeni yaratımlara kapı aralamıştır. Metafor, kavramsal alanların eşitlenmesi sonucu ortaya çıkan geniş bir haritalamadır. Türkçenin hem standart dilinin hem sanat dilinin şekillenmesinde pay sahibi olan metaforlar, zihni haritalarda insani, toplumsal, coğrafi tüm etkilere dair izler taşır. Bu yapılanmanın farkında olan sanatçı; yeni, orijinal üretimleri ile dile kavramsal bir genişleme getirirken, okur zihnine de farklı yollardan ulaşım imkânına kavuşur.

Orhan Veli Kanık, kendi çağı için modern bir söylem geliştirirken eski şiire dair ne varsa karşı durmayı tercih etmiş bir şairdir. Yeni şiir dilinin ve anlayışının inşasını, eski şiiri yıkarak yapabileceğine inanmıştır. İnsan zihninin işleyiş prensiplerinden biri olan metaforun Orhan Veli şiirinde tespit edilmesi, metaforun retorik karşısındaki yerinin tespiti için önemlidir. 

Keywords

• Şiir,Orhan Veli Kanık,Söz Sanatları,Kavramsal Metaforlar

References

1. Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri ve deyimler sözlüğü 1. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
2. Anday, M. C. (2007). Sözcükler. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
3. Anday, M. C. (2016). Kalabalığın şiiri: Orhan Veli ve Garip üzerine yazılar. İstanbul: Everest Yay.
4. Bezirci, A. (1983). Orhan Veli: hayatı, şairliği ve seçme şiirleri. İstanbul: BİLPA.
5. Gide, A. P. G. (1931). Dar Kapı. (çev. Burhan Ümit). İstanbul: Matbaacılık ve Neşriyat Türk Anonim Şirketi.
6. Kanık, O. V. (2003). Bütün şiirleri (3. Basım). İstanbul: Yapı Kredi Yay.
7. Kanık, O. V. (2003). Şairin işi. İstanbul: YKY.
8. Kanık, O. V. (2014). Garip: Şiir hakkında düşünceler ve Melih Cevdet, Oktay Rifat, Orhan Veli’den seçilmiş şiirler. İstanbul: YKY.

9. Lakoff, G. and Johnson, M. (2005). Metaforlar hayat, anlam ve dil. (çev. Gökhan Yavuz Demir) İstanbul: Paradigma Yay.
10. Tanpınar, A. H. (2005). Edebiyat üzerine makaleler (7. Basım). İstanbul: Dergâh Yayınları.