BURGAZİ FÜTÜVVETNAMESİ’NİN TRAVNİK NÜSHASI ÜZERİNE NOTLAR

Abstract

Mevcut bilgilerimize göre Burgâzî nisbetiyle anılan “Yahya bin Halil Çoban”ın “Fütüvvetnâme”si hâlâ ilk Türkçe fütüvvetname olma özelliğini korumaktadır. Eserin nüshaları hakkındaki bilgileri bir araya getiren son çalışmalara bakıldığında dünyanın farklı ülkelerinde bulunan yaklaşık on dokuz nüshanın varlığından söz edilmiştir.

Bu çalışmada, 13. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen, bilindiği kadarıyla elimizdeki en eski nüshası 1507 istinsah tarihli olan Burgâzî Fütüvvetnamesi’nin, Bosna Hersek’te katolag kaydı tutulmuş bulunan fakat daha önce Türkiye’deki literatüre bilgisi henüz yansımamış 1574 istinsah tarihli başka bir nüshası konu edilmektedir. Bosna Hersek Cumhuriyeti Travnik Arşivinde R 34 katalog numarasıyla kayıtlı bulunan bu nüsha, bilinmeyen bir müstensih tarafından istinsah edilmiştir.

Bu çalışmada öncelikle söz konusu nüsha tanıtılmıştır. Daha sonra bu nüshanın bilinen en eski nüshayla karşılaştırması yapılmıştır. Bu karşılaştırma esnasında yer yer Burgazi Fütüvvetnamesi’nin diğer nüshaları üzerine yapılan metin çalışmalarına da müracaat edilmiştir. Böylelikle karşılaştırılan nüshalardan hereketle metin akışı ve metinde geçen kelimelerin okunuşuyla ilgili tespitlerde bulunulmuştur.

Keywords

• Ahilik,fütüvvetname,Burgazi Fütüvvetnamesi,Travnik nüshası

References

1. Canan, İ. (1998). Hz. İbrahim’den mesajlar. Ankara: Şule Yayınları.
2. Çağatay, N. (1989). Bir Türk kurumu olan ahilik. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
3. Gölpınarlı, A. (1952’den Ayrı Basım). İslam ve Türk illerinde fütüvvet teşkilatı ve kaynakları. İktisat Fakültesi Mecmuası, 13(1–4).
4. Gölpınarlı, A. (1953). Burgâzî ve fütüvvet-nâmesi. İktisat Fakültesi Mecmuası, 15(1–4), 73–153.
5. Jahić, M. (2015). Katalog Arapskih, Turskih i Perziskih Rukopisa. Kantonalni arhiv Travnik – Al-Furqān Fondacija za islamsko naslijeđe London, London – Travnik.
6. Kayaoğlu, İ. (1982). Halife en-Nasır’ın fütüvvete girişi ve bir fütüvvet buyrultusu. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25(1), 221-227.
7. Köprülüzade, M. F. (1918). Türk edebiyatında ilk mutasavvıflar. İstanbul: Matbaa-i Amire.
8. Köprülüzade, M. F. (1991). Osmanlı Devletinin kuruluşu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

9. Pala, A. (2007). Türk kültür tarihinin bir kaynağı olarak Burgazi Fütüvvetnamesi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, 44, 183-237.
10. Pala, İ. (1989). Ansiklopedik divan şiiri sözlüğü, Cilt: I-II. Ankara: Akçağ Yayınları.
11. Taeschner, F. (1928). Das Futuvvetname des Jahja b. Halil. Orientalistische Literaturzeitung. Nu: 12.
12. Türk Dil Kurumu (1995). Tarama sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
13. Yılmaz, K. (2006). Burgazi Fütüvvetname (Dil İncelemesi-Metin-Sözlük). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.