DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ

Ercan Petek

DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ

Abstract

Dîvân-ı Hikmet’in Kökşetav nüshası Doğu Türkçesiyle; Doğu Türkçesinin de iki tarihî döneminden biri olan Çağatay Türkçesiyle yazılmıştır. Kökşetav nüshasında toplam 58 hikmet vardır ve hikmetlerin toplam satır sayısı 1940’tır. Nüsha 88 varaktır ve her sayfada ortalama 11 satır bulunmaktadır. Çağdaş Türk lehçelerinden Kazak ve Özbek Türkçelerinin bazı fonetik ve morfolojik özellikleri itibarıyla Kökşetav nüshasını etkilemiş olması nüshanın Çağatay Türkçesinin klasik sonrası devrinde kaleme alınmış olabileceği ihtimalini güçlendirmektedir. Kökşetav nüshasında Kıpçak grubu Türk lehçelerinden Kazak Türkçesinin ve Karluk grubu Türk lehçelerinden Özbek Türkçesinin fonetik ve morfolojik özelliklerinin sirayet etmesi yanında bazı Oğuzca özellikler de görülür. Makalede Kökşetav nüshasındaki lehçe özellikleri tespit edilmiş; kim tarafından nerede ve hangi dönemde kaleme alınmış olabileceği yönünde görüşler bildirilmiştir.

Keywords

References

Akobirov, S. vd. (1981). Uzbek tiliniñ izohli lugati. C. I-II, Moskva: İzdatel’stvo Russkiy Yazık.
Argunşah, M. (2019). Harezm Türkçesiyle yapılan Kur'an çevirisinin beş nüshası. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8(2), 654-698.
Eckmann, J. (2009). Çağatayca el kitabı (Çev. Prof. Dr. Günay Karaağaç). 4. Basım, İstanbul.
Eraslan, K. (1994). Dîvân-ı Hikmet. İslâm ansiklopedisi. C. 9, Türkiye Diyanet Vakfı, s. 429-430.
Ercilasun, A. B. (2019). Arap harfli Türkçe tarihi metinler nasıl okunmalı?. Uluslararası Türkçe Tarihi Metin Araştırmaları Sempozyumu. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü, 13-14 Haziran 2019, Almatı/KAZAKİSTAN.
Gaydarci, G. A. vd. (1991). Gagauz Türkçesinin sözlüğü. (çev. İsmail Kaynak, A. Mecit Doğru), Ankara: Kültür Bakanlığı.
Januzaqov, T. vd. (2008). Qazaq tiliniñ tüsindirme sözdigi. Almatı: Dayk-Press.
Köprülü, M. F. (1978). Ahmed Yesevî. İslam ansiklopedisi. İstanbul: MEB Yayını.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ercan Petek This is me
Türkiye

Publication Date

September 15, 2020

Submission Date

December 15, 2019

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Volume: 9 Number: 3

IZ

https://izlik.org/JA45KK28KB

Cite

RIS / Bibtex

APA

Petek, E. (2020). DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(3), 962-974. https://izlik.org/JA45KK28KB

AMA

1.Petek E. DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ. TEKE. 2020;9(3):962-974. https://izlik.org/JA45KK28KB

Chicago

Petek, Ercan. 2020. “DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 9 (3): 962-74. https://izlik.org/JA45KK28KB.

EndNote

Petek E (September 1, 2020) DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 9 3 962–974.

IEEE

[1]E. Petek, “DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ”, TEKE, vol. 9, no. 3, pp. 962–974, Sept. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA45KK28KB

ISNAD

Petek, Ercan. “DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 9/3 (September 1, 2020): 962-974. https://izlik.org/JA45KK28KB.

JAMA

1.Petek E. DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ. TEKE. 2020;9:962–974.

MLA

Petek, Ercan. “DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2020, pp. 962-74, https://izlik.org/JA45KK28KB.

Vancouver

1.Ercan Petek. DÎVÂN-I HİKMET’İN KÖKŞETAV NÜSHASINDA LEHÇELERİN FONETİK VE MORFOLOJİK İZLERİ. TEKE [Internet]. 2020 Sep. 1;9(3):962-74. Available from: https://izlik.org/JA45KK28KB