NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Kadriye Yılmaz

NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

İslâm tarihinin efsaneleşen kişiliklerinden Ebü’l-Mugīs el-Hüseyn b. Mansûr el-Beyzâvî (H.224-309/M.858-922) daha yaygın adı ile Hallâc-ı Mansûr’un ilginç hayatı, başlangıçta çeşitli söylencelerde sonrasında Ferîdüddin Attâr (ö.618/1221)’a ait Tezkiretü’l-evliyâ (617/1220) ve Attar’a ait olduğu tartışmalı olan Cevherü’z-zât gibi yazılı kaynaklarda geçer. Konu, Türk edebiyatında da ilgi uyandırmış, divan şiirinde mazmun boyutunda, ayrıca çeşitli mesnevilerde hikâye edilmiştir. Bunlardan ilki, on beşinci yüzyıl sonu ile on altıncı yüzyıl başında yaşamış bir Osmanlı şairi olan Niyâzî’ye ait, 1536 tarihli bir mesnevidir. Eserin yurt dışında ve yurt içinde otuz dört nüshası tespit edilmiştir. Bu araştırma, Arnavutluk Devlet Arşivleri Türkçe Yazmaları Bölümü numara 41’de kayıtlı geç dönem bir nüsha olan (istinsah tarihi 1308/1890) Vak‘a-i Mansûr-ı Hallâcî adlı nüshasının tanıtımı, diğer yazmalarla bağının kurulması ve metin tipi ve tekniği bakımından analizini içermektedir. Makalenin sonunda R. Jakobson’un Bildirişim Modeli, metne uygulanmıştır.

Keywords

References

Abdülkerîm Zeydân (1979). Fıkıh usûlü. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
Ahmet Eflâkî (1964). Âriflerin menkıbeleri. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Ateş, S. (1993). Cüneyd-i Bağdâdî. TDV İslâm Ansiklopedisi, 8, 119-121.
Cebecioğlu, E. (1988). Hallac-ı Mansur. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XXX, 329-350.
Ferîdüddîn Attâr (1984). Tezkiretü’l-Evliya. Bursa: İlim ve Kültür Yayınları.
Gürer, D. (2010). Şiblî, Ebû Bekir. TDV İslâm Ansiklopedisi, 39, 125-126.
Hallac-ı Mansur (2012). Tavasin ‘Enel Hak’. İstanbul: Mezopotamya Kitaplığı.
Mehmed Tâhir (Bursalı). Osmanlı Müellifleri, II, İstanbul 1335.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Kadriye Yılmaz
Türkiye

Publication Date

March 15, 2021

Submission Date

September 14, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Volume: 10 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA36WN24MH

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, K. (2021). NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(1), 103-123. https://izlik.org/JA36WN24MH

AMA

1.Yılmaz K. NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TEKE. 2021;10(1):103-123. https://izlik.org/JA36WN24MH

Chicago

Yılmaz, Kadriye. 2021. “NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 (1): 103-23. https://izlik.org/JA36WN24MH.

EndNote

Yılmaz K (March 1, 2021) NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 1 103–123.

IEEE

[1]K. Yılmaz, “NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”, TEKE, vol. 10, no. 1, pp. 103–123, Mar. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA36WN24MH

ISNAD

Yılmaz, Kadriye. “NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10/1 (March 1, 2021): 103-123. https://izlik.org/JA36WN24MH.

JAMA

1.Yılmaz K. NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TEKE. 2021;10:103–123.

MLA

Yılmaz, Kadriye. “NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 10, no. 1, Mar. 2021, pp. 103-2, https://izlik.org/JA36WN24MH.

Vancouver

1.Kadriye Yılmaz. NİYÂZÎ’NİN VAK‘A-I MANSÛR-I HALLÂCÎ ADLI MESNEVİSİ VE MESNEVİNİN ROMAN JAKOBSON’UN BİLDİRİŞİM MODELİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TEKE [Internet]. 2021 Mar. 1;10(1):103-2. Available from: https://izlik.org/JA36WN24MH