Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm

Mahmut Avcı; Ebrar Yıldız

doi:10.55256/temasa.1113203

Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm

Abstract

Bu çalışmada filozof ve yazar olan Ayn Rand’ın kurucusu olduğu objektivizm felsefesi bağlamında rasyonel egoizm anlayışı, Rand’ın yaşadığı dönem ve çevrenin onun üzerindeki etkileri ve etkilendiği filozofların düşünce oluşumuna etkileri çerçevesinde ele alınmıştır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi açısından düşüncelerine etki eden temel kavramlara da değinmeyi uygun bulduk. Özellikle laissez faire, laissez passer kapitalizminin savunucusu olan Rand, radikal görüşleri nedeniyle bazı çevrelerce nefret söylemleri ile anılırken, bazı çevrelerce de saygınlık görmüş bir şahsiyettir. Rand’a göre kurucusu olduğu etik anlayışı kapitalizmin sahip olması gereken ahlaki kaideleri içerisinde barındırmaktadır. Rand’a göre etik, insanların doğru amaçlar geliştirmesi konusunda onlara rehberlik eden, eylemlerine yön veren değerler kodudur. Değerler ise alternatifleri ile vardır. İyinin değeri kötünün varlığı ile bilinir. Doğrunun değeri yanlış ile anlaşılır. Aynı şekilde hayatın değeri ölümün gerçekliğine bağlıdır. Alternatiflerin temelinde yer alan en önemli değer hayattır. Kişinin diğer değerleri elde edebilmesi kendi yaşamını sürdürülebilir kılmasına bağlıdır. İnsanın en ulu amacı mutlu bir yaşam sürmektir. İnsanların bütün eylemleri hayatta kalma içgüdüsü ile yön bulur. Bu nedenle rasyonel egoizm bize hayatta kalmanın akılcı ve nesnel yollarını sunar.

Keywords

References

Baykan, Fehmi. Nietzsche’nin Felsefesi. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2002.
Beşe, Ahmet-Can Nevzat. “Ayn Rand’in Felsefesinde Sanatin Neliği ve Psiko-Epistemik İşlevi,” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/2, (2006): 69-80.
Branden, Barbara. Who is Ayn Rand. New York: Paperback Library, 1962.
Can, Mücella. “Ayn Rand’ın Rasyonel Bencillik Ahlakı.” Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2018.
Denizer, Nurullah, Serdar Saygılı, Mahmut Avcı ve Nazım Bayrakdar. Disiplinlerarası Bir Yaklaşımla İnanç Eylem Tutarlılığı. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2018.
Erdem, Hüsameddin. Ahlak Felsefesi. Konya: Hü-Er Yayınları, 2018.
Ersoy, Ebru. “Ayn Rand’ın Siyaset Felsefesinde Etik Egoizmin Rolü.” Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, 2014.
Fettahoğlu-Hallier, Melis. “Felsefede Egoizm,” Gorgon Dergisi 11, (Temmuz 2020): 79-88.

İspir, Naci. “Ayn Rand’ın Siyaset Felsefesinde Bireysel Hakların Mutlaklığı Sorunu,” Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/2, (2007): 509-512.
Kant, Immanuel. Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2002.
MacIntyr, Alasdair. After Vırtue, A Study In Moral Theory. Indiana: University of Notre Dame Press, 1984.
Mayhew, Robert. Ayn Rand Answers. New York: Penguin, 2005.
Özpek, Burak Bilgehan. “Ayn Rand, Objectivism and Architecture.” Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, 2006.
Peikoff, Leonard. Objectivism: The Philosophy of Ayn Rand. New York: Penguin. 1991.
Podritske, Marlene and Peter Schwartz. Objectively Speaking: Ayn Rand Interviewed. Maryland: Lexington Books, 2009.
Pojman, Louis-Fieser James. Ethics: Discovering Right And Wrong. Stamford: Cengage Learning, 2008.
Rachels, James. Ethical Theory: An Anthology. New Jersey: Wiley-Blackwell, 2013.
Rand, Ayn. Atlas Vazgeçti. Çeviren: Belkıs Dişbudak, İstanbul: Plato Film Yayınları, 2008.
Rand, Ayn. “Ayn Rand, Demokrasi ve Kapitalizmin Geldiği Noktayı Tartışıyor.” (Video Kaydı, Görüşme 1959). https://www.youtube.com/watch?v=C6-V5BlmCys&t=4s
Rand, Ayn. “Yeni Entelektüeller Üzerine.” (Görüşmeci: James McConnel, Video Kaydı, Görüşme 1961). https://www.youtube.com/watch?v=vmn9YasicnA
Rand, Ayn. Bencilliğin Erdemi. Çeviren: Nejdet Kandemir, İstanbul: Plato Film Yayınları, 2013.
Rand, Ayn. For the New Intellectual. New York: Random House, 1961.
Rand, Ayn. Hayatın Kaynağı. Çeviren: Belkıs Dişbudak, İstanbul: Plato Film Yayınları, 2003.
Rand, Ayn. Kapitalizm: Bilinmeyen İdeal. Çeviren: Nejdet Kandemir, İstanbul: Plato Film Yayınları, 2004.
Rand, Ayn. Philosophy: Who Needs It. New York: Penguin Group, 1984.
Rand, Ayn. Romantic Manifesto. New York: The New Publishing Company, 1975.
Rand, Ayn. The Objectivist Ethics. United States of America: Literary Licensing, 2011.
Saygılı, Serdar, Mahmut Avcı, Nazım Bayrakdar ve Nurullah Denier. Disiplinlerarası Bir Yaklaşımla Felsefenin Değeri. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2018.
Smith, Tara. Ayn Rand’s Normative Ethics the Virtuous Egoist. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
Sober, Elliot. What is Psychological Egoism?. Cambridge: Cambridge Center for Behavioral Studies, 1989.
Şişman, Öznur Latife. “Rand’ın Bencilliğinde Tamamlayıcı Sistem Olarak Kapitalizm.” Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2021.
Yaman, Seval ve Belgin Tarhan. Liberteryenizmin Felsefi Temelleri. İstanbul: Liberus, 2021.
Yang, Cao. Egoism: Adam Smith’s Theory And Chinese Traditional İdeologies Compared. International Journal of Social Economics, 1996.
Yılmaz, İlkay. Ayn Rand Biyografi. Turuz Dil ve Etimolojik Kütüphanesi, 2010.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy

Journal Section

Research Article

Authors

Mahmut Avcı ^*
0000-0003-2993-7473
Türkiye

Ebrar Yıldız
0000-0002-2315-8754
Türkiye

Publication Date

June 14, 2022

Submission Date

May 6, 2022

Acceptance Date

May 23, 2022

Published in Issue

Year 2022 Number: 17

DOI

https://doi.org/10.55256/temasa.1113203

IZ

https://izlik.org/JA79ZE99DB

Cite

RIS / Bibtex

APA

Avcı, M., & Yıldız, E. (2022). Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, 17, 205-215. https://doi.org/10.55256/temasa.1113203

AMA

1.Avcı M, Yıldız E. Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm. Temasa Journal of Philosophy. 2022;(17):205-215. doi:10.55256/temasa.1113203

Chicago

Avcı, Mahmut, and Ebrar Yıldız. 2022. “Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, nos. 17: 205-15. https://doi.org/10.55256/temasa.1113203.

EndNote

Avcı M, Yıldız E (June 1, 2022) Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi 17 205–215.

IEEE

[1]M. Avcı and E. Yıldız, “Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm”, Temasa Journal of Philosophy, no. 17, pp. 205–215, June 2022, doi: 10.55256/temasa.1113203.

ISNAD

Avcı, Mahmut - Yıldız, Ebrar. “Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi. 17 (June 1, 2022): 205-215. https://doi.org/10.55256/temasa.1113203.

JAMA

1.Avcı M, Yıldız E. Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm. Temasa Journal of Philosophy. 2022;:205–215.

MLA

Avcı, Mahmut, and Ebrar Yıldız. “Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, no. 17, June 2022, pp. 205-1, doi:10.55256/temasa.1113203.

Vancouver

1.Mahmut Avcı, Ebrar Yıldız. Ayn Rand Düşüncesinde Objektivizm Bağlamında Rasyonel Egoizm. Temasa Journal of Philosophy. 2022 Jun. 1;(17):205-1. doi:10.55256/temasa.1113203

Cited By

An Examination of Business Ethics Attitudes Through Major Philosophical Categories

International Journal of Management and Administration

https://doi.org/10.29064/ijma.1522477