SOSYAL BİLİMLERDE POZİTİVİZM TARTIŞMASI: ADORNO VE POPPER

Abstract

Pozitivizm, 20. yüzyıl felsefi ve sosyal bilim tartışmaları açısından oldukça önemli ve belirleyici bir kavramdır. Söz konusu tartışmalardan biri de 1961' de Tubingen'deki Sosyal Bilimler Cemiyeti adına düzenlenen toplantıda Adorno ile Popper arasında gerçekleşmiştir. Bu tartışmada hem Adorno hem de Popper, pozitivizm düşüncesini eleştirmelerine rağmen Adorno, Popper'ı pozitivist olmakla suçlar. Bu çalışmada Adorno'nun Popper'ı pozitivist olarak değerlendirmesinin nedenleri araştırılacak ve bu yolla, bu iki düşünürün pozitivizm kavramına ve topluma ilişkin bilinç içerikleri arasındaki farklar ortaya konmaya çalışılacaktır.

Keywords

• Theodor Adorno, Karl Popper, pozitivizm, sosyal bilimler, toplum

POSITIVISM DISPUTE IN SOCIAL SCIENCE: ADORNO AND POPPER

Abstract

POPPER Positivism is most important and very determinative concept in 20. century philosophical and sociological disputes. One of these disputes occured in 1961, between Theodore W. Adorno and Karl R. Popper. In this dispute, Adorno accuses of Popper being a positivist, although both Adorno and Popper critisize positivism. In this essay we figure out why Adorno accuse of Popper being a positivist and by this way try to understand difference between Adorno and Popper's rationalite about concept of society and social science

Keywords

• Theodor Adorno, Karl Popper, positivism, social sciences, society

References

1. Adorno, T., “On The Logic Of The Social Sciences”, The Positivist Dispute In German Sociology” içinde, D. Frisby (haz.), Heinemann Pub, London,1977.
2. Adorno, T., Minima Moralia: Sakatlanmış Yaşamdan Yansımalar, Orhan Koçak - Ahmet Doğukan (çev.), Metis Yayınları, Ankara, 2007.
3. Adorno, T., “Sociology and Empricial Research”, The Positivist Dispute In German Sociology” içinde, D. Frisby (haz.), Heinemann Pub., London, 1977.
4. Baldız, B., “Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori: Sosyolojik Pozitivizmin Eleştirisi” Sosyoloji Dergisi, sayı:12–13, 2004, s.135 -158.
5. Grünberg, D. Grünberg T., “Toplum Bilimleri Yönteminde Pozitivizm –Adorno Popper Tartışması”, Cogito: Adorno: Kitle, Melankoli, Felsefe, sayı:39, 2003, s.124 – 139
6. Heller, A., "The Positivism Dispute as a Turning Point in German PostWar Theory" New German Critique, sayı:15, 1978, s. 49 – 56.
7. Ömerustaoğlu, A., Bilgi Kuramı: Karl R. Popper’in Eleştirel Akılcılığı Üzerine, Araştırma Yay., Ankara, 2004.
8. Popper, K.R., "The Logic Of The Social Sciences”, The Positivist Dispute In German Sociology içinde, D. Frisby (haz.), Heinemann Pub., London, 1977.

9. Popper, K.R., "Bilgi ve Bilgisizlik Hakkında", Daha İyi Bir Dünya Arayışı: Son Otuz Yılın Makaleleri ve Bildirileri içinde, İlknur Aka (haz.), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.
10. Popper, K.R., "Bilginin Kaynakları Hakkında", Daha İyi Bir Dünya Arayışı: Son Otuz Yılın Makaleleri ve Bildirileri içinde, İlknur Aka (haz.), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.
11. Popper, K.R., "Bilim ve Eleştiri", Daha İyi Bir Dünya Arayışı: Son Otuz Yılın Makaleleri ve Bildirileri içinde, İlknur Aka (haz.), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.
12. Popper, K.R., Bilimsel Araştırmanın Mantığı, İlknur Aka, İbrahim Turan (çev.), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2003
13. Van Reijen, W., Adorno: Bir Giriş, Mustafa Cemal (çev.), Belge Yayınları, İstanbul, 1999.