Bu çalışma Diyanet Aylık Dergi’de İslâm’ın iman esaslarının ele alınışını incelemektedir. Çalışma Ocak 1991’den Aralık 2019’a kadar yayımlanan 348 sayı üzerinden yürütülmüştür. “İslâm dininin inanç esasları ve din konusunda toplumu aydınlatmak” 633 sayılı Kanun’un Diyanet İşleri Başkanlığına yüklediği görevlerden biridir. Başkanlığın bu görevini yerine getirirken kullandığı araçlardan biri yayın hizmetleridir. Başkanlığın yayın hizmetleri basılı yayınlar, süreli yayınlar, takvim, radyo ve televizyon, dijital yayınlar ve sosyal medya platformu yayınları şeklinde farklı kalemlerden oluşmaktadır. Başkanlığın süreli yayın hizmeti Diyanet Aylık Dergi’nin yanı sıra Diyanet Aile Dergisi, Diyanet Bayram Gazetesi, Diyanet Cim Dergisi, Diyanet Çocuk Dergisi, Geçerken Dergisi, Diyanet İlmi Dergi, Diyanet Arapça İlmi Dergi, Diyanet Journal, Arapça Kalem Dergisi ve Arapça Çocuk Dergisi Nuceym Dergisi ile farklı alanlarda devam etmektedir. Aylık Dergi’de Başkanlığın ilgili Kanun’un kendisine yüklediği “İslâm dininin inanç esasları” hakkında yapmış olduğu bilgilendirmenin incelenmesi önemli görülmektedir. Bu çalışma Başkanlığın Aylık Dergi’de iman esasları hakkında yaptığı bilgilendirmeyi incelemeyi amaçlamaktadır. Başkanlığın ilgili Kanun’un kendisine verdiği görevler çerçevesinde “İslâm’ın inanç/iman esaslarına” dair konularda yoğun bir bilgilendirme yapacağı araştırmanın hipotezini oluşturmaktadır. Bu nitel araştırmanın amaç ve hipotezi bağlamında kelâm ilmindeki ana taksim doğrultusunda öncelikle ulûhiyyet bağlamında Allah’a ve kadere iman, sonrasında nübüvvet kapsamında peygamberlere ve kitaplara, devamında ise sem‘iyyât kapsamında meleklere ve ahirete iman hakkında yapılan bilgilendirmenin ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında taranan 6.779 makalenin 300’ünün (yaklaşık %4,4) inanç konularıyla ilgili olduğu tespit edilmiştir. Bu sayı Dergi’nin gündem konularında söz konusu olan rakamlarla (inanç konuları %3, ibadetler %7, ahlâk %4, dinî sosyokültürel hayat %76, birlik-beraberlik %10) doğru orantılıdır. İnanç konularıyla ilgili 300 yazının 238’i (%79,3) iman esasları, 25’i (%8.3) inkârcı akımlar, 37’si (%12.3) mehdi ve mesih gibi inanışlar ile bidat ve hurâfeler hakkındadır. İman esaslarıyla ilgili olanların, taranan yazılara oranı %3,5’e karşılık gelmektedir. Bu sonucun çalışmanın hipotezini desteklemediği görülmektedir. Diyanet Aylık Dergi’nin iman esaslarına dair konulara daha fazla yer vermesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
İslâm Mezhepleri Tarihi Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet Aylık Dergi İman Esasları Ulûhiyyet Nübüvvet Sem‘iyyât
Bu çalışma, 2022 yılında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Prof. Dr. Cenksu Üçer danışmanlığında tamamlanan “Diyanet Aylık Dergi’nin İnanç Konuları Açısından Değerlendirilmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden yararlanılarak hazırlanmıştır.
This study examines how the principles of faith in Islam are discussed in the Diyanet Monthly Magazine. It is based on 348 issues published between January 1991 and December 2019. “To enlighten society about the principles of faith and the religion of Islam” is one of the duties assigned to the Presidency of Religious Affairs by Law No. 633. One of the tools the Presidency uses to fulfil this duty is its broadcasting services. The publishing services of the Presidency consist of different tools, including printed materials, periodicals, calendars, radio and television broadcasts, digital content, and publications on social media platforms. In addition to Diyanet Monthly Magazine (Diyanet Aylık Dergisi), the Presidency’s periodical publishing services continue in various areas with titles such as Diyanet Family Magazine (Diyanet Aile Dergisi), Diyanet Festival Newspaper (Diyanet Bayram Gazetesi), Diyanet Jim Magazine (Diyanet Cim Dergisi), Diyanet Children’s Magazine (Diyanet Çocuk Dergisi), Passing Magazine (Geçerken Dergisi), Diyanet Scholarly Magazine (Diyanet İlmi Dergisi), Diyanet Arabic Scholarly Magazine (Diyanet Arapça İlmi Dergisi), Diyanet Journal (Diyanet Dergisi), Arabic Pen Magazine (Arapça Kalem Dergisi), and Arabic Children’s Magazine Nujaim (Arapça Çocuk Dergisi Nuceym). It is important to examine the information provided by the Presidency in the Monthly Magazine about the “principles of faith of the Islamic religion” as outlined in the relevant law. This study aims to examine the information provided by the Presidency in the Monthly Magazine regarding the principles of faith. The hypothesis of the research is that the Presidency provides extensive information on issues related to the “faith/principles of belief in Islam” with respect to the duties assigned to it by the relevant law. This qualitative study examines, based on the purpose and hypothesis in question, how issues related to belief in God and destiny are discussed with respect to Uluhiyyah (divinity), in line with the main division in the science of kalâm/theology. It then explores the framework regarding belief in prophets and scriptures within the scope of prophethood. Finally, the study aims to reveal information about belief in angels and the afterlife based on Samʿiyyat/ transmitted knowledge. It was found that 300 out of 6,779 articles reviewed for the study (approximately 4.4%) are related to faith issues. This number is directly proportional to the figures in the magazine’s agenda topics: belief issues (3%), worship (7%), morality (4%), religious sociocultural life (76%), and unity and solidarity (10%). Of the 300 articles on faith, 238 (79.3%) are about the principles of faith, 25 (8.3%) are about atheistic movements, 37 (12.3%) are about beliefs such as the Mahdi, Messiah, bid’ah, and superstitions. The proportion of articles related to the principles of faith corresponds to 3.5% of the reviewed articles. It seems that this finding does not support the hypothesis of the study. It was concluded that Diyanet Monthly Magazine should devote more space to topics related to the principles of faith.
History of Islamic Sects Presidency of Religious Affairs Diyanet Monthly Magazine Principles of Faith Divinity Prophethood Samʿiyyat
This study was prepared by making use of the master's thesis titled “An Evaluation of the Diyanet Monthly Magazine in Terms of Faith-Related Issues”, completed in 2022 at Ankara Yıldırım Beyazıt University, Institute of Social Sciences, under the supervision of Prof. Dr. Cenksu Üçer.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Islamic Sects |
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Publication Date | March 28, 2025 |
Submission Date | July 15, 2024 |
Acceptance Date | March 28, 2025 |
Published in Issue | Year 2025 Issue: 7 |
Tetkik is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License CC BY-NC 4.0)
SHERPA ROMEO | Open Citations I4OC | LOCKSS | CLOCKSS | DOAJ | Crossref Participation Report | DOI | OAI
Society: OKU OKUT ASSOCIATION | Publisher: OKU OKUT PRESS