Review Article

REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ

Volume: 7 Number: 3 September 15, 2026
TR EN

REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ

Abstract

Yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin gelişimi ve reklam süreçlerine entegrasyonu, reklamcılığın temelini oluşturan yaratıcılık kavramını derinden dönüştürmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, reklamcılık alanında yapay zekâ ve yaratıcılık ilişkisini inceleyen bilimsel literatürü betimleyici ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirerek bütüncül bir çerçeve sunmaktır. Araştırma kapsamında Scopus veri tabanından PRISMA yönergelerine göre seçilen 16 makale incelenmiştir. Bulgular, literatürde yaratıcılığın ağırlıklı olarak insan merkezli, hesaplamalı ve hibrit (insan-YZ iş birliği) yaklaşımlar ekseninde tartışıldığını göstermektedir. Çalışmalarda yapay zekânın daha çok süreçleri hızlandıran ve optimize eden operasyonel bir araç olarak konumlandırıldığı görülürken, insanın rolünün geleneksel yaratıcı otoriteden ziyade sınırları çizen, denetleyen ve kültürel bağlamı yorumlayan bir küratör veya eşik bekçisi pozisyonuna doğru evrildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte makaleler, yapay zekâ kullanımının içeriklerde standartlaşma, tekinsizlik hissi, telif hakları sorunları ve şeffaflık eksikliği gibi çeşitli etik ve kuramsal gerilimlere yol açtığına dikkat çekmektedir. Sonuç olarak araştırma, yapay zekânın reklam üretim kapasitesini artıran güçlü bir ‘operasyonel ortak’ olsa da başarılı ve etik bir reklam iletişimi için insanın stratejik rehberliğine duyulan ihtiyacın devam ettiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Ali Elfa, M. A. ve Dawood, M. E. T. (2023). Using artificial intelligence for enhancing human creativity. Journal of Art, Design and Music, 2(2), 105-120. https://doi.org/10.55554/2785-9649.1017.
  2. Arbaiza, F., Arias, J. ve Robledo-Dioses, K. (2024). AI-driven advertising activity: Perspectives from Peruvian advertisers. Communication & Society, 37(4), 273–292. https://doi.org/10.15581/003.37.4.273-292
  3. Babür Tosun, N., Uraltaş, N. T., Nas, A., Özkaya, B., Güdüm, S., Ertürk, B., Dönmez, M., Çerçi, M., Ülker, Y., Karşu Cesur, D., Varol, E. ve Kiçir, İ. (2018). Reklam yönetimi. Beta Yayıncılık.
  4. Badlani, B., Mane, S., Chandani, S., Karthik, K., Tarai, T., Pasupathy, V. ve Bayas, V. S. (2025). AI-powered creative advertising in education. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 6(5s), 12–22. https://doi.org/10.29121/shodhkosh.v6.i5s.2025.6877
  5. Banh, L. ve Strobel, G. (2023). Generative artificial intelligence. Electronic Markets, 33(63), 1-17. https://doi.org/10.1007/s12525-023-00680-1
  6. Boztepe Taşkıran, H. ve Önay Doğan, B. (2024). Halkla ilişkiler ve reklamcılık perspektifinden yapay zekâ çalışmaları: Ulusal alan yazının bibliyometrik analizi. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 7(2), 9-35. https://doi.org/10.61766/hire.1472693
  7. Çeber, B. (2024). Reklam ajanslarında yapay zekâ kullanımı: Sektör profesyonellerinin ChatGPT ve Midjourney deneyimlerine yönelik bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 11(2), 583–606. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1439479
  8. Cesur Karşu, D., Göker, D. ve Gelberi, C. B. (2024). Türkiye’deki iletişim araştırmalarına güncel bir bakış: Bir bibliyometrik inceleme ve içerik analizi. Akademik İncelemeler Dergisi, 19(1), 23–45. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.1321544.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Sociology

Journal Section

Review Article

Early Pub Date

September 15, 2026

Publication Date

September 15, 2026

Submission Date

July 29, 2026

Acceptance Date

September 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 3

APA
Karşu Cesur, D., & Dönmez, M. S. (2026). REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, 7(3), 894-926. https://doi.org/10.58702/teyd.2006010
AMA
1.Karşu Cesur D, Dönmez MS. REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7(3):894-926. doi:10.58702/teyd.2006010
Chicago
Karşu Cesur, Damla, and Mevlüt Sedat Dönmez. 2026. “REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi 7 (3): 894-926. https://doi.org/10.58702/teyd.2006010.
EndNote
Karşu Cesur D, Dönmez MS (September 1, 2026) REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 3 894–926.
IEEE
[1]D. Karşu Cesur and M. S. Dönmez, “REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”, Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 3, pp. 894–926, Sept. 2026, doi: 10.58702/teyd.2006010.
ISNAD
Karşu Cesur, Damla - Dönmez, Mevlüt Sedat. “REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/3 (September 1, 2026): 894-926. https://doi.org/10.58702/teyd.2006010.
JAMA
1.Karşu Cesur D, Dönmez MS. REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7:894–926.
MLA
Karşu Cesur, Damla, and Mevlüt Sedat Dönmez. “REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 3, Sept. 2026, pp. 894-26, doi:10.58702/teyd.2006010.
Vancouver
1.Damla Karşu Cesur, Mevlüt Sedat Dönmez. REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026 Sep. 1;7(3):894-926. doi:10.58702/teyd.2006010