KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI

Ramazan Durgut; Erkam Haşim Bulut

doi:10.55027/tfm.800411

TR EN

KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI

Abstract

Asıl dayanağının dürüstlük kuralı olduğu düşünülen sigortacının aydınlatma yükümlülüğü, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) somut olarak düzenlenerek normatif bir kural olma özelliğini kazanmıştır. Çok teknik bir sözleşme tipi olan sigorta sözleşmelerinde, sigortacının güçlü konumu sebebiyle, sigorta ettireni koruma güdüsüyle hareket eden kanun koyucu, aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin kuralları da belirlemiştir. Ayrıca bu yükümlülüğün şekil ve içeriğini belirleyecek yönetmelik çıkarmak hususunda da idareye açıkça yetki vermiştir. Bunun yanında söz konusu yükümlülüğe aykırı davranılması halinde oluşacak hukuki sonuç da TTK’da düzenlenmiş olup bu düzenleme, doktrinde, ulaşılmak istenen amaca yeterince uygun olmadığı gerekçesiyle eleştirilmiştir. Sigortacının aydınlatma yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ortaya çıkacak olan hukuki sonucun kanun ve yönetmelikte farklı düzenlenmesi, uygulamada karışıklığa yol açmakta ve farklı mahkemelerde birbirlerine uyumlu olmayan kararlar verilmektedir. İşbu çalışmada, sigortacının aydınlatma yükümlülüğüne aykırı davrandığı bir olay hakkında verilen mahkeme kararı incelenmiş ve mahkemenin verdiği karar hukuki açıdan değerlendirilmiştir.

Keywords

Aydınlatma yükümlülüğü, sigorta sözleşmesi, sigortacı, sigorta ettiren, dürüstlük kuralı

CASE REVIEW: INFORMATION DUTY OF INSURER AND THE CONSEQUENCES OF BREACH OF THIS DUTY

Abstract

The information duty of the insurer, which main basis is considered to be the principle of honesty, has been regulated concretely in the Turkish Commercial Code (TCC) numbered 6102 and has become a normative rule. In the insurance contract, which is a very technical contract type, due to the strong position of the insurer, the lawmaker, acting with the motive to protect the insurer, has determined the rules regarding the information duty and also explicitly authorized the administration to issue instructions to determine the form and content of this duty. In addition, the legal consequences that will arise in case of violation of the duty in question are regulated in the TCC, and this regulation has been criticized in the doctrine on the grounds that it is not adequately suitable for the purpose to be achieved. The different regulations in the act and the guidelines regarding the results of failure to
information duty of insurer cause confusion in the
implementation and the different courts render incompatible
verdicts. In this article, a court decision on
the case that the insurer failed to comply with information
duty has been examined and the court decision
has been evaluated from the legal perspective.

Keywords

Information duty, insurance contract, insurer, policyholder, principle of honesty

References

Aral Eldeleklioğlu, İrem (2012) “6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Sigortacılık Mevzuatı Uyarınca Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2012, C. 18 S. 1, Y. (s. 383-403).
Bahtiyar, Mehmet, (2020) “Sigorta Hukukunda Tüketiciyi Aydınlatma Açıklaması”, Sektörel Bazda Tüketici Hukuku Uygulamaları 2020, (Ed. Dönmez, T., Yavuz, M., Düzgünkaya, A., Tokbaş, H.), ss.25-47, İstanbul, Aristo Yayınevi.
Can, Mertol, (2009) Türk Özel Sigorta Hukuku (Ders Kitabı), Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 3. Bası, Ankara, İmaj Yayınevi.
Çeker, Mustafa (2013) 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Sigorta Hukuku, Yenilenmiş 6. Bası, Adana, Karahan Kitabevi.
Doğrusöz Koşut, Hanife (2013) “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Hayat Sigortalarında Sigorta Ettirenin Sözleşmenin Yapılması Anındaki Beyan Yükümlülüğünü İhlal Etmesinin Müeyyidesi”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, C.29, Sa. 4, 163-184.
Erbaş Açıkel, Aslıhan (2019) “Sigorta Ettirenin Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali Halinde Sigortacının Sahip Olduğu Haklarla İlgili Bazı Sorunlar”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, C.XXXV, Sa.2, Ss.131-168.
Eren, Fikret (2019) Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 24. Baskı, Ankara, Yetkin Yayınları.
Günay, Barış (2019) Sigorta Hukuku, 1. Bası, Ankara, Seçkin Hukuk Yayınları.
Kayıhan, Şaban / Bağcı Ömer (2016) Türk Özel Sigorta Hukuku Dersleri 1. Bası, Kocaeli, Umuttepe Yayınları.
Kılıçoğlu, Ahmet (2011) Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 14. Bası, Ankara, Turhan Kitabevi.

Memiş, Tekin (2005) “Türk Ticaret Kanunu Tasarısının Sigorta Hukukuna Dair 6. Kitabının Genel Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, Sigorta Hukuku Dergisi, Özel Sayı 1: Türk Ticaret Kanunu Taslağı.
Oğuzman M. Kemal & Öz, Turgut (2017) Borçlar Hukuku Genel Hükümler C.1, Gözden Geçirilmiş 15. Bası, İstanbul, Vedat Kitapçılık.
Özdamar, Mehmet (2009) Sigortacının Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğü, Yetkin Yayıncılık, Ankara, (Sözleşme Öncesi).
Özdamar, Mehmet (2010) Sigortacının Sözleşmenin Kurulmasından Sonraki Aydınlatma Yükümlülüğü, Prof Dr. F. Öztan’a Armağan, C.II, Ankara, (Sözleşme Sonrası).
Özdamar, Mehmet (2013) “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Bağlamında Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğünü İhlâl Eden Sigortacıya Uygulanacak Yaptırım Sorunu”, İÜHFM C. LXXI, S. 2, S. 347-360, (Yaptırım).
Serozan, Rona (2014) İfa, İfa Engelleri, Haksız Zenginleşme –Ek: Uygulama Çalışmaları-, Gözden Geçirilip Genişletilmiş 6. Bası, İstanbul, Filiz Kitapevi.
Şeker Öğüz, Zehra & Sevinç Kuyucu, Aslıhan (2011) Yeni Türk Ticaret Kanununda Sigorta Hukuku: Karşılaştırmalı, Açıklamalı, İstanbul, Filiz Kitabevi.
Şenocak, Kemal (2007) Avrupa Birliği Sigorta Aracıları Direktifi (2002/92/CE), Prof. Dr. Ergon A. Çetingil ve Prof. Dr. Rayegân Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı, (s. 1055-1070), İstanbul, Çizgi Yayınevi.
Ünan, Samim (2005) “Türk Ticaret Kanunu Taslağı’nın Sigorta Hukuku Başlıklı Altıncı Kitabı Hakkında Düşünceler”, Sigorta Hukuku Dergisi, Özel Sayı 10: Türk Ticaret Kanunu Taslağı, (Düşünceler).
Ünan Samim, (2013) “Insurer’s Precontractual Duties to Inform and Warn/Advise”, Insurer’s Precontractual Information Duty, Sigorta Hukuku Türk Derneği (Turkish Chapter of AIDA), (s. 9-28) İstanbul (Information Duty).
Ünan, Samim (2016) Türk Ticaret Kanunu Şerhi Altıncı Kitap Sigorta Hukuku C.I Genel Hükümler, 1. Baskı, İstanbul, Oniki Levha Yayıncılık, (Sigorta).
Yazıcıoğlu, Emine (2018) “Sigortacının Bilgilendirme (Aydınlatma) Yükümlülüğü, s.391-422; Sigorta Hukuku Sempozyumları, (Ünan / Yazıcıoğlu ed.) İstanbul.
Yazıcıoğlu, Emine (2010) Sigorta Aracıları Hukuku 1, İstanbul, Oniki Levha Yayıncılık.
Yetiş Şamlı, Kübra (2016) “Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğünü Düzenleyen TTK m. 1423 Hükmüne İlişkin Bazı Değerlendirmeler”, Cevdet Yavuz’a Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 22(3): 3004- 2977.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Decision Review

Authors

Ramazan Durgut
0000-0002-9037-2005
Türkiye

Erkam Haşim Bulut
Türkiye

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

September 26, 2020

Acceptance Date

December 29, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 6 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.55027/tfm.800411

IZ

https://izlik.org/JA76PF42ZF

APA

Durgut, R., & Bulut, E. H. (2020). KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 6(2), 337-358. https://doi.org/10.55027/tfm.800411

AMA

1.Durgut R, Bulut EH. KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2020;6(2):337-358. doi:10.55027/tfm.800411

Chicago

Durgut, Ramazan, and Erkam Haşim Bulut. 2020. “KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 6 (2): 337-58. https://doi.org/10.55027/tfm.800411.

EndNote

Durgut R, Bulut EH (December 1, 2020) KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 6 2 337–358.

IEEE

[1]R. Durgut and E. H. Bulut, “KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 337–358, Dec. 2020, doi: 10.55027/tfm.800411.

ISNAD

Durgut, Ramazan - Bulut, Erkam Haşim. “KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 6/2 (December 1, 2020): 337-358. https://doi.org/10.55027/tfm.800411.

JAMA

1.Durgut R, Bulut EH. KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2020;6:337–358.

MLA

Durgut, Ramazan, and Erkam Haşim Bulut. “KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI”. Ticaret Ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2020, pp. 337-58, doi:10.55027/tfm.800411.

Vancouver

1.Ramazan Durgut, Erkam Haşim Bulut. KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi. 2020 Dec. 1;6(2):337-58. doi:10.55027/tfm.800411

KARAR İNCELEMESİ: SİGORTACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN SONUÇLARI

Abstract

Keywords

CASE REVIEW: INFORMATION DUTY OF INSURER AND THE CONSEQUENCES OF BREACH OF THIS DUTY

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite