EN
TR
Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması
Abstract
Sağlıklı olma ve hastalıklardan korunmada temel yaşam gereksinimlerinden biri olan uykuyu olumsuz etkileyen çok sayıda faktör vardır. Yoğun bakım ünitesinde tedavi ve bakım uygulanan hastalarda hem uygulanan girişimler hem de yoğun bakım ortamı, uykunun yetersiz olmasına neden olmaktadır. Yoğun bakım ortamının gürültü ve ışık seviyesinin yüksek olması, bakım ve tedavi için hastanın gece uykusunun bölünmesi gibi uyaranlar, sirkadiyen ritm bozukluğuna ve uyku kalitesinin düşmesine yol açmaktadır. Hastaların normalden daha az uyuması nörotoksik atık ürünlerin uzaklaştırılmasında azalmaya, inflamatuar sitokinlerde artışa, bağışıklık sisteminin bozulmasına ve deliryuma neden olarak yoğun bakım ünitesinde kalış süresinde artışla sonuçlanabilmektedir. Bu sorunların azaltılması amacıyla uyku kalitesinin yükseltilmesi, yoğun bakım hemşiresinin en önemli hemşirelik girişimlerinden biridir. Yetersiz uyku sonucunda uyku kalitesinin olumsuz etkilenmemesi için hemşire, bağımsız, uygun ve etkili hemşirelik girişimlerini bakımında kullanmalıdır. Uykuya yönelik invaziv olmayan ve maliyet etkin hemşirelik girişimlerinden bir tanesi de göz bandı ve kulak tıkacı kullanımıdır. Bu derlemede, yoğun bakım ünitesinde uyku kalitesinin arttırılmasında göz bandı ve kulak tıkacı kullanımının etkisini güncel literatür doğrultusunda irdelemek ve hemşirelik bakımına rehberlik etmek amaçlanmıştır. Konu ile ilgili literatürde toplam 37 makaleye ulaşılmıştır. Derlemeye toplamda, dördü tez çalışması olmak üzere 16 araştırma dahil edilmiştir. Araştırmalar ayrıntılı bir şekilde derlemede incelenmiştir.
Keywords
References
- 1. Şahin L, Aşçıoğlu M. Uyku ve uykunun düzenlenmesi [Internet]. Sağ Bilim Derg 2013; 22(1): 93-98. [Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2021] Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/eujhs/issue/44556/552742.
- 2. Demiray A, Khorshid, L. The effects of eye masks and earplugs on the sleep quality and anxiety of hospitalized patients-a randomised controlled trial. Clin Pract 2018; 15(1): 443-441. doi: 10.4172/clinical-practice.1000392.
- 3. Baghaie Lakeh M, Baghaie Lakeh, M, Khaleghdoost Mohammad T, Kazem Nezhad Leyli E. The effect of use of earplugs on sleep quality in coronary care units patients. J of Holist Nurs Midwifery 2018; 28(2): 93-100. doi: 10.29252/hnmj.28.2.93.
- 4. Tabas EE, Khodadadi F, Sarani H, Saeedinezhad F, Jahantigh M. Effect of eye masks, earplugs, and quiet time protocol on sleep quality of patients admitted to the cardiac care unit: A clinical trial study. Med Surg Nurs J 2019; 8(3): 1-6. doi: 10.5812/msnj.98762.
- 5. Çiçek Öztürk Y. (2019). Medikal onkoloji servisinde yatan meme kanserli hastalarda kulak tıkacı ve göz maskesi kullanımının uyku kalitesine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Adana: Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019 [Erişim Tarihi: 27 Mart 2021]. Erişim Adresi:https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=s1hZq7-vBqF tSzPLK r79Tw &no=ODUcDUNEN_bGAYRXmIEqfg.
- 6. Koçak AT, Arslan S. The effect of using eye masks and earplugs on intensive care patients quality of sleep and vital signs. J Neurosci Nurs 2021; 53(1): 29-33. doi: 10.1097/JNN.0000000000000562.
- 7. Young JS, Bourgeois JA, Hilty DM, Hardin KA. Sleep in hospitalized medical patients, part 1: factors affecting sleep. J Hosp Med 2008; 3(6): 473-482. doi: https://doi.org/10.1002/jhm.372.
- 8. Özkaya BÖ, Yüce Z, Gönenç M, Gül A, Alış H. Ameliyat sonrası erken dönemde hastanede yatan hastaların uyku düzenini etkileyen etmenler. Med J Bakırkoy 2013; 9(3): 121-125. doi: 10.5350/BTDMJB201309305.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing
Journal Section
Review
Publication Date
June 9, 2022
Submission Date
September 27, 2021
Acceptance Date
January 19, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 3 Number: 1
APA
Çam Yanık, T., & Altun Uğraş, G. (2022). Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, 3(1), 59-70. https://izlik.org/JA24XA22NK
AMA
1.Çam Yanık T, Altun Uğraş G. Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması. JTNA. 2022;3(1):59-70. https://izlik.org/JA24XA22NK
Chicago
Çam Yanık, Tuğba, and Gülay Altun Uğraş. 2022. “Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı Ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması”. Türk Hemşireler Derneği Dergisi 3 (1): 59-70. https://izlik.org/JA24XA22NK.
EndNote
Çam Yanık T, Altun Uğraş G (June 1, 2022) Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması. Türk Hemşireler Derneği Dergisi 3 1 59–70.
IEEE
[1]T. Çam Yanık and G. Altun Uğraş, “Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması”, JTNA, vol. 3, no. 1, pp. 59–70, June 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA24XA22NK
ISNAD
Çam Yanık, Tuğba - Altun Uğraş, Gülay. “Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı Ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması”. Türk Hemşireler Derneği Dergisi 3/1 (June 1, 2022): 59-70. https://izlik.org/JA24XA22NK.
JAMA
1.Çam Yanık T, Altun Uğraş G. Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması. JTNA. 2022;3:59–70.
MLA
Çam Yanık, Tuğba, and Gülay Altun Uğraş. “Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı Ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması”. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, vol. 3, no. 1, June 2022, pp. 59-70, https://izlik.org/JA24XA22NK.
Vancouver
1.Tuğba Çam Yanık, Gülay Altun Uğraş. Yoğun Bakım Ünitesinde Kullanılan Göz Bandı ve Kulak Tıkacının Uyku Kalitesine Etkisi: Literatür Taraması. JTNA [Internet]. 2022 Jun. 1;3(1):59-70. Available from: https://izlik.org/JA24XA22NK