el-Hablü'l-Metîn fî Tatbîki'l-Kānûn-ı Esâsî maa'ş-Şer'i'l-Mübîn

Abstract

Berzencîzâde Ahmed Fâiz Efendi'nin Kānun-ı Esasi'yi şer-i şerife mutabık ve siyaseten de şeriata temas eden bir metin olarak görüp yorumladığı bu risalenin tam adı el-Hablü'l-metîn fi tatbiki'l-Kânûn-ı Esâsî maa'ş-şer'i'l-mübîn'dir. Eserin başlığı Türkçe'ye "Kanun-ı Esasi'nin Apaçık Şeriatla Uygulanmasında En Sağlam İp” diye tercüme edilebilir. Ahmet Fâiz Efendi'nin kaleme aldığı bu risale otuz sekiz sayfadan müteşekkil olup, Edirne vilayeti merkez naibi görevinde iken yada sonrasında kaleme alınmıştır. Risale iki kısma ayrılmakta olup ilk kısmı oluşturan Arapça bölümün ardından ikinci kısım ise bu bölümün Türkçe'ye tercümesidir. Eserin önsözünde Sultan V. Mehmed övülmekte ve meşrutiyet-i meşruayı tesis eden ve Kānûn-ı Esâsî'nin uygulayıcısı olarak takdim edilmektedir. Bu çalışma, ilgili risalenin transkripsiyonunu ve muhteva analizini sunmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Keywords

• Kanun-ı Esasî
• Meşrutiyet
• Berzencîzâde Ahmed Faiz
• İslam Hukuku
• Siyaset-i Adile

el-Hablü'l-Metîn fî Tatbîki'l-Kānûn-ı Esâsî maa'ş-Şer'i'l-Mübîn

Abstract

This study presents the text of the treatise titled al-Hablu'l-matin fi tatbiqi'l Qanun-i Asasi ma'a'sh-shar'i'l-mubin, written by Barzanjizade Ahmed Faiz Efendi. The author interprets the Constitution of the Ottoman Empire (Kānûn-ı Esâsî) as fully compatible with the Sharia and discusses its political aspects within the framework of Islamic jurisprudence. The treatise consists of two main parts: the first part is in Arabic, and the second part is its contemporary Turkish translation. In the preface, Sultan Mehmed V is praised as the protector of legitimate constitutionalism. This archiving study aims to bring this significant text, which bridges late Ottoman constitutionalism and Islamic political thought, to the attention of modern researchers. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Keywords

• Qanun-i Asasi
• Constitutionalism
• Barzanjizade Ahmed Faiz
• Islamic Law
• Just Politics

References

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Muhammed b. Idris eş-Şafi'î, Müsned, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut.
3. İbn Hibbân, es-Sahîh, Müessesetü'r-Risâle, Beyrut 1993.
4. Taberânî, el-Mu'cemu'l-kebîr, Mektebetü İbn Teymiyye, Kahire 1983.
5. Begavi, Şerhu's-sünne, el-Mektebü'l-İslâmî, Beyrut 1983.
6. Ahmet Akgündüz, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri, Fey Vakfı, İstanbul 1992.
7. Taberânî, Mu'cemu'l-evsat, Dâru'l-Haremeyn, Kahire 1995.
8. İsmail Kara, İslamcıların Siyasi Görüşleri I, Dergâh Yayınları, İstanbul 2001.

9. İbn Allân, Delilü'l-falihin li-turuki riyâzi's-sâlihîn, Dâru'l-Marife, Beyrut 2004.
10. Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü'l-ârifin, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara 1955.
11. Tarık Zafer Tunaya, "Amme Hukukumuz Bakımından İkinci Meşrutiyet'in Siyasi Tefekküründe 'İslamcılık' Cereyanı", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, XIX/3-4 (1954), s. 665-668.
12. Süyûtî, Câmiu's-sağîr, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 2006.
13. Süyûtî, Câmi'u'l-ehâdîs, Matbaatu Hattab, y.y. t.y.
14. Mustafa Uzun, "Ahmed Faiz Efendi", DİA, c. II, s. 64-65.