Research Article

Tefsir Kaynaklarında Kadın Sahâbîlerin Kıraat Rivayetlerindeki Rolü

Volume: 6 Number: 1 June 30, 2022
TR EN

Tefsir Kaynaklarında Kadın Sahâbîlerin Kıraat Rivayetlerindeki Rolü

Öz

Kur’an ilimleri çok yönlü bir kavram olup içerisinde birçok ilim dalını barındırmaktadır. Bu ilimler arasında onu okumak, en doğru şekilde telaffuz etmek, farklı kıraatlerin cümleye kazandırdığı anlamları bilmek ve içerdiği hükümlerle amel etmek yer almaktadır. Kur’an’ın tefsiri ve hadislerin rivayet edilmesinde kadın sahâbîlerin büyük bir role sahip oldukları bilinmektedir. Ancak kıraat ilminde de bu yetkinliğe sahip olup olamadıkları merak konusudur. Kıraat ilminin teselsül yoluyla nakledilmesinde muhaddislerin belirlemiş olduğu isnâd sisteminin önemli role sahip olduğu müşahede edilmektedir. Bu sebeple kıraati nakleden kişinin, hocasından naklettiği rivayeti muttasıl bir senetle rivayet etmesi gerekmektedir. Dolayısıyla rivayet silsilesinin sahâbeye ulaşmaması veya senet içerisinde herhangi bir kopukluğun meydana gelmesi durumunda ilgili kıraat rivayeti reddedilmektedir. Kadın sahâbîlerin tefsir ve hadis alanlarında olduğu gibi kıraat nakillerinde de nispeten yer aldıkları görülmektedir. Bu çalışmada kıraat ilmine katkı sunan kadın sahâbîlerin kimler olduğu, kaç rivayet naklettikleri, naklettikleri bu rivayetlerin sahih ya da şâz kıraatler kapsamında değerlendirildiği konusuna açıklık getirilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Tefsir , Kıraat , Kur'an , Âyet , Kadın Sahâbî

References

  1. Ahmed Muhtâr Ömer - Sâlim Mükrem, Abdu’l-âl. Mu‘cemü’l-kıraâti’l-Kur’aniyye. Kuveyt: Matba’atü Câmi’atü’l-Kuveyt, 2. Basım, 1988.
  2. Dânî, Ebû Amr. et-Teysîr fi’l-kırââti’s-seb‘. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-’Arabî, 2. Basım, 1984.
  3. Ebû Ali, Hasan b. Ahmed. el-Huccetü li’l-kurrâi’s-seb’a. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Me’mûn, 2. Basım, 1993.
  4. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf. el-Baḥrü’l-muḥîṭ. 21 Cilt. Beyrut: Daru’l-Fikr, 2002.
  5. Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Ziyâd b. Abdillâh el-Absî. Meʿâni’l-Ḳurʾân. Beyrut: Âlemü’l-Kütub, 3. Basım, 1983.
  6. İbn Cinnî, Ebü’l-Feth Osmân b. Cinî el-Mevsılî el-Bağdâdî. el-Muḥteseb fî tebyîni vücûhi şevâẕẕi’l-ḳırâʾât ve’l-îżâḥ ʿanhâ. Kahire: Matbaatü’l-Ehrâm, 1994.
  7. İbn Hâleveyh, Ebû Abdillâh el-Hüseyn b. Ahmed b. Hâleveyh b. Hamdân el-Hemedânî. el-Huccetü fi’l-kırââti’s-seb’a. Beyrut: Daru’ş-Şurûk, 2. Basım, 1977.
  8. İbn Hâleveyh, Ebû Abdillâh el-Hüseyn b. Ahmed b. Hâleveyh b. Hamdân el-Hemedânî. Muḫtaṣar fî şevâẕẕi’l-Ḳurʾân min kitâbi’l-bedî’. Kahire: Mektebetü’l-Mütenebbî, ts.
  9. İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisânü’l-arab. Beyrut: Dâru Sadır, 3. Basım, 1414.
  10. İbn Mücâhid, Ahmed b. Mûsâ. es-Seb‘atü fî’l-kırâât. Kahire: Dâru’l-Me’arif, 2. Basım, 1400.
ISNAD
Hamurlı, Mustafa. “Tefsir Kaynaklarında Kadın Sahâbîlerin Kıraat Rivayetlerindeki Rolü”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 6/1 (June 1, 2022): 396-414. https://doi.org/10.32711/tiad.1092379.