Mâtürîdî’nin Düşünce Sisteminde Toplumun Temel Yapıtaşı Olarak Aile Kurumunun Korunması ve Devamı İçin Alınabilecek Tedbirler
Öz
Bu çalışmada toplumun çekirdeğini oluşturan aile kurumunun sağlam zemin üzerine kurulması, fonksiyonları ve sağlıklı bir biçimde devamı için alınabilecek tedbir ve önlemlerin neler olduğu Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (ö. 333/944) perspektifinden tespit edilmeye çalışılacaktır. İmam Mâtürîdî, aile kurumuna insan neslinin çoğalması; dünya ve ahiret mutluluğunun kazanılması, dinî ve ahlakî değerlerin gelecek nesillere aktarılması vb. birey ve topluma yönelik fonksiyonundan dolayı büyük değer atfetmektedir. Bu anlamda telif ettiği eserlerinde huzurlu ve mutlu bir aile ortamının oluşturulması ve sürekliliğinin sağlanması için ne tür tedbirlerin alınması gerektiğine dair konulara yer vermektedir. Bu kapsamda Kur’an’da insanların nesillerini meşru yollarla çoğaltmaya ve evliliklerin meşru yollarla yapılmasına teşvik edildiğine dikkat çeken Mâtürîdî, aile kurumunu temelden sarsan, soy ve nesillerin bozulmasına sebep olan iffetsizlik, zina, eşcinsellik, livâta gibi gayr-i meşru ilişkilerin yasaklandığını, bu yönde sert ve katı müeyyideler ortaya konarak (Mâide 5/5 ve Nûr 24/3) aile kurumun korunmasına büyük önem verildiğini söylemektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Aydın, Mehmet Akif. “Aile”. Türkiye Diyanet İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları, 1989, 2/196-200.
- Bakırcıoğlu, Rasim. Ansiklopedik Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2012.
- Bayır, Özge Özgür. “Aile: Temel Kavramlar, Aile Yapısı, İşlevleri ve Dönüşümü”. Aile ve Çocukla Sosyal Hizmet. ed. Yusuf Genç-Hasan Hüseyin Taylan. 2-39. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yayınları, 2018.
- Biçer, Ramazan. Akıl ve İrade Kapısı İmam Matüridi. İstanbul: Erdem Yayınları, 2018.
- Budak, Selçuk. Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim Sanat Yayınları, 2003.
- Demir, Ömer-Mustafa Acar. Sosyal Bilimler Sözlüğü. İstanbul: Vadi Yayınları, 1996.
- Güler, Deniz -Nazmi Ulutak. “Aile Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Türk Toplum Yaşantısında Aile”. Kurgu Dergisi 11 (1992), 51-76.
- Hindî, Müttaki. Kenzul-ummâl. thk. Mahmûd Ömer ed-Dimyâti. Beyrut: y.y., 1989.
- Kur’ân-ı Kerim ve Açıklamalı Meali. Hayreddin Karaman vd. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları, 2012.
- Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü. çev. Osman Akınhay-Derya Kömürcü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 1999.