Research Article

Şâfiî Literatürdeki Tecdîd Anlayışlarının Mezhepler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi

Volume: 7 Number: 3 September 30, 2023
TR EN

Şâfiî Literatürdeki Tecdîd Anlayışlarının Mezhepler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bilhassa Modernleşme sonrası dönemde Müslüman zihinleri meşgul eden dini yenilenme hususunun İslam düşüncesinin erken dönemlerindeki mahiyetinin tespiti, sahih bir dini yenilenme anlayışı geliştirmek bakımından önem arz etmektedir. İslam düşüncesi bünyesinde ortaya çıkan muhtelif ekoller ve onların din anlayışlarında görülen farklılaşmalar dikkate alındığında, dinin tecdidinin tek tip bir anlayış biçimiyle ifade edilmesi mümkün görünmemektedir. Hiçbir fikrin boşlukta doğmayacağı ilkesinden hareketle erken dönemde dinin tecdidi anlayışlarının; zaman-mekan bağlamında, fikir-hadise irtibatı çerçevesinde, düşünce ekollerinin özellikleri ve ortaya çıktığı şartlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi önemlidir. Bu minvalde çalışmada tecdid kavramı özelinde bir literatür araştırması yapılmış; çalışma Şâfiî mezhebi çerçevesinde, başlangıçtan bu hususta müstakil eser sahibi Suyûtî (ö. 911/1505)’ye uzanan dönemle sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İslâm Mezhepleri Tarihi , Tecdid , Dini Yenilenme , Şâfiî Mezhebi , Eş’arîlik

References

  1. Akdoğan, Muhammed. “İbn Dakîki’l-îd ve Şerhu’l-Erba’îne Hadîsen en-Nebeviyye Adlı Eseri Bağlamında Hadis Şerh Metodu”, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9/2 (2019), 489-503.
  2. Akman, Mustafa. “Mahiyet ve Münasebet Perspektifinden İmâmet-Velâyet”. İslâmi Araştırmalar. 3 (2022), 911- 933.
  3. Akman, Mustafa. Celâleddin ed-Devvânî Ahlâkî Siyâsî Felsefî Tasavvufî ve Kelâmî Görüşleri. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  4. Altıkulaç, Tayyar. “Zehebî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 44/180-188. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  5. Arslan, Ahmet. “N’imetullâhiyye Tarikatının Sâfî Ali Şâhiyye Kolu ve Faaliyetleri”. Sufiyye. 10 (2021). 263-286.
  6. Attâr, Ferîdüddîn. Tezkiretü’l-Evliyâ. çev. Süleyman Uludağ. Bursa: İlim ve Kültür Yayınları, 1984.
  7. Azîmâbâdî, Ebü’t-Tayyib Muhammed b. Ali. Avnü’l-Ma’bûd alâ Şerhi Sünen-i Ebî Dâvûd. Beyrut: Dârü İbn Hazm, 1426/2005.
  8. Bedir, Murteza. “Ebû Hafs el-Kebîr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. EK-1/364-366. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  9. Bedir, Murteza. “Kelâmcı ve Fıkıhçı Usul Geleneklerine İlişkin Bazı Eleştirel Mülâhazalar”. İslam Araştırmaları Dergisi. 29 (2013), 65-97.
  10. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn. Ma’rifetü’s-sünen ve’l-âsâr. nşr. Emin Kal’acî. 15 Cilt. Halep-Kahire: Dâru’l-V’ay, 1412/1991.
ISNAD
Çelikkaya, Nida Sultan - Sarıkaya, Mehmet Saffet. “Şâfiî Literatürdeki Tecdîd Anlayışlarının Mezhepler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 7/3 (September 1, 2023): 577-600. https://doi.org/10.32711/tiad.1288758.