According to Ishrāqī Political Philosophy the Ruler of the World: Theosoph
Abstract
The subject of this study is Suhrawardi’s political thoughts on governance. The aim of the study is to try to establish the governance model that Suhrawardi constructed with his understanding of wisdom within the framework of the philosophy of illumination (ishraq). In this study, the understanding of wisdom that Suhrawardi developed in line with his thoughts will be examined with a comparative and interpretative method. Suhrawardi, with his illumination wisdom that he established by combining reason, revelation, gnosticism and ancient wisdom, on the one hand tried to unite the two traditions of the East and the West that remained from Zoroaster and Plato, and on the other hand, aimed to revive universal, holistic and eternal wisdom by presenting a wisdom that was nourished by religious teachings. According to him, this saving knowledge that can be reached through revelation, gnos and witnessing should be built on rational and philosophical knowledge. This approach of Suhrawardi was also reflected in his understanding of politics and paved the way for the administration to be carried out by a wise man equipped with divine wisdom. Accordingly, Suhrawardi argued that the ruler of the world could be a theosophist who had become competent in the universal teachings of reason, revelation, gnosticism and ancient wisdom. Although Plato's theory of the "wise ruler" was at the basis of Suhrawardi's understanding of administration, he associated ideal administration with divine light and brought world politics to a more sacred and universal area. For this reason, his political administration gained legitimacy with the administration of the wise man who had attained the knowledge of the truth. In the study, it was concluded that Suhrawardi, unlike classical political theories, made possible an original political conception based on metaphysics based on both philosophical and religious foundations by focusing on the wise ruler model.
Keywords
Illuminationism
,
Suhrawardi
,
Politics
,
Wisdom
,
Keykhusraw
,
Hurra
İşrâkî Siyaset Felsefesine Göre Âlemin Hükümdarı: Teosof
Öz
Bu çalışmanın konusu Sühreverdî’nin yönetime dair siyasi düşünceleridir. Çalışmanın amacı Sühreverdî’nin hikmet anlayışıyla kurguladığı yönetim modelini işrâk felsefesi çerçevesinde temellendirmeye çalışmaktır. Çalışmada Sühreverdî’nin düşünceleri doğrultusunda geliştirdiği hikmet anlayışı, karşılaştırmalı ve yorumlamacı bir yöntemle incelenecektir. Akıl, vahiy, irfan ve antik hikmeti birleştirmek suretiyle kurduğu işrâk hikmetiyle Sühreverdî, bir taraftan Zerdüşt ve Platon gibi doğu ve batının iki geleneğini birleştirmeye çalışırken diğer taraftan dinî öğretilerden beslenen bir hikmeti ortaya koyarak evrensel, bütüncül ve ezelî hikmeti yeniden diriltmeyi amaçlamıştır. Ona göre vahiy, keşf ve şuhûdla ulaşılabilen bu kurtarıcı bilgi, aklî ve felsefî bilgi üzerinde inşa edilmelidir. Sühreverdî’nin bu yaklaşımı onun siyaset anlayışına da yansımış ve yönetimin ilahî hikmetle donanmış hakîm-i müteellih tarafından icra edilmesine zemin hazırlamıştır. Buna göre Sühreverdî, âlemin hükümdarının akıl, vahiy, gnostisizm ve antik hikmetin evrensel öğretilerinde yetkin hale gelmiş olan bir teosof olabileceğini ileri sürmüştür. Sühreverdî’nin yönetim anlayışının temelinde her ne kadar Platon’un “bilge yönetici” teorisi yer alsa da o ideal yöneticiliği ilahî nurla ilişkilendirerek dünya siyasetini daha kutsal ve evrensel bir alana taşımıştır. Bu nedenle onun siyasi yönetimi hakikat bilgisine erişmiş ârifin yönetimiyle meşruiyet kazanmıştır. Çalışmada, Sühreverdî’nin klasik siyasi kuramlardan farklı olarak müteellih yönetici modelini merkeze alarak hem felsefî hem dinî temellere dayanan metafizik temelli özgün bir siyaset tasavvuruna imkân kazandırdığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
İşrâkîlik
,
Sühreverdî
,
Siyaset
,
Hikmet
,
Keyhüsrev
,
Hurra
