İshâk Bin Hasan Tokadî’nin İlimler Tasnifi ve Mantık İlmine Dair Görüşleri

Bu araştırmanın başlıca gayesi İslam âlimlerinin ilimleri taksiminden kısaca bahsettikten sonra İshak Tokadi’nin ilimleri taksimini ve bu bakımdan İslam müellifleri arasındaki yerini belirtmeğe çalışmak ve mantık ilmine dair görüşlerini izah etmektir. İslam dünyasında zamanla değişen ilim anlayışını tespit etmenin bir yolu da İslam âlimlerinin ilim tasniflerine bakmaktır. İslam dünyasında salt ilimler tasnifi yapılan çok sayıda esere rastlamak mümkündür. Bu çalışmada 17. Yüzyıl Âlim Şairlerinden İshâk Bin Hasan Tokadî tarafından 1687 tarihinde kaleme alınmış olan Nazmu’l-Ulum adlı mesnevi türündeki eserden bahsedilecektir. Eserde çeşitli ilimler hakkında bilgi verildikten sonra bunların öğrenilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu ilimlerden bir tanesi de Mantık ilmidir. Eserde kısaca mantık ilmini öğrenmenin önemine değinilmiş, dilin kurallarını anlamada mantık ilmi ilk sırada değerlendirilmiş, müçtehitlerin dinî konularda hüküm verirken mantık ilmine başvurduğundan bahsedilmiştir.

The main purpose of this research is to explain the place of Ishak Tokadi in the science of Islamic sciences and to explain his place among the Islamic writers and to explain his opinions about the science of logic. One way of identifying the science of change in the Islamic world over time is to look at the classification of the scholars of Islam. In the Islamic world, it is possible to come across a large number of works that are classified as mere sciences. In this study, the work of Nazmu'l-Ulum, written in 1687 by Ishak Bin Hasan Tokadi, a 17th-century scholars, will be mentioned. After giving information about various sciences, it was emphasized that they should be learned. One of these sciences is Logic. In this work, the importance of learning the logic of logic is mentioned. In understanding the rules of language, logic science was firstly evaluated and it was mentioned that mujtahids applied to the science of logic in making religious judgments..